مقاله


کد مقاله : 1394060215133640

عنوان مقاله : سریویلی؛ زندانی تقابل‌های دوگانه (بررسی تقابل‌های دوگانه در منظومۀ «خانۀ سریویلی» اثر نیما یوشیج)

نشریه شماره : 12 فصل زمستان 1392

مشاهده شده : 663

فایل های مقاله : 231 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 مرتضی محسنی mohseni@umz.ac.ir دانشیار دکترا
2 سیاوش حق‌جو s.haghjou@umz.ac.ir استادیار دکترا
3 مرضیه حقیقی marziehhaghighi865@yahoo.com دانشجو دانشجوی دکترا

چکیده مقاله

تقابل¬های دوگانه، مهم¬ترین اساس نظریۀ ساختارگرایی است که نظریه¬پردازان این حوزه از آن در حوزه¬های مختلف زبان¬شناسی، روایت¬شناسی، فلسفه، مطالعات فرهنگی، انسان‌شناسی و روان¬شناسی بهره برده¬اند. «کلودلوی استروس» در انسان¬شناسی، از تقابل¬های دوگانه برای شناخت ساختار کلی ذهن انسان در پسِ اسطوره¬ها و اعمال مختلف فرهنگی سود جسته و معتقد است این تقابل¬ها، نخستین تلاش بشر برای ادراک محیط پیرامونش بوده است و هستی انسانی به طور کلی درگیر این دوشاخگی¬های اجتناب¬ناپذیر است. در پژوهش حاضر، اندیشه¬های استروس برای خوانش منظومۀ «خانۀ سریویلی» نیما یوشیج به کار گرفته شده است. در این منظومه، سریویلیِ شاعر، در تقابل با شیطانی است که با تمام زمینه¬های فکریِ وی در تعارض است. تقابل¬هایی مانند روستا/ شهر، طبیعت/ فرهنگ، تجدّد/ سنّت و به طور کلی خودآگاهی و ناخودآگاهی در این منظومه، به صورت جدال شاعر و شیطان به تصویر درآمده است. سریویلی در این منظومه، گرفتار کشمکش و تعارض¬هایی است که در گفت¬وگو با شیطان به بار نشسته و این جدال دائمی تا پایان شعر ادامه یافته است. ذهن سرکش نیما، با استفاده از تقابل¬های دوگانه به بیان مهم¬ترین تفاوت¬ها، تضادها و تعارض¬های اندیشه¬ا¬ی خود با صاحبان قدرت سیاسی پرداخته است. قدرتمندانی که اندیشه‌های آنان با نماد شیطان به عرصۀ خودآگاهی شاعر درآمده است.