مقاله


کد مقاله : 139411211118471075

عنوان مقاله : ریخت‌شناسی تطبیقی قصّه‌های ماه‌پیشانی، یه‌شین و سیندرلا

نشریه شماره : 36 فصل بهار 1394

مشاهده شده : 686

فایل های مقاله : 318 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 مرتضی حیدری Mortezaheydari.58@gmail.com استادیار دکترا

چکیده مقاله

پژوهش¬های تطبیقی در حوزة ادبیّات عامیانه و ادبیّات کودک می¬تواند با تبیین مشابهت¬های فکری و فرهنگی مردم جهان، زمینه¬ساز رشد اندیشه¬های بلند انسانی گردد. در پژوهش حاضر، نویسنده با بهره¬گیری از نظریّة ریخت¬شناسی «پراپ» به تبیین و تحلیل ساختاری قصّه¬های «ماه¬پیشانی» از ایران، «یه¬شین» از چین و «سیندرلا» در غرب می¬پردازد. از آنجا که قصّه¬های بررسی شده در این پژوهش از خانوادة قصّه¬های پریان هستند، با الگوی ریخت¬شناسی پراپ که برآمده از تحلیل قصّه¬های پریان روسی است، همخوانی زیادی داشته¬اند. نویسنده پس از تطبیق مشابهت¬های ساختاری این سه قصّه، به یک ساختار مادر دست پیدا می¬کند که برآمده از خویشکاری¬های همسان هر سه قصّه است و طرح داستانی هر سه قصّه بر پایة آن است. برای تعیین نسبت دیرینگی این داستان¬ها در مقایسه با یکدیگر، نویسنده ناگزیر دست به یک تحلیل فراساختاری زده و یک کهن¬الگوی بسیار شناخته شده در قصّة ماه¬پیشانی را، پس از بررسی به عصر پارینه¬سنگی (عصر شکار) رسانیده است. نویسنده سرانجام نتیجه می¬گیرد که روند دگرگونی‌های ساختاری این سه قصّه، نزولی بوده است؛ یعنی قصّة ماه¬پیشانی، روایت کهن¬تر این قصّه¬ها بوده و در گذار زمان، از تنوّع شخصیت¬ها و شمارگان خویشکاری¬های آن کاسته شده، تا جایی که نمودگار ریخت¬شناسی قصّة سیندرلا، همان نمود¬گار مادر برآمده از قصّه‌های تطبیق داده شده در این پژوهش است.