مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103021702024318"Samak" A review the name of the hero of the story "Samak Aiyar"سَمَک؟ تحلیل نام قهرمان داستان «سمکِ عیّار»121fa عبدالرحیم قنواتدانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران20231129 Since the publication of the book Samak Ayar -written by Faramarz son of KhodadadArjani and edited by Parviz Natal Khanleri- which is one of the oldest examples of folk storytelling in the history of Persian literature, the name of the main hero of this story, everywhere- From the cover of the book to the title and text of its Arabic and English translation and many articles published about it in various languages-Samak, has been recorded.The problem is that this famous name is not correct and there has been a big slip about its word and meaning.In this article, by introducing logical doubts, scrutinizing the historical inconsistencies and examining those reports of the text of the book in which the name of the hero of the story and its meaning have been discussed, this famous reading of the word Samak has been criticized and an effort has been made to the correct reading of this name and its meaning should be clarified.The result of this research reveals that the Persian literature about the name of the hero of the story Samak Ayyar has fallen into error from the very beginning. So it is time to compensate for it now. از زمان چاپ کتاب سَمَک عیار -نوشته فرامرز پسر خداداد ارجانی به تصحیح پرویز ناتل خانلری- که یکی از کهن‌ترین نمونه‌های داستان‌پردازی عامیانه در تاریخ ادبیات فارسی است، نام قهرمان نخست این داستان، همه‌جا -از روی جلد کتاب گرفته تا در عنوان و متن برگردان عربی و انگلیسی آن و مقالات بسیار که به زبان‌های گوناگون درباره آن منتشر شده- سَمَک ثبت شده است. مسئله این است که گویا این نام مشهور، درست نیست و لغزشی بزرگ درباره لفظ و معنی آن رخ داده است. در این نوشتار با درانداختن تردیدهایی منطقی، موشکافی در ناسازگاری‌های تاریخی و بررسی آن¬دسته از گزارش¬های متن کتاب که در آنها به نام قهرمان داستان و معنی آن پرداخته شده است، به نقد این خوانش مشهور از واژه سمک پرداخته و کوشش شده است تا خوانش درست این نام و نیز معنی آن روشن شود. دستاورد این پژوهش آشکار می‌سازد که ادبیات فارسی درباره نام قهرمان داستان سمک عیّار، از همان آغاز به راهی خطا افتاده است. پس جای آن است که اکنون به جبران آن برخیزد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/44876

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103021702024318A Survey of Loneliness in ShafieiKadkani’s Works: (Aeeneh-e barāyesedāhā, Hezāre-ye dovom-e Āhooyekoohi, Tefli be name Shādi)تحلیل تنهایی در سه مجموعه شعر «محمدرضا شفیعی کدکنی» (آیینه‌ای برای صداها، هزارۀ دوم آهوی کوهی و طفلی به نام شادی)2351fa سید علی رضاکشفی نیادانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایراناحمدطحاناستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران000-0002-3112-0190محمد مهدیترابی خواه جهرمیاستادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران لارستان، ایران2023723Does loneliness merely mean willing or unwilling distance from the people surrounding us? or are there any other kinds of loneliness?From a long time ago, although some philosophers and psychologists have defined loneliness and its kinds, it’s not an easy task to define a definite borderline between kinds of loneliness. These experts have suggested that some kinds of loneliness can be merged and in some cases loneliness can be either the causes or forms of loneliness occurrence, not a specific kind.In a descriptive-analytical design, this theoretical research tries to examine the kinds and causes of loneliness in ShafieiKadkani’s poems through library and documentary methods. According to the findings of the research, among the factors of interpersonal loneliness in ShafiiKodkani's poems, we can mention the separation that is the result of his first poems.From this point of view, ShafieiKadknai is a romantic poet who mainly followsthe images and themes of the poets known to have Indian Style. With regard to intrapersonal loneliness, the poet shows a tendency for seclusionwhich is resulted from his frustration from the political and social events and his nonconformity with a group of people with whom he sees no affinity. However, there is no sign of existential loneliness (i.e., a subcategory of intrapersonal loneliness) in ShafieiKadknai’s poems. آیا تنهایی فقط به معنی دوری خواسته یا ناخواسته از جمع است یا شکل¬های دیگری از آن نیز وجود دارد؟ از دیرباز برخی از فیلسوفان و روان¬شناسان به تعریف تنهایی و انواع آن پرداخته¬اند. هرچند به¬ دشواری می‌توان مرز قاطعی میان انواع تنهایی تعیین کرد، گاه می¬توان برخی از این انواع را که برشمرده¬اند درهم ادغام کرد و گاه نیز آنچه گفته¬اند، عوامل ایجاد و یا شکل¬های بروز تنهایی و نه نوعی از آن است. این تحقیق نظری می¬کوشد به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از ابزار کتابخانه¬ و اسناد علمی به بررسی انواع تنهایی، عوامل و شکل‌های بروز آن در اشعار «شفیعی کدکنی» بپردازد. برای دستیابی به این هدف، نظریۀ «یالوم» مبنای تقسیم¬بندی انواع تنهایی به دو گونۀ برون¬فردی و درون¬فردی قرار گرفت؛ اما چون وی دربارۀ عوامل و شکل¬های بروز تنهایی که از اهداف دیگر این تحقیق است چیزی نگفته، بناچار از تعاریف صاحب¬نظران دیگر و به¬ویژه «اسونسن» استفاده کردیم. بر اساس یافته‌های پژوهش در بین عوامل تنهایی بین‌فردی در اشعار شفیعی کدکنی می¬توان به فراق اشاره کرد که حاصل اشعار نخستین اوست. از این دیدگاه، وی شاعری رمانتیک است که عمدتاً مضامین و تصاویر شاعران معروف به سبک ¬هندی را تکرار می¬کند. در بحث تنهایی درون‌فردی، به تمایل شاعر به انزوا برمی¬خوریم که حاصل سرخوردگیِ ناشی از حوادث سیاسی و اجتماعی و عدم هم‌آهنگی با جماعتی است که میان خود و ایشان سنخیتی نمی‌یابد؛ اما نشانی از تنهایی وجودی (زیرمجموعۀ تنهایی درون¬فردی) در اشعار وی وجود ندارد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/43356

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103021702024318The study of Trauma Caused by War in the Novel "Zamin-e Soukhteh"تحلیل روان‌زخم حاصل از جنگ در رمان «زمین سوخته»5382faاسدآبشیرینی استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران0000-0003-3601-3367قدرتقاسمی‌پوردانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران 0000-0001-6989-141X زهرا سواعدیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایرانhttps://www.orcid.org/000000019776520X202394Trauma is a theory in psychology referring to any psychological pressure which the human mind is unable to accept and analyze it. The wounds inflicted on a person's mind would leave a deep impact on him and may lead his life and destiny to a different direction. There are different factors can cause trauma. One of them is war events which has an enduring effect on human's psyche. Therefore, due to the numerous wars that have plagued our country throughout the history, especially the eight-year imposed war, the literary narrative of trauma has found its way into the works of some Iranian writers.The present research was conducted in an analytical-descriptive way and it aims to investigate the literary expressions of this psychological damage in the novel "Zamin Soukhteh" by Ahmad Mahmoud and analyze the damage caused to the psyche of each of the characters. In this regard, first, we have discussed the theoretical issues about trauma, then we have analyzed and examined its effect on the characters of the mentioned novel. At the end, it was concluded that the reaction of each character is different from the other; In this way, due to the psychological wounds inflicted on them, the "Shahed" character is hospitalized in a mental asylum; "Nene Baran" distances herself from his previous personality; "Narges" falls into acute depression and "Golabetoon" completely loses his emotions. Obviously, in addition to the important fictional works in praise of the heroes who appeared in the holy defense, this novel can also be worth studying from the perspective of theoretical framework.روان‌زخم، آسیبی روان‌تنی- اجتماعی است که در اثر عوامل مختلفی بر ذهن فرد وارد می‌شود؛ تأثیری عمیق بر آن می‌گذارد و چه¬بسا زندگی و سرنوشت او را به سمت و سوی دیگری سوق می‌دهد. یکی از حوادثی که تأثیر طولانی‌مدّت بر روان فرد می‌گذارد، حوادث جنگ است. از این¬روی به واسطه جنگ‌های متعدّدی که همواره در طول تاریخ گریبانگیر کشور ما بوده، به‌ویژه جنگ تحمیلیِ هشت‌ساله، روایت ادبیِ روان‌زخم در آثار برخی نویسندگان ایرانی راه یافته ‌است. پژوهش حاضر به روش تحلیلی- توصیفی انجام شده و بر آن است که نمودهای بیان ادبی این ضایعۀ روانی را در رمان «زمین سوخته» احمد محمود بررسی کند و آسیب واردشده بر روان هر یک از شخصیّت‌ها را تحلیل نماید. برای همین، نخست به مباحث نظری درباره روان‌زخم پرداخته‌، سپس تأثیر آن را بر شخصیّت‌های رمان یادشده تحلیل و بررسی کرده ‌است. در پایان، این نتیجه حاصل شد که واکنش هر یک از شخصیت¬ها، با دیگری متفاوت است؛ بدین ترتیب که بر اثر روان‌زخم‌های واردشده بر آنان، شخصیّت «شاهد» در آسایشگاه روانی بستری می‌شود؛ «ننه‌باران» از شخصیّت پیشین خود فاصله می‌گیرد؛ «نرگس» دچار افسردگی حاد می‌شود و «گلابتون» مشاعر خود را به‌کلّی از دست می‌دهد. بدیهی است در کنار آثار درخشان داستانی در ستایش از قهرمانی‌های ظهور یافته در دفاع مقدس این رمان از منظر چارچوب نظری مختار نیز در خور مطالعه می‌تواند باشد.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/43889

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103021702024318A Comparative Analysis of the Novels "Farewell to Arms"and "Dar SholehāyeĀb" Based on Bakhtin's Theory of Dialogismتحلیل تطبیقی رمان «وداع با اسلحه» و «در شعله‌های آب» بر اساس نظریۀ دوسویگی باختین83112fa فهیمه شفیعیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0000000155314021زهراقرقیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران هنگامهآشوریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران20231027 Dialogism, a key concept in Mikhail Bakhtin’s theory of polyphony, posits that the author's voice is parallel to the voices of the characters and is reflected in the text through various techniques.The current research, which is based on the descriptive-analytical method and based on library documents, compares the two novels "Farewell to Arms" written by Ernest Hemingway and "Dar SholehāyeĀb" written by MortezaMardiha.The purpose of this research is to explore the techniques employed by Iranian and American writers in the texts to convey their voices, as per Bakhtin's theory.The research findings reveal that both novelists although have some differences, they convey their intentions through character naming. In the novel "Dar SholehāyeĀb" the characters are archetypes and their names reflect this, while in "Farewell to Arms", the Catherine’s discourse and behavior, along with the narrator's indifferent attitude towards war, create a contrasting effect.In "Dar SholehāyeĀb", the indifferent voice of Ahanj conflicts with the sacred and serious voice of war. Military and religious discourse dominate the oral communication in "Farewell to Arms", whereas in "Dar SholehāyeĀb", the text is surrounded by the discourse of the fifth column, the Gurdian Corps, and the military. The hidden argumentative discourse in "Farewell to Arms" represents the voice of the military and religion, whereas in"Dar SholehāyeĀb", the voices of doubt and the military serve a similar purpose.دوسویگی، بخشی از نظریۀ چندصدایی «باختین» است که در آن صدای نویسنده به موازات صدای شخصیت‌ها اهمیت دارد و با فنون مختلف در متن بازتاب می‌یابد. پژوهش حاضر که مبتنی بر روش توصیفی- تحلیلی است، دو رمان «وداع با اسلحه» نوشتۀ ارنست همینگوی و «در شعله‌های آب» نوشتۀ مرتضی مردیها را به صورت تطبیقی تحلیل می¬کند. هدف از این پژوهش، پاسخ به این پرسش بنیادی است که دو نویسندۀ ایرانی و آمریکایی بر مبنای نظریۀ باختین از چه فنونی برای القای صدای خود در متن استفاده کرده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در بخش سبک‌برداری، نویسندۀ هر دو رمان از فن نام‌گذاری شخصیت‌ها، هم‌سویی خود را با نیت شخصیت‌ها نشان می‌دهند، با این تفاوت که شخصیت‌ها در رمان «در شعله‌های آب»، تیپیک هستند و شیوۀ نام‌گذاری آنها نیز بر همین اساس است. در بخش نقیضه در رمان «وداع با اسلحه»، گفتمان و رفتار شخصیت‌‌‌ کاترین و همچنین صدای بی‌تفاوت راوی نسبت به جنگ، تداعی‌گر نوعی نقیضه است. در رمان «در شعله‌های آب»، صدای بی‌تفاوت آهنج نسبت به جنگ سویه دیگر صدای مقدس و جدی جنگ است. گفتمان شفاهی در رمان «وداع با اسلحه» به‌ صورت گفتمان ارتش و گفتمان مذهب و در رمان «در شعله‌های آب»، گفتمان ستون پنجم، سپاه و ارتش بر متن احاطه دارند. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/44537

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103021702024318Analysis of Social Trust in "Jāy-e Khāli-ye Salouch"تحلیل رمان «جای خالی سلوچ» از منظر وضعیت اعتماد اجتماعی113144faساراپورعماددانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران http://orcid.org/0009-0000-1335-4746حسینعلیقبادیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران http://orcid.org/0009-0001-0383-871xسعید بزرگ بیگدلیدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران http://orcid.org/0000-0001-9633-7019نجمهدریدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران http://orcid.org/0000-0001-5417-94112023113A reciprocal and ongoing interaction holds between literature and society. Some literary creations, particularly novels, represent and reflect societal concerns more than others. Drawing on Anthony Giddens’s theoretical framework, this descriptive-analytical study has been aimed to delve into a social issue in Mahmoud Dowlatabadi’s"Jāy-e Khāli-ye Salouch".Trust is a crucial component in every society and an indicator of social capital, for which sociologists have proposed multiple definitions and types. Indeed, distrust remains a shaky pillar of social harm.This analysis explores the roots of the widespread distrust that Dowlatabadi narrates in "Jāy-e Khāli-ye Salouch". The results indicated that the novel spotlights how the White Revolution in Iran, with land reform as its principal policy, and its consequent troubles for Iranian villagers impacted the amplification of distrust among the misery-ridden villagers. It pinpoints that the failure of Shah’s economic policies pertaining to the White Revolution and the incapability of the social system to address public participation were among the factors that diminished social trust. Unemployment, poverty, and migration from villages were some of the main outcomes of this project. Another contributor to distrust is injustice. The transformation of the underlying pillars of economic life, the state’s poor performance, and the consequent dire economic status of villagers were the major causes of distrust represented in "Jāy-e Khāli-ye Salouch". The novel’s weightiest types of distrust were institutional and interpersonal, highlighting the villagers’ lack of trust in the government and signifying that the policies of the second Pahlavi regime were not directed toward developing different types of trust.ادبیات و اجتماع همواره رابطه‌ای دوسویه و تعاملی مستمر دارند. در بسیاری از آفرینش‌های ادبی، به¬ویژه رمان‌ها، بازتاب عناصر و مسائل اجتماعی، افزون‌تر از سایر آثار ادبی است. اعتماد، یکی از مهم‌ترین مسائل اجتماعی و از شاخصه‌های سرمایۀ اجتماعی است. با وجود این همواره یکی از پایه‌های لرزانی که در آسیب‌های اجتماعی وجود دارد، مسئلۀ بی‌اعتمادی است. این پژوهش درصدد است بر پایۀ چهارچوب نظری گیدنز، یکی از مسئله‌های اجتماعی را در رمان «جای خالی سلوچ» بکاود. روش این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است که با استقصای در متن و استناد به آن تجزیه و تحلیل صورت می‌گیرد. این مقاله به تشریح علل بروز بی‌اعتمادی در این رمان پرداخته و به این پرسش پاسخ داده‌ایم که بی‌اعتمادی گسترده‌ای که دولت‌آبادی روایت می‌کند، ریشه در چه عواملی دارد. نتایج بیانگر آن است که انقلاب سفید و اصلاحات ارضی و مصائبی که برای روستاییان به دنبال داشت، تأثیر فراوانی در افزایش بی‌اعتمادی مردم رنج¬کشیدۀ روستایی داشته است. از جمله عوامل کاهش اعتماد اجتماعی، شکست سیاست‌های اقتصادی تابع اصلاحات ارضی و هم‌زمان با آن، ناتوانی نظام اجتماعی برای پاسخ به مشارکت مردم بوده است. از اساسی‌ترین پیامدهای اجرای این طرح می‌توان به بیکاری، فقر و مهاجرت از روستاها اشاره کرد. در حقیقت دگرگونی پایه‌های حیات اقتصادی، عملکرد ضعیف دولت و شرایط بد اقتصادی روستاییان، از دلایل اصلی از کار افتادن نبض اعتمادِ بازنمایی¬شده در این رمان است. بیشترین بی‌اعتمادی، مربوط به اعتماد نهادی و بین‌شخصی است که بیانگر بی‌اعتمادی روستاییان به حکومت و نمایندگان وقت آن است و نشان می¬دهد که سیاست‌های حکومت پهلوی دوم در مسیر گسترش انواع اعتمادها نبوده است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/44589

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103021702024318Modern Immortality in the Teenage Novel (Case Study of Novels:"SanjābMahiy-e aziz"and "Shekārchi-ye Koose-yekar")جاودانگی مدرن در رمان نوجوان (مطالعه موردی: رمان‌های «سنجاب‌ماهی عزیز» و «شکارچی کوسۀ کر»)145172faفاطمهحدیدهدانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0009-0005-6429-1673 مونا ولی پوراستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 2023129The domination of science in the modern era and the effort to have a realistic attitude to all aspects of life have made people today unable to adopt the solutions of the ancients (such as eschatologicalimmortality) to face death. By examining different types of pre-modern immortality, including ancestral, cultural, mystical, mythological, and eschatological, the present article has shown that their common components, i.e., communalness, certainty, and imagination, are almost opposite to the components of modern immortality. The components of modern immortality, which include individuality, uncertainty, memory (as opposed to the imagination), and the concept of eternal nature, are prominent in teenage novels of the 1390s. This research first reviewed the stages and tasks of mourning. While checking and determining the components of pre-modern and modern immortality, it has been showed the correspondence of each stage of mourning with different types of immortality. Then, relying on the novels of "SanjābMahiy-e aziz "and "Shekārchi-ye Koose-ye kar", the issue of death and the role of pre-modern and modern immortality are investigated in advancing the storyline, accepting another's death, and completing the tasks of mourning by the characters. It should be noted that the analysis of samples is based on qualitative content analysis with a descriptive-interpretive approach. The research results show that in both novels, resorting to pre-modern immortality components traps the characters in the initial stages of mourning, i.e. denial, searching, and bargaining. In contrast, the maturity of the characters with the completion of mourning tasks and reaching the stage of improvement and organization through the components of Modern immortality (centered on memory in the novel "SanjābMahiy-e aziz "and eternal nature in the novel "Shekārchi-ye Koose-ye kar" is realized.سیطرۀ علم در عصر مدرن و تلاش برای داشتن نگرشی واقع‌بینانه به همه جنبه‌های زندگی، موجب شده که انسان امروز دیگر نتواند راهکارهای پیشینیان (مانند جاودانگی یزدان‌شناسانه) را برای رویارویی با مرگ اتخاذ کند. نوشتار حاضر با بررسی انواع مختلف جاودانگی پیشامدرن شامل جاودانگی نیاکانی، فرهنگی، عرفانی، اسطوره‌ای و یزدان‌شناسانه نشان داده است که مؤلفه‌های مشترک آنها یعنی جمعی بودن، قطعیت و تخیل تقریباً در نقطه مقابل مؤلفه‌های جاودانگی مدرن قرار دارد. حضور مؤلفه‌های جاودانگی مدرن که عبارتند از فردیت، عدم قطعیت، خاطره (در تقابل با تخیل) و مفهوم طبیعت جاودان، در رمان‌های نوجوان دهه نود شمسی بارز است. این پژوهش، ابتدا به مرور مراحل و تکالیف سوگواری پرداخته است و ضمن تدقیق و تعیین مؤلفه‌های جاودانگی پیشامدرن و مدرن، تناظر هر مرحله از سوگواری را با انواع مختلف جاودانگی نشان داده است. سپس با تکیه بر رمان‌های «سنجاب‌ماهی عزیز» و «شکارچی کوسۀ کر»، به بررسی مسئله مرگ و نقش جاودانگی پیشامدرن و مدرن در پیشبرد داستان پرداخته و نشان داده که شخصیت‌ها چگونه به مرحله پذیرش مرگ دیگری می‌رسند و مراحل سوگواری را کامل می‌کنند. گفتنی است که تجزیه و تحلیل نمونه‌ها مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی با رویکردی توصیفی- تفسیری است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که در هر دو رمان، توسل به مؤلفه‌های جاودانگی پیشامدرن، شخصیت‌ها را در مراحل آغازین سوگواری یعنی انکار و جست‌وجو و چانه‌زنی گرفتار می‌کند، در حالی که بلوغ شخصیت‌ها با کامل شدن تکالیف سوگواری و رسیدن به مرحله بهبود و سازمان‌یابی از رهگذر مؤلفه‌های جاودانگی مدرن (با محوریت خاطره در رمان «سنجاب‌ماهی عزیز» و طبیعت جاودان در رمان «شکارچی کوسۀ کر») تحقق می‌یابد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/45007