مقاله


کد مقاله : 139406021565338

عنوان مقاله : بررسی چگونگی پردازش زمان در غزلیات شمس با استفاده از شگرد جريان سيال ذهن

نشریه شماره : 12 فصل زمستان 1392

مشاهده شده : 645

فایل های مقاله : 226 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 مینا بهنام Mn_behnam@yahoo.com دانش آموخته دکترا
2 ابوالقاسم قوام Ghavamg@yahoo.com دانشیار دکترا
3 محمد تقوی Motaghavi@yahoo.com دانشیار دکترا
4 محمدرضا هاشمی Smrhir@gmail.com دانشیار دکترا

چکیده مقاله

برخی از غزل¬های مولوی، ویژگی¬هایی دارد که ذهن خواننده را به سوی مبانی فکری آثار جریان سیال ذهن معطوف می¬کند. مقالة حاضر به بررسی مقولة زمان با استفاده از بنیان¬های نظـری این تکنیـک دربارۀ زمـان در غزل¬های مولوی می¬پردازد. پیش¬فرض پژوهش، پرش¬های زمانی و رفت و برگشت¬های مکرر به گذشته و حال در طول غزل و نیز اهمیت زمان حال در لحظة آفرینش شعر مولوی است. در یک دسته¬بندی کلی می¬توان زمان در غزل وی را به دو نوع خطی و پیوسته و غیرخطی و ناپیوسته تقسیم کرد. نوع دوم زمان، غزل¬ها را به لحاظ زمانی به آثار جریان سیال ذهنی نزدیک می¬کند. مبنای محاسبة پرش¬های زمانی در این مقاله لحظة شروع غزل است. بدین¬گونه گاه مولوی بر بنیان قانون تداعی آزاد که بر قلمرو ذهن وی تسلط دارد، از زمان حال به گذشته، گاه از گذشته به حال و در مواردی ضمن مرور خاطرات گذشته به آینده سفر می¬کند و در نمونه¬هایی نیز میزان پرش¬ها و رفت و آمد به گذشته و حال سرعت می¬گیرد و تداوم می-یابد. این مسئله می¬تواند بر زبان، شیوه¬های روایی، چگونگی تصویرآفرینی و موارد دیگر در غزل وی تأثیر گذارد.