Reflection of Historical Metatext in Contemporary Alawi Perspectives (Case Study of Poets' Work Collections in the Astana of the Prophet's (Amir al-Mu'minin))
fatemeh mahjoob
1
(
Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran, Iran
)
sepideh Yeganeh
2
(
Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran, Iran
)
hedyeh taghavi
3
(
Department of History, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran, Iran
)
Keywords: Historical metatext, Manaqib, Alavi Manaqib, Contemporary poetry.,
Abstract :
Metatext refers to all elements outside a text that influence its formation.Historical metatexts derive from the corpus of history and encompass historical events that shape literary creation.Alavid manāqib (panegyrics) are a subgenre of devotional poetry, and one of their stylistic features is the frequent use of Islamic historical events through allusion, adaptation, and other literary techniques.This study examines the use of historical metatexts in contemporary Alavid manāqib through the lens of the poetry anthology The Poets' Work Collections in the Astana of the Prophet's (Amir al-Mu'minin)). The central research question is:To what extent do contemporary poets utilize historical events in composing Alavid manāqib. An analysis of the poems reveals that most contemporary poets employ historical metatexts in their compositions.These references align with authentic historical sources, with the most frequent being the martyrdom of Imam ʿAlī , followed—with a noticeable statistical gap—by events such as his battles, his marriage to Fāṭima and the event of Ghadīr Khumm.The least referenced are his birth in the Kaʿba and his upbringing by the Prophet Muḥammad.Key findings include the dominance of general historical narratives over detailed depictions,repetition of known themes, lack of innovation, and insufficient exploration of lesser-known historical dimensions. The overwhelming focus on the martyrdom of ʿAlli and the relative neglect of his conduct and character suggest a tendency among poets to emphasize emotional aspects of panegyric poetry, often at the expense of its deeper objective—namely,the transmission of profound human values through the portrayal of the praised figure.
اسداللهی تجرق، اللهشکر (1379). متن و فرامتن در ادبیات. دانشکده ادبیات و علوم انسانی تبریز. شماره177.صص1ـ33.
تایسن، لوئیس (1387). نظریههای نقد ادبی معاصر. ترجمة مازیار حسینزاده و فاطمه حسینی. تهران: نگاه امروز.
ثقفی، ابراهیمبنمحمدبنسعید (1374). الغارات. ترجمة عبدالمحمد آیتی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
جعفربگلو، کبری (1393). بررسی و شرح مناقب پیامبر و اهل بیت (ع) در دیوان نظیری نیشابوری. دانشگاه بینالمللی امام خمینی.
جودوی، حسین (1395). مناقب علوی در عصر قاجار (با تکیه بر اشعار سروش اصفهانی، جیحون یزدی و عمّان سامانی). دانشگاه یزد.
ابنقتیبهدینوری، ابومحمدعبداللهبنمسلم (1380). امامت و سیاست. ترجمة سیدناصر طباطبایی. تهران: ققنوس.
زرقانی، سیدمهدی (1391). تاریخ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی: تطور و دگردیسی ژانرها تا میانة سدة پنجم به انضمام نظریة تاریخ ادبیات. چاپ دوم. تهران: سخن.
زیادی، عزیزا... (1381الف). کارنامة شاعران در آستانة ولایت امیرالمؤمنین: در حوالی آفتاب (دفتر سوم). تهران: کتاب نیستان.
ــــــــــــــ (1381ب). کارنامة شاعران در آستانة ولایت امیرالمؤمنین: شعری شبیه سکوت (دفتر چهارم). تهران: کتاب نیستان.
ــــــــــــــ (1381ج). کارنامة شاعران در آستانة ولایت امیرالمؤمنین: مثل هیچکس (دفتر پنجم). تهران: کتاب نیستان.
سنگری، محمدرضا (1395). شعر هیأت. چاپ دوم. تهران: جمهوری.
سنگسفیدی، شهلا (1375). بررسی مناقب علوی در شعر فارسی در سدههای دهم و یازدهم هجری. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شیراز.
شیخ مفید، محمدبنمحمدبننعمان (1346). اَلْإرْشاد فی مَعْرفةِ حُجَجِ الله عَلَی الْعِبا. ترجمة سیدهاشم رسولیمحلاتی. جلد اول و دوم. چاپ دوم. تهران: اسلامیه.
صفشکن، مهرنوش (1386). مناقب علوی در پارهای از اشعار شاعران برجستة فارسی (سدههای دوازدهم و سیزدهم). دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شیراز.
طبری، محمدبنجریر (1398). تاریخ طبری. ترجمة ابوالقاسم پاینده. جلد ۳، ۶ و 8. تهران: اساطیر.
طغيانىاسفرجانى، اسحق (1373). ولايت در شعر عصر صفوی. جلد اول. تبریز: دانشگاه تبریز.
لیبِشر، پیتر (۱۳۷۸). فرامتن و نمایهسازی. ترجمة کیوان کوشا. فصلنامة کتاب، صص. 12۱-1۳۰.
محدثیخراسانی، زهرا (1388). شعر آیینی و تأثیر انقلاب اسلامی ایران در آن. چاپ دوم. تهران: مجتمع فرهنگی عاشورا.
مسعودی، علیبنالحسین (۱۳۷۴). مروجالذهب. ترجمة ابوالقاسم پاینده. تهران: علمی و فرهنگی.
معین، محمد (1386). فرهنگ معین. چاپ سوم. تهران: زرین.
منصف، مصطفی (1381). ستایش علی (ع) در شعر فارسی. کیهان فرهنگی، شماره 194، صص. 28-31 .
نامورمطلق، بهمن (1394). درآمدی بر بینامتنیت. چاپ دوم. تهران: سخن.
نجفی، ابولحسن (1389). وظیفة ادبیات. تهران: نیلوفر.
نوریان، سیدمهدی، خردمندپور، مسعود (۱۳۹۳). مضامین تعلیمی در شعر آیینی. پژوهشنامة ادبیات تعلیمی، 6(23)، صص. ۳۳-۵۶.
واقدی، محمدبنعمر (1374). مغازی. جلد 1-8. ترجمة محمود مهدویدامغانی. تهران: نشر دانشگاهی.
یعقوبی، احمدبناسحاق (۱۳۸۲). تاریخ یعقوبی. ترجمة محمدابراهیم آیتی. جلد 1 و2. تهران: علمی و فرهنگی.
یگانه، سپیده (1393). تاریخ ادبی شعر دفاع مقدس (1359-1369). تهران: دانشگاه الزهرا(س).