مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش زبان و ادبیات فارسی 1735-1030 9 22 2011 12 21 Binary Structures in Dowlatabadi’s Writings: From Contrastive Mentality to Analytic Thought ساختارهای دوقطبی در نوشتار محمود دولت‌‏آبادی؛ از ذهنیت تقابلی تا اندیشة تحلیلی 1 10 fa نصرت حجازی شهناز شاهین 2015 8 29 Although the critical structure of Mahmud Dowlatabadi’s narratives makes the characters appear flexible and sometimes rough, with semiotic narrative structures leading them to direct confrontation with the elements disturbing the initial order and serenity, we believe that the character’s conflict with themselves and others mostly results from the contrastive mentality and the binary thought that the author’s imagination system projects against outward world of turbulence and anxiety, rather than the necessity for keeping balance between the nature and manner of the characters. Though, initially, the author’s philosophical approach to the world and the way in which his imagination system responds to it motivates him to create his fictional characters having internal and external conflicts, gradually, his mentality uses duality as a kind of dialectic experience and a place for his subjective challenges to express themselves through the story’s usual flow, in the form of an analytical-interrogative discourse, and to reveal the author’s attitude towards himself and the others, in addition to polarizing the fictional world into the fictional narration and theoretical-analytical writing. اگرچه ساخت بحرانی آثار محمود دولت‏آبادی سیمای شخصیت‏های داستانی نویسنده را انعطاف‏ناپذیر و گاه خشن معرفی کرده است و ساختارهای نشانه‏شناسی روایی داستان آنان را به سمت تقابل یا رویارویی مستقیم با عامل برهم‏زنندة نظم و آرامش ناپایدار اولیه سوق می‏دهد؛ با این حال معتقدیم که تقابل پرسناژ با خود و نیز با دیگری بیش از آنکه منوط به لزوم حفظ هماهنگی ماهیت و نحوة کنش شخصیت‏های داستانی با ساخت بحرانی اثر باشد؛ برآمده از اندیشة دو قطبی و ذهنیت تقابلی‏ است که نظام تخیلی نویسنده در برابر دنیای پرآشوب و پراضطراب بیرونی از خود به نمایش می‏گذارد. اگر در بدو امر نوع رویکرد فلسفی و نحوة پاسخگویی نظام تخیلی دولت‏آبادی در برابر دنیای پرتلاطم و بیرحم پیرامونی‌ـ آنچنان که در عالم داستانی نویسنده متبلور شده‌ـ وی را به خلق شخصیت‏های داستانی سوق داده که با خود و سپس با دنیای پیرامونی در جنگ و ستیزی نابود کننده هستند؛ ذهنیت تخیلی نویسنده، به مرور، دوئیت درون را به نوعی تجربة دیالکتیکی و فرصتی برای بروز چالش‏های ذهنی-فکری بدل می‏کند؛ چالش‏هایی که درلابلای سیرعادی روایت داستانی در قالب گفتمان تحلیلی-استفهامی مجال بروز پیدا کرده و ورای تقسیم‏بندی عالم داستانی به دو قطب روایت داستانی و رسالة تحلیلی- نظری، نوع نگرش نویسنده را به خود و دیگری آشکار می‏سازد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10010