مقاله


کد مقاله : 1396112321413160784

عنوان مقاله : بررسی جایگاه نحوی بند متممی در زبان فارسی بر پایة نظریة دستور وابستگی

نشریه شماره : 49 فصل تابستان 1397

مشاهده شده : 241

فایل های مقاله : 177 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 محمد دبیرمقدم mdabirmoghaddam@gmail.com استاد دکترا
2 علی مهرجو asmehrjoo@gmail.com دانشجو دانشجوی دکترا

چکیده مقاله

وابسته¬سازی متممی فرایندی است که در آن فعل به جای یکی از وابسته¬های اجباری خود، بند متممی می¬پذیرد و حذف آن بند، جمله را غیر دستوری می‌کند. فعل¬های متمم¬پذیر به لحاظ ساختاری، شامل فعل¬های ساده (مانند دانستن و گفتن)، پیشوندی (مانند واگذاشتن) و مرکب (مانند رقم ¬زدن و آگاه کردن) هستند. پیکرة پژوهش حاضر مشتمل بر هزار جملة فارسی از کاربرد فعل¬های مورد پژوهش از متون داستانی فارسی معاصر است. دستور وابستگی یکی از نظریه¬های صورتگراست که به بررسی روابط میان هسته و وابسته و ساخت¬های نحوی زبان‌ها می¬پردازد. ساخت¬های نحوی زبان فارسی نشان می-دهد که برخی از افعال فارسی با یک جمله¬وارة متممی به کار می¬روند؛ یعنی شرط پذیرفتن بند متممی، از ویژگی¬های کاربردی خاص فعل¬ جملة پایه است. پژوهش حاضر می‌کوشد توصیفی دقیق از بند متممی در زبان فارسی به دست دهد. در این مقاله، فرایند وابسته¬سازی در ساختمان جملة مرکب که در آن یک بند وابستة متممی به جملة پایه وابسته می¬شود، مورد بررسی قرار می¬گیرد¬. می¬توان گفت که این مقولة زبانی که با صورت‌های تصریف¬شدة فعل ساخته می¬شود، اغلب در جایگاه نحوی یکی از وابسته¬های اجباری فعل (نظیر: فاعل و مفعول و مفعول حرف‌اضافه‌ای) بند متممی قرار می¬گیرد.