مقاله


کد مقاله : 13970216175435111955

عنوان مقاله : تحلیل بسترهای بلاغت در آثار سعدی و تعمیم‌پذیری آن در زبان و ادبیات فارسی

نشریه شماره : 51 فصل زمستان 1397

مشاهده شده : 154

فایل های مقاله : 233 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 فرهاد محمدی mohammadifarhad65@gmail.com دانش آموخته دکترا

چکیده مقاله

برای درکِ بلاغت زبان فارسی و کشف و شناساییِ قواعد و اصول آن، لازم است که از مطالعه و تحلیل ساخت¬های نحویِ آن شروع کرد. از این طریق مشخّص می¬شود که ساخت¬های نحوی در حالتِ عادی و خنثی چه نظم و ترتیبی دارند و در موقعیت‌هایی که القای غرضِ بلاغی و معنای خاصی مدّنظر است، چه تغییراتی پیدا می¬کنند؛ زیرا ساخت نحوی که همان چگونگیِ نظم و ترتیب اجزاست، بر اساسِ معنا و اغراضِ بلاغی شکل می¬گیرد. هر نوع «تغییر در جایگاه دستوری و معمولی اجزا»، «دگرگونی در صورتِ جمله¬ها» و هرگونه «حذف یا اضافه¬ای» که در کلام صورت می¬گیرد، ناشی از اغراض بلاغی است. این مقاله با تکیه بر سخن سعدی به عنوانِ نمونۀ بارز بلاغتِ زبان فارسی، به بررسی مهم-ترین بسترهای بلاغت در نحوِ زبان فارسی می¬پردازد که انتقالِ معنا و القای اغراضِ بلاغی از طریق آنها صورت می¬گیرد. هدف از این پژوهش، شناسایی بستر¬های کلان و کلّیِ نحو زبان فارسی در القای اغراض بلاغی است که هر کدام از آنها می¬تواند مصداق¬های زیادی را شامل شود. همچنین سعی بر این است تا نشان داده ¬شود که معمولاً با هر کدام از این ظرفیت¬ها، چه معانی و اغراض و مقاصدی بیان می¬شود. نتیجۀ کار نشان می¬دهد که «جابه¬جایی اجزای کلام»، «تغییر در ساخت و صورت جمله¬ها» و «افزایش و کاهش نحوی»، ظرفیت¬هایی هستند که برای بیان اغراض بلاغی در نحو زبان فارسی کاربرد دارند.