مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش زبان و ادبیات فارسی 1735-1030 16 49 2019 12 15 A Comparative Study of Metrical Patterns of Contemporary Ghazals and Khanlari's Pattern of Persian Ghazal Meter مقایسه الگوی وزن‏ در غزل معاصر و الگوی خانلری از وزن‏ غزل فارسی 1 28 fa محمد مرادی دانشگاه شیراز 2017 11 7 One of the main aspects of the development of contemporary Ghazal is the relative change in the prosodic circle and introducing new meters. However, researches are only focused on studying the new metrical patterns of some poets, and metrical patterns of contemporary Ghazal have not been analyzed. Adapting an analytic-comparative method, in this research, the meters of more than 2500 Ghazals of 10 prominent contemporary poets have been identified and then these meters have been compared with Khanlari’s pattern of Persian Ghazal meters. Moreover, poets’ tendencies regarding following the traditional metrical patterns and their innovations in employing new meters have been analyzed and compared. The results show that 13 among 20 major meters, proposed in Khanlari's pattern, are still considered the main Ghazal meters, and other meters are added to this pattern; however, the frequency of composing Ghazals based on Khanlari's pattern, is in general 15% less than the average in Persian Ghazals. In contemporary Ghazal, the frequency of the short meters is decreased, while the frequency of the medium, long and overlong meters are increased; however, medium meters are the most frequent in contemporary Ghazal. Among the contemporary poets, Behbahani and Monzavi are the most innovative and ingenious in employing Ghazal meters. Aref Qazvini, Rahi Mo'ayyeri, Shahriar and Mardani have shown the highest conformity with the traditional prosody while poets like Mohammad Ali Bahmani, Emad Khorasani, Farrokhi Yazdi and Ebtehaj are somewhere between the innovation and tradition. یکی از جنبه‏های اصلی تحول غزل معاصر، تغییر نسبی دایره عروضی و ورود وزن‏های تازه به این قالب است. با این حال در پژوهش‏ها، تنها به بررسی وزن‏های تازۀ برخی از شاعران بسنده شده و الگوی وزنی غزل معاصر استخراج و تحلیل نشده است. در این مقاله به روش تحلیلی- تطبیقی، ابتدا وزن بیش از 2500 غزل از ده شاعر برجستۀ معاصر استخراج و با الگوی خانلری از وزن‏های غزل مقایسه شده است. همچنین میزان سنت‏گرایی شاعران در پیروی از الگوی وزن کهن و نوآوری آنان در استفاده از وزن‏های تازه، تحلیل و مقایسه شده است. نتایج نشان می‏دهد که از میان بیست وزن اصلی غزل، سیزده وزن همچنان از وزن‏های اصلی‏اند و وزن‏هایی دیگر به این الگو اضافه شده است؛ هر چند بسامد سرودن غزل بر اساس الگوی خانلری، در کل پانزده درصد کمتر از معدل غزل فارسی است. همچنین در غزل معاصر از وزن‏های کوتاه کاسته و بر وزن‏های متوسط، بلند و دولختی افزوده شده است. البته وزن‏های متوسط، بیشترین بسامد را در غزل معاصر دارد. از شاعران معاصر، بهبهانی و منزوی بیشترین نوآوری و الگوشکنی را در وزن غزل داشته‏اند و عارف قزوینی، رهی معیری، شهریار و مردانی، بیشترین انطباق را با سنت‏های عروضی نشان داده‏اند و محمدعلی بهمنی، عماد خراسانی، فرخی یزدی و ابتهاج، در حد فاصل نوآوری و سنت قرار گرفته‏‌اند. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10721