مقاله


کد مقاله : 139502272349212299

عنوان مقاله : کارکرد توصیف در چند داستان کوتاه معاصر فارسی

نشریه شماره : 42 فصل پاییز 1395

مشاهده شده : 485

فایل های مقاله : 260 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 مینا اعلایی alaei.101_mina@yahoo.com دانشجو دکترا
2 محمد جواد شکریان shokrianjavad@yahoo.fr استادیار دکترا

چکیده مقاله

همواره در آثار ادبی، توصیف و روایت به شکلی غیرقابل¬تمایز در هم تنیده‌اند. همسو با پژوهش¬های روایت¬شناسانه در دهه¬های اخیر، نظریه¬های متعددی نیز به ارائه¬ی الگوهایی از کارکردهای مختلف توصیف در آثار متفاوت پرداخته و به هر یک از انواع ادبی، شکل خاصی از توصیف را نسبت داده¬اند. در این میان، توصیف در آثار رئالیستی و ناتورالیستی از جایگاه ویژه¬ای برخوردار و نقش آن در پرداخت رویدادها و شخصیت¬ها انکارناپذیر است. جستار پیش رو، با هدف تعمیم نظریه¬های مربوط به توصیف بر چندین داستان¬ رئالیستی و ناتورالیستیِ معاصر فارسی، سعی دارد پس از مطالعه تاریخچه و جایگاه توصیف در رمان، نقش آن را در تعیین چارچوب مکانی-زمانی، رسالت آموزشی و به طور کلی زیبایی¬شناختیِ چند داستان کوتاه ایرانی تبیین نماید. در این راستا، داستان-هایی از جمال‌زاده، هدایت، علوی، آل احمد و چوبک را برگزیدیم و کارکردهای گوناگون توصیف را در آن بررسی کردیم: نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که در آثار نویسندگان مذکور، توصیف نه تنها عنصری خنثی و توقفگاه در روند روایت نبوده بلکه از طریق شگردهای استتار آن در روایت، امکان پیشبرد داستان نیز فراهم شده است. علاوه بر تبیین رفتار و کنش شخصیت¬ها، توصیف در داستان-های مورد مطالعه گاه به آماده¬سازیِ چارچوب مکانی-زمانیِ داستان می‌انجامد و گاهی نیز به شکل مجموعه¬ای از بینش¬های لغت¬نامه¬ای درمی¬آید و کارکردی آموزشی می¬یابد.