مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030196320221214Categorization of beauty levels in Hafez's poetry; From "Hosn" to "Aan" in the hermeneutic way of the text (classical)مقوله‌بندی مراتب زیبایی در شعر حافظ؛ از «حُسن» تا «آن» به شیوه هرمنوتیکِ متن (کلاسیک)133faغلامرضامعروفدانش‌آموخته دکتری پژوهش هنر، دانشگاه اصفهانمصطفیکاظمی ازغدیدانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد شیروانپروانهعلیپور شیرازیدانش آموخته کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه سمنانمحمد ريحانياستادیار بازنشسته زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد شیروان20201022 Beauties in Hafez's poetry are classified and have degrees. In order to explain the degrees of beauty in Hafez's ghazal, the upcoming research tries to find out the degrees of beauty and the relationships between them, and also, based on classical hermeneutics and "Schleiermacher" style, to interpret the text of Hafez's ghazal technically and grammatically. First, for technical interpretation, it reveals the lexical and idiomatic meanings of the words "Hosn" and "Aan" in the opinions of Muslim thinkers and in specific time-space conditions.Then, for the grammatical interpretation, it explains the semantic features of words similar to beauty, the words associated with and its complementary terms, and on the basis of the frequency of these terms, it starts a quantitative and qualitative interpretation at the same time.Based on the lexical frequency and examples of beauty, it is concluded that "Hosn"(beauty) as a concept that is measured using "Opinion Science", is the first and simplest concept of beauty in Hafez's Ghazal, that is separated in two ways: "God-given beauty" and "Beauty depending on ornaments". "God-given beauty" has the levels of "kindness", "elegance" and "Aan". in fact, "kindness" is higher than "beauty" and it is a quality that has been added to "Hosn"."Elegance" is a quality that can be understood but cannot be described, and finally "Aan" is a mysterious and indescribable quality in the beloved that not everyone can understand and recognize.In the aesthetic system of Hafez's mind, "Aan" is in the center of his attention as "Prototype" and is a criterion for rejecting or accepting other aesthetic attributes. زیبایی ها در شعر حافظ لایه بندی شده اند و درجاتی دارند. پژوهش پیش رو برای تبیین مراتب زیبایی در غزل حافظ، می کوشد درجات زیبایی و روابط میانشان را دریابد، بنابراین بر پایه هرمنوتیک کلاسیک و شیوة «شلایرماخر»، متن غزل حافظ را تفسیر فنی و تفسیر دستوری کند. ابتدا برای تفسیر فنی، معانی لغوی و اصطلاحی واژگان «حسن» و «آن» را در آرای متفکران مسلمان بازشناسی و در شرایط خاص زمانی- مکانی، تبیین می‌نماید، آن گاه برای تفسیر دستوری، به تبیین ویژگی های معناشناسانه واژگان هم سنگ زیبایی، کلمات ملازم حسن و اصطلاحات مکملش می پردازد و بر پایة بسامد این اصطلاحات، هم زمان دست به تفسیر کمّی و کیفی می زند. نتیجه این که به استناد بسامد واژگانی و مصادیق زیبایی، «حسن» به‌عنوان مفهومی که با استفاده از «علم نظر» سنجیده می شود، نخستین و ساده‌ترین مفهوم زیبایی در غزل حافظ است و به دو گونه «حسن خداداد» و «حسن بسته زیور» تفکیک می شود. «حسن خداداد» دارای مراتب و پله‌های «لطف»، «ملاحت» و «آن» است. «لطف» مرتبه ای است بالاتر از «حسن»؛ در واقع کیفیتی است که بر «حسن» افزوده شده است. «ملاحت» کیفیتی است که درک می شود ولی قابل وصف نیست و در نهایت «آن» کیفیتی رمزآمیز و غیرقابل وصف در معشوق است که همگان توان درک و تشخیصش را ندارند. در نظام زیبایی‌شناختی ذهن حافظ، «آن» به‌عنوان «سرنمون» در کانون توجه او جای گرفته و معیاری است برای رد یا قبول دیگر صفات زیبایی‌شناختی. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/11691

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030196320221214Survey of stylistic and rhetorical features of the folk tale "Madhumalat" based on an unknown versionبررسی ویژگی‌های سبکی و بلاغی قصّه عامیانه «مَدهُمالت» براساس نسخه‌ای ناشناخته3563faطاهرهموسوی سلمان فارسی کازرونزیباقلاوندیدانشگاه سلمان فارسی کازرون2020121An Important part of oral literature is devoted to folk tales. The only copy of "The Story of Madhumalat" under number 803 is kept in the manuscript collection of India Office, London. According to the in-text evidence and stylistics of the version, this story was written in the Safavieh era and in the Gurkanian court.This charming story - which is a beautiful example of sub-continental Persian prose - narrates the fate of Manohar, the prince of Kankar city, who falls in love with Madhumalat, the prince of Mahars city. He through the mediation of fairies, and also, alot of hardships, finally marry Madhumalat. Although Madhumalt's story is a folk romance, its prose is full of rhetorical subtleties.The present research, using the descriptive-analytical method, has surveyed this manuscript to explain and analyze its stylistic, literary and rhetorical features.The musical prose of the story along with the use of delicate literary techniques have added to the linguistic charms of this work. The intellectual and cultural atmosphere of the land of India as well as the indigenous and climatic elements of this land are clearly reflected in this story.Through this research, and during the introduction of this unique manuscript, the key role of the Persian language and literature in the Indian subcontinent during the Timurid and Safavid periods becomes more apparent.پاره مهمی از ادبیات شفاهی به قصّه های عامیانه اختصاص یافته است. نسخۀ یگانه «قصّۀ مَدهُمالت» ذیل شماره 803 در مجموعۀ نسخ خطی ایندیاآفیس لندن نگهداری می شود. با توجه به قرائن درون متنی و سبک شناسی نسخه، این قصّه در عصر صفوی و در دربار گورکانیان نگاشته شده است. این قصّۀ دلکش -که نمونۀ زیبای نثر پارسی شبه قاره است- سرنوشت مَنوهر، شاهزاده شهر کنکر، را روایت می کند که با وساطت پریان، عاشق مَدهُمالت، شاه دخت شهر مهارس، می شود و سرانجام پس از دشواری های بسیار، به وصال وی دست می یابد. قصّۀ مدهمالت در عین حال که یک رمانس عامیانه است، اما نثر آن از صنایع و ظرایف بلاغی آکنده است. پژوهش حاضر با تکیه بر شیوۀ توصیفی- تحلیلی به بررسی این نسخه پرداخته تا ویژگی های زبانی و فکری، و ظرافت های سبکی، ادبی و بلاغی آن را تبیین و تحلیل کند. نثر موسیقایی قصّه به همراه کاربرد صنایع لطیف ادبی، موجی از جذابیت های زبانی را در سراسر این اثر جاری ساخته است. فضای فکری و فرهنگی سرزمین هند و نیز عناصر بومی و اقلیمی این سرزمین در قصّه آشکارا بازتاب یافته است. از رهگذر این پژوهش، و در خلال معرفی یک نسخه منحصربه‌فرد، نقش کلیدی زبان و ادب پارسی در شبه-قاره در دورۀ تیموری و صفوی جلوه و بروز بیشتری می یابد.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/11726

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030196320221214Study and analysis of memoirs in the works of Jalal Al-Ahmadبررسی و تحلیل خاطره‌نگاری در آثار جلال آل احمد6588faناصرنیکوبختاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرسنیلوفرانصاریدانشجوی پسا دکتری رشتة زبان وادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس2021813Memoir research is one of the reliable sources of research and investigation in historiography, and it is also a tool for transmitting experiences, customs, religious and national rituals of societies to future generations.On the other hand, it expresses individual, ethnic, and national emotions and feelings against incidents and events. Jalal Al-Ahmed is one of the writers whose vast volume of writing is in the field of memoirs.The works of this author in many ways, including social, political and historical, are indicative of his ups and downs life. This article tries to survey the memory and types of memoirs in the works of Jalal Al-Ahmed with a descriptive-analytical method.The results of the research indicate that most of the stories of Jalal Al-Ahmad are related to the description of the author's life and personal memories. For this reason, his works can be classified as memoirs.In most cases, these stories do not proceed with a specific story coherence; Because the author sometimes interrupts the course of the story and interferes in its process with his comments; It is as if Jalal's realism has made him sometimes cross the boundaries of fantasy and enter the real world.Among Jalal Al-Ahmad's works, his travelogues and letters have a prominent place. His views in his travelogues and letters, in addition to revealing part of the author's private and family life, also give us the opportunity to take a fresh look at the political, cultural and social events of the author's era. خاطره‌پژوهی یکی از منابع الهام‌بخش تحقیق در حوزۀ تاریخ‌نگاری است. همچنین ابزاری برای انتقال تجربه‌ها، آداب، رسوم و مناسک دینی و ملی جوامع به نسل‌های آینده به‌شمار می‌آید. از طرف دیگر، بیان‌کنندة عواطف و احساسات فردی، قومی و ملی در برابر‌ حوادث و رویدادهاست. حجم وسیعی از نویسندگی جلال آل احمد در عرصة خاطره‌نگاری است. آثار این نویسنده از جهات متعددی، از جمله اجتماعی، سیاسی و تاریخی، گویای زندگی پر فراز و نشیب اوست. این مقاله درصدد است تا با روشی توصیفی- تحلیلی، خاطره و انواع خاطره‌نگاری را در آثار جلال آل احمد بکاود. نتایج‌ تحقیق حاکی از‌ آن است که اغلب داستان‌‌های جلال‌آل‌احمد، در‌ شرح زندگی، حسب‌حال و حدیث‌نفس نویسنده است که از این جهت، در ‌زمرة خاطره‌نگاری قرار می‌گیرد. در اغلب این داستان‌ها، حادثة داستانی با روانی و یکدستی و انسجام خاص داستانی پیش نمی‌رود؛ چرا که نویسنده گاه و بی‎گاه با اظهار نظر‌های خویش، سیر داستانی را قطع و در روند آن دخالت می‌کند؛ گویی واقع‌گرایی جلال باعث شده که گاه مرز‌های خیال را درنوردد و به عالم واقع ورود کند. در میان آثار جلال‌آل ‌احمد، سفرنامه‌‌ها و نامه‌‌های او، از جایگاهی برجسته برخوردار است. آرای او در سفرنامه‌‌ها و نامه‌هایش، علاوه بر آشکارکردن بخشی از زندگی خصوصی و خانوادگی این نویسنده، به ما فرصت نگاه جدید به رویداد‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی عصر نویسنده را نیز می‌دهد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/21062

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030196320221214Analysis of the fictional poem "From Gang to Kremlin" composed by contemporary Tajik poet, Mirza Tursunzadehتحلیل منظومۀ داستاني «از گنگ تا كرِمل» از شاعر معاصرتاجيك، ميرزا تورسون‌زاده89116faمرجانعلی اکبرزاده زهتاباستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامي واحد ورامين- پيشوا20211111The present article aims to explain the socio-political view of Mirza Torsonzadeh (1911-1977) - a contemporary Tajik poet - and examines his fictional poem "From Gang to Kremlin "(1966-1970) with a content approach. Also, with a descriptive-analytical method, it analyzes the ultimate goal of the poet and its narrative course for the audience.The result of the research shows that Tursonzadeh, nicknamed "Tajikistan's national hero", whose image can still be seen on the common paper money of this country, created this work, like his other works, based on the school of socialist realism and in praise of the ruling system of the Soviet Union. In this 436-couplet poem, he repeats the name of Lenin (1870-1924) 28 times with fascination, while the name "Pratap", the main hero of the story, intends to travel from the Ganges River to the Kremlin to liberate India, has been used only 17 times. The story seems to be an excuse to praise Lenin, which is published in his centenary celebration, finally. Therefore, although the poet wrote it during the period of Khrushchev's (1894-1971) softness, the title "LENIN NAMEH" (For Lenin) is more worthy of the story than its current title.Regardless of some defects of weight and rhyme, this poem is written with imagery and imagination, and the poet's idealistic goal is "Alliance of the East against the West", which is represented in this poem in the form of the aim of "Pratap's travel". مقالۀ پيش روي با هدف تبيين ديدگاه سياسي اجتماعي ميرزا تورسون‌زاده (1977-1911) -شاعر معاصر تاجيك- برآن است منظومۀ داستاني او؛ «از گنگ تا كرِمل» (1970-1966) را از ديدگاه محتوايي بررسي كند و با رویکردی توصیفی- تحلیلی، هدف غايي شاعر و سير روايي آن را براي مخاطب تحليل نمايد. دستاورد پژوهش نشان می‌دهد تورسون‌زاده، ملقب به «قهرمان ملي تاجيكستان»، كه امروزه نيز تصوير او بر روي پول رايج كاغذي اين كشور، قابل مشاهده است، اين اثر را هم‌چون ديگر آثار خود، در مكتب رئاليسم سوسياليستي و در ستايش نظام حاكم بر اتحاد جماهير شوروي سروده است. او در این منظومۀ 436 بيتي، نام لنین (1870-1924) را 28 مرتبه شيفته‌وار تكرار كرده، درحالی‌که نام «پراتَپ»، -قهرمان اصلي داستان- را كه به منظور آزادي هندوستان، قصد سفر از رودخانۀ گنگ تا قصر كرملين (كرمل) دارد، تنها 17 مرتبه به کار برده است.گويي داستان بهانه‌اي براي ستايش لنين است كه سرانجام نيز در جشن صدسالگي او به چاپ مي‌رسد. بنابراين، هرچند شاعر آن را در دوران «نرمش خروشچف (1894-1971)ي» سروده، عنوان «لنين‌نامه» براي داستان مذكور از عنوان كنوني آن سزاوارتر است. اين منظومه، صرف نظر از برخي عيوب ِوزن و قافيه، با تصويرآفريني و خيال‌انگيزي سروده شده و هدف آرمانگرايانۀ شاعر، همان مقصود «پراتپِ» مسافر، يعني اتحاد شرق در مواجهه با غرب است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/32209

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030196320221214Appearance of Naturalistic Components In the Fiction works of the Sacred Defense (Case study: "Zemestan-e 62" (The winter 62) and "Safar be Geray-e 270 Darajeh" (Journey to 270 degrees))نمود مؤلّفه‌های ناتورالیستی در آثار داستانی دفاع مقدّس (مطالعۀ موردی: «زمستان 62» و «سفر به گرای 270 درجه»)117139faمحبوبهبانی‌مهجوردانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهرانمنوچهر اکبریاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، ایران 2019916Naturalism is a literary perspective that considers the behaviors, attitudes and thoughts of humans originated from inner instincts and natural urge. According to the theory of naturalists, all the facts and phenomena in nature are in the field of scientific knowledge and can be justified by the laws of natural sciences.in the other words, naturalism is the formula for the application of modern science in literature.Naturalism emphasizes aspects of inheritance, environment, definitive fate, see life away from idealism and negating supernatural issues in literature,and in this way draws details which are generally ugly and disgusting. After the constitution, literary naturalism entered the field of Persian fiction through the translation of literary works and influenced writers such as SadeghChobak, SadeghHedayat, Ahmad Mahmoud, Mohammad Masoud, Ismail Fasih, etc.Examining the literary works of holy defense shows the existence of some prominent elements of naturalism such as objectivism, pessimism, black thinking, extensive description of war disasters, rare use of some unconventional expressions about warriors, attention to the science of physiology, and so on taht are seen in some of such works.This research has analyzed some of the characteristics of naturalism in the two novels "Zamestan 62" by Ismail Fasih and "Safar be Geray-e 270 Darajeh" by Ahmed Dehghan using a descriptive-analytical method and with the help of library sources.The result of the investigation based on the textual evidence shows that some naturalistic elements are prominent in these two works.It can be said that what distinguishes naturalistic works from other writings can be identified in these two novels. ناتورالیسم، مکتبی ادبی است که رفتارها، گرایش‌ها و افکار انسان‌ها را برخاسته از غرایز درونی و امیال طبیعی می‌داند. طبق نظریۀ ناتورالیست‌ها، تمام واقعیّت‌ها و پدیده‌های موجود در طبیعت در دایرۀ معارف علمی قرار دارد و با قوانین علوم طبیعی قابل توجیه است. به عبارت دیگر ناتورالیسم، فرمول کاربرد علم جدید در ادبیّات است. ناتورالیسم در ادبیّات بر جنبه‌های توارث، محیط، تقدیر محتوم، مشاهدۀ زندگی به دور از آرمان‌گرایی و نفی مسائل ماورایی تأکید دارد و در این راه به ترسیم جزئیات -عموماً- زشت و ناخوشایند می‌پردازد. ناتورالیسم ادبی از طریق ترجمۀ آثار ادبی صدر مشروطه به این طرف در حوزۀ داستان‌نویسی فارسی وارد شد و نویسندگانی مانند صادق چوبک، صادق هدایت، احمد محمود، محمد مسعود، اسماعیل فصیح و... را تحت تأثیر قرار داد. بررسی آثار ادبیّات داستانی دفاع مقدّس، حاکی از وجود برخی از مؤلّفه‌های برجستۀ ناتورالیسم مانند عینیّت‌گرایی، بدبینی، سیاه‌اندیشی، شرح مبسوط فجایع جنگ، کاربرد کم‌سابقۀ برخی از تعابیر غیر مرسوم دربارۀ رزمندگان، توجّه به علم فیزیولوژی و... در شماری از اینگونه آثار است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و با کمک منابع کتابخانه‌ای، برخی از شاخصه‌های ناتورالیسم را در دو رمان «زمستان 62» از اسماعیل فصیح و «سفر به گرای 270 درجه» از احمد دهقان واکاوی نموده است. نتیجۀ بررسی با توجّه به شواهد متنی نشان می‌دهد که در این دو اثر، برخی از مؤلّفه‌های ناتورالیستی نمود بارزی دارد. می‌توان گفت که آنچه آثار ناتورالیستی را از سایر نوشته‌ها متمایز می‌نماید، در این دو رمان قابل شناسایی است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/11407

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030196320221214Contemporaneity of old poems in the novel "Jazire-ye Sargardani and Sareban-e Sargardan" (Island of Wandering and Wandering camel-driver) of Simin Daneshvarمعاصرسازی اشعار کهن در رمان جزیرۀ سرگردانی و ساربان سرگردان سیمین دانشور141168faآسناابدالیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکردجهانگیر صفریاستاد تمام گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکردابراهيم ظاهرياستادیار گروه ادبیات داستانی، دانشگاه شهرکرد2021318Contemporaneity is concerned with the application of the literature of earlier eras in contemporary literature and the harmonization of this type of literature with the spirits and minds of today's human beings This plays an important role in the creation of literary works, their enrichment and the connection between culture in different periods. SiminDaneshvar is one of the storytellers who has used this method in creating her stories. In the novels"Jazire-ye Sargardani andSareban-e Sargardan" (Island of Wandering and Wandering camel-driver), the poems of various poets such as Hafez, Moulavi, Saadi and Khayyam have been contemporaryized.The purpose of this study is to investigate the role of these poems and the way of their contemporaryization in the novel based on the descriptive-analytical method. The results of the research show that Daneshvar has used Hafez's poetry more in the mentioned novel and in the new reading of old poems and harmonizing them with the atmosphere of today's Iranian society, she has given them more meaning and social-political meaning. Also, these poems have become part of the structure of his novel and have a very important role in the characterization, showing the type of thoughts and mental dependencies of the characters in the novel, plot design, strengthening the themes, describing the place, the verisimilitude and connections between Iran's cultural and social past and its present time. معاصرسازی، ناظر بر کاربرد ادبیات اعصار پیشین در ادبیات معاصر و هماهنگ کردن این نوع ادبیات، با روحیات و ذهنیات انسان امروز است که این امر، نقش مهمی در خلق آثار ادبی، غنی کردن آنها و ارتباط بینِ فرهنگی در دوره های مختلف دارد. سیمین دانشور از جمله داستان نویسانی که از این شیوه، در آفرینش آثار داستانی خود استفاده کرده است. در رمان «جزیرۀ سرگردانی و ساربان سرگردان» شعر شاعران مختلفی مانند حافظ، مولوی، سعدی و خیام معاصرسازی شده است. هدف این پژوهش بررسی نقش این اشعار و شیوۀ معاصرسازی آنها، در رمان مذکور بر اساس روش توصیفی تحلیلی است. نتایج پژوهش نشان می دهد دانشور در رمان مذکور، بیشتر از شعر حافظ استفاده کرده و در خوانش نو از اشعار کهن و هماهنگ کردن آنها با فضای جامعۀ امروز ایران، بیشتر به آنها مفهوم و معنایی اجتماعی سیاسی داده است. همچنین این اشعار جزو ساختار رمان او شده‌اند و نقش بسیار مهمی در شخصیت پردازی ها، نشان دادن نوع اندیشه و وابستگی‌های ذهنی شخصیت های رمان، طرح ریزی پیرنگ، تقویت درونمایه ها، توصیف مکان، حقیقت مانندی و ایجاد ارتباط بین گذشتۀ فرهنگی و اجتماعی ایران با امروز آن دارند. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/15850