مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103015442018114Analysis of the Metamorphosis of the Myth of Mithra in the Poem of “Arash-e Kamangir” Composed by Siavash Kasraeiتحلیل دگردیسی اسطوره مهر در شعر «آرش کمانگیر» سروده سیاوش کسرایی103130faیوسف نیک روز ادبیات و علوم انسانی جلیل خلیلی جهرمیدانشگاه یاسوج2016618The mythological narratives have always been accompanied by mysterious indications and implications. One of these surprising things is the transformation of creatures and phenomena into one another. Metamorphosis is a change in the appearance, or identity of a person or a thing through the use of supernatural power. The myths about Iranian gods and goddesses who are created by human imagination can be transformed into different forms and shapes, especially the rulers or heroes living on the earth. Although so far, numerous books and articles have been written about the transformation of mythological phenomena and their analyses, as well as about the myth of Arash-e kamangir (Arash the Archer), the poem of Arash, by Siavash Kasraei is considered to have a mysterious multiplicity due to the re-creation and utilization of the principles of Mithraism and the myth of Mithra (Izad-e Mehr) and its conformity with the conditions of the society of that time. Therefore, it is necessary to analyze the instances and aspects of the Metamorphosis of the myth of Mithra into Arash in this article through an innovative and deep examination of the poem. Then, the compatibility between poet’s ideas and social situations will be examined. The results show that the amazing power of Arash in defending his homeland, overcoming the deadlocks and humiliating the enemy through the use of the special Ahurai equipment is due to this metamorphosis, and could have the same function in the poet’s time. روایات اساطیری همواره با اشارات و دلالت‌های رمزگونه و رازآلود همراه بوده است. یکی از این امور شگفتی‌آفرین، دگردیسی موجودات و پدیده‌ها به یکدیگر است. دگردیسی به معنای تغییر شکل ظاهری و اساس و هویت شخص یا چیزی با استفاده از نیروی ماوراء الطبیعی است. اسطوره‌های خدایان و ایزدان ایرانی که به مدد قدرت تخیل انسان خلق می‌شوند، می‌توانند به صورت‌ها و اشکال مختلفی به خصوص شهریاران و پهلوانان زمینی مبدل گردند. تا کنون دربارة دگردیسی پدیده‌های اساطیری و تحلیل آنها و همچنین در مورد اسطوره آرش کمان‌گیر، کتاب‌ها و مقالات متعددی نوشته شده است. منظومه آرش، سروده سیاوش کسرایی به دلیل بازآفرینی و بهره‌گیری از اصول میترائیسم و اسطوره ایزد مهر و انطباق آن با شرایط جامعه عصر شاعر از چندگانگی رمزآمیزی برخوردار است. از این رو ضرورت دارد در این مقاله با نگاهی نوآورانه و عمیق به این منظومه ابتدا جنبه‌ها و موارد دگردیسی اسطوره ایزد مهر به آرش بررسی شود، آن‌گاه به فراخور اندیشه شاعر، موارد تطبیقی با وضعیت جامعه عصر او واکاوی گردد. نگارندگان در این پژوهش که نشان داده‌اند قدرت شگفت‌انگیز آرش در دفاع از وطن و شکستن بن‌بست‌ها و تحقیر دشمن با استفاده از ابزار خاص اهورایی ناشی از این دگردیسی بوده و توانسته کارکرد مشابهی در عصر شاعر داشته باشد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10251

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103015442018114The Origin of the Battle Between Elephant and Sheep in a Parable in Golestanریشه‌شناسی ستیز میان پیل و گوسپند در مَثَلی از گلستان81102faسعیدشهروئیدانشگاه بیرجند2016618Parables (proverbs) as a part of culture and experience of old-time people represent lots of thoughts, perceptions and beliefs that have endured the course of times. Therefore, researching the parables can lead us to the origins of our ancestors’ thoughts. Sometimes, myths which are related to group unconsciousness in a mysterious way are used in parables, or in another word, sometimes parables mirror group unconsciousness, especially mythical thoughts. One of these parables which the writer believes represents a very old belief in Iranian culture is “Sheep is clean and the elephant is carrion” in the first chapter of Golestan of Sa’adi. The mythical origin of this parable is studied in this research, and it is shown that how the elephant as an Ahrimanic creature confronts the sheep as an Ahurai force, and how the fight between an elephant and a sheep can represent a fundamental belief in Iranian culture in the form of a parable. .دستان ها (مَثَل ها) چونان بخشی از فرهنگ و ساختار اندیشگانی مردمان کهن، بازگویۀ پندارها، دریافت ها و باورهای بسیاری است که در گذر روزگار پدید آمده است؛ از این رو، بازکاوی و گزارش مَثَل ها می تواند کم یا زیاد ما را تا سرچشمه-های اندیشگانی نیاکان رهنمون شود. گاه نیز اسطوره که با ناخودآگاه گروهی پیوندی رازناک دارد، در پیکرۀ مَثل ها سربرمی آورد یا به سخن دیگر، گاه مَثَل ها، ناخودآگاهِ گروهی و به‌ویژه اندیشه های اساطیری را آینگی می کنند. یکی از این مثَل ها که به گمان نگارنده، بازگویۀ باوری بسیار کهن در فرهنگ ایرانی است، مَثَل «الشاةُ نظیفةٌ و الفیلُ جیفةٌ» (گوسپند پاک است و پیل مُردار) است که در حکایت سوم از باب نخست گلستان سعدی آمده است. در این پژوهش بن مایۀ اساطیری آن بازکاویده و نشان داده می شود که چگونه پیل چونان جانوری اهریمنی در برابر گوسپند، یکی از نیروهای اورمزدی، کارکرد می‌یابد و از کجا ستیز میان پیل و گوسپند، چونان اندیشه ای بنیادین در فرهنگ ایرانی، در پیکرۀ یک مَثَل نمودار می گردد.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10252

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103015442018114Rostam and Searching for Individuality in Jahangirnamehرستم و جست‌وجوی فردیّت در جهانگیرنامه5580faرضاستاری علي‌اكبر باقري‌خليليدانشگاه مازندرانسوگلخسرویدانشگاه مازندران20161015Jahangirnameh, written by Qāsem-e Mādeḥ is one of the epic poems that describes Rostam’s life after the death of Sohrab and then explains his acquaintance with Delnavaz, the daughter of Messiah, the praytal (Massihā-ye Ābed) and the birth of Jahangir and the narration of his courageous actions. In the first section of the story, Rostam who feels lost, confused and sad after killing Sohrab, leaves his home land and goes to Mazandaran to start an inner journey through entering the unconscious world which transforms his personality. Rostam‘s journey to Mazandaran, the events he goes through and what he experiences can be reviewed as an archetype. This research Using the notion of the process of individuality based on Jungian analytical psychology studies the archetypes in Jahangirnameh, including mask, Anima, shadow, the sage, etc. and analyzes the process of individuation of Rostam. In this story, Rostam, after killing Sohrab, becomes ready to regain his lost individuality by leaving the conscious world (Iran) and entering an unknown unconscious world (Mazandaran) and confronting the elements and aspects of unconsciousness. Rostam’s individuality which has been distorted after the death of Sohrab, is reconstructed after facing Jahangir who is a substitute for Sohrab. جهانگیرنامه، سرودة قاسم مادح، یکی از منظومه های حماسی است که به شرح زندگی رستم پس از مرگ سهراب و سپس آشنایی او با دلنواز، دختر مسیحای عابد، و تولد جهانگیر و شرح دلاوری های او می پردازد. در بخش آغازین داستان، رستم که پس از کشتن سهراب دچار بی‌هویتی و سردرگمی و پریشانی شده است، با ترک وطن و رفتن به سرزمین مازندران و به عبارتی با قدم نهادن به عالم ناخودآگاهی، سفری درونی را آغاز می کند که منجر به تحوّل شخصیت او می شود. سفر رستم به مازندران و حوادثی که با آن روبرو می شود و مراحلی که پشت سر می گذارد، قابلیت نقد کهن‌الگویی را دارد. این پژوهش بر مبنای فرآیند فردیّت در روان شناسی تحلیلی یونگ، به بررسی کهن الگوهای این منظومه از جمله نقاب، آنیما، سایه، پیر خردمند و... پرداخته و تحقّق دوبارة فرآیند فردّیت را در شخصیت رستم تحلیل کرده است؛ در این داستان رستم پس از کشتن سهراب، با ترک عالم خودآگاهی (ایران) و قدم نهادن به سرزمین ناشناختة ناخودآگاهی (مازندران) و پس از رویارویی با عناصر و جنبه‌های ناخودآگاهی، آمادة یافتن فردّیت ازدست‌رفتة خود می شود. فردّیت رستم که با مرگ سهراب خدشه دار شده است، با رویارویی با جهانگیر، که جانشینی برای سهراب است، بازسازی می گردد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10358

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103015442018114Analysis of Personality Disorder in “Ghale-Morghi; the Pyramidal Age” Novelتحلیل نابهنجاری شخصیتی در رمان «قلعه‌مرغی؛ روزگار هرمی»131156faمژدهسالارکیادانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)دکتر سید علی قاسم‌زادهادبیات و علوم انسانی20161111 The novel of “Ghale-Morghi, The Pyramidal Age” authored by Salman Amin, is one of the successful novels which is Concerned with unemployment and its consequences as a special social problem. Based on the American Robert Merton’s (1901– 2003) “Theory of Opportunity” this research studies different types of personality and behavioral disorders within this novel. According to Merton’s theory, social problems are the result of the gap between desirable goals of the society and the ways of achieving them. By describing the desirable goals for their members, societies can also introduce their solutions and strategies; however, when there is a gap between goals and the institutionalized means of reaching them, deviation and disorder will occur. According to this theoretical model, “Ghale-Morghi, the Pyramidal Age” represents an image of a society that has determined the same accepted goals for every one; but choosing between the possible ways of reaching them is related to individual’s social status and class. Although the main character of the novel begins to discover new ways by means of Promethean rebellion; at the end, he finds no choice other than isolation and letting go of the goals..رمان «قلعه‌مرغی؛ روزگار هرمی» نوشتۀ سلمان امین، یکی از رمان های موفق جامعه گراست که به یکی از معضلات اجتماعی خاص، یعنی بیکاری و عواقب آن توجه‌ کرده است. این جستار بر مبنای نظریة «فرصت» رابرت مرتون (1910- 2003) انواع نابهنجاری‌های رفتاری و شخصیتی را در رمان مزبور واکاوی کرده است. مطابق نظریة مرتون، مشکلات اجتماعی نتیجۀ گسست میان اهداف پسندیدة جامعه و راه‌های دست‌یابی به آن است. جامعه با تعریف اهداف ارزنده برای اعضای مرتبط با خود، راهکارها و راهبردهای خویش را نیز عرضه می‌کند؛ لیک آنگاه که میان اهداف و وسیلۀ نهادینه‌شدة تحقق آن فاصله ایجاد گردد، انحراف و نابهنجاری رخ می‌دهد. بر اساس این الگوی نظری، رمان «قلعه‌مرغی؛ روزگار هرمی» تصویری از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که اهدافی یکسان و مقبول برای همه مشخص کرده است، اما استفاده از روش‌های تحقق آنها، به پایگاه و طبقۀ اجتماعی افراد بستگی دارد؛ چنانکه شخصیت اصلی رمان با عصیانگری پرومته ای خویش، به کشف راه‌های جدید روی می‌آورد، اما سرانجام چاره‌ای جز فراموشی اهداف و انزوا نمی بیند.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10389

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103015442018114Description in The Story of Rostem and Sohrabتوصیف در داستان رستم و سهراب131faقدسیه رضوانیاندانشگاه مازندران احمداحمدی شیخلردانشگاه مازندران00090002597210592017126Description is a part of most literary texts. Considering its great importance, description has not been given the attention it deserves especially, in Persian literature. In this article in addition to reviewing the previous definitions and theories, by using a method close to that of structuralists, a new classification of types of description is presented which is achieved through the analysis of description in the story of Rostam and Sohrab. According to this method, description is considered a dynamic linguistic proposition (not a static one) which represents features and consists of three basic elements: subject (the descripted), describing words, and the feature. This research intends to prove that description has a crucial role in any literary text since it is the foundation of narrative and poetry. Thus, the form and content of various types of description are analyzed in the story of Rostam and Sohrab as a descriptive narrative text. It is also tried to achieve a theory of description in Persian literature based on the results. توصیف، بخشِ عمده‏ای از متونِ ادبیات را تشکیل می‏دهد، اما با توجه به اهمیتِ موضوع، چندان‏که باید - به‏خصوص در ادبیات فارسی- موردِ توجه قرار نگرفته است. مقاله حاضر سعی می‏کند، ضمنِ نقدِ تعاریف و نظریاتِ پیشین و با روشی متمایل به شیوه ساختارشناسان، طبقه‎بندیِ تازه‎ای از انواع توصیف ارائه دهد که از طریق تحلیلِ توصیف‌شناختیِ داستانِ رستم و سهراب به‎دست آمده است. بر این اساس، توصیف گزاره‎ای زبانی و هستیک (و نه ایستا یا ثابت) است که به بازنماییِ ویژگی می‎پردازد و دارای سه عنصر اساسی است: موضوع (موصوف)، کلامِ توصیف‎گر و ویژگی. این پژوهش در صدد اثبات این نکته است که توصیف، نقشی اساسی و تعیین‌کننده در هر متنِ ادبی به‏ عهده‏ دارد؛ زیرا بسترِ روایت و اساسِ شعر، توصیف است. از این رو انواع مختلف توصیف، در یک متن روایی توصیفی، یعنی داستان رستم و سهراب، از نظر شکلی و محتوایی بررسی می‌شود و سعی دارد بر اساس این مصداق، به نوعی نظریه توصیف در ادبیات فارسی ره ببرد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10448

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103015442018114Analysis on the Structure and Pattern of Drama in “Haft Lashkar” (Comprehensive Scroll of Rhapsodists)تحلیل ساختار و الگوی نمایشی در «هفت لشکر» (طومار جامع نقالان)3354faعاطفه نیکخودانشگاه هرمزگان یدالله جلالی پندریدانشگاه یزد2018110Haft Lashkar, (/hæft læ∫kær/: The Seven Corps) is one of the instances of “Comprehensive Scroll of Rhapsodists” during the Qajar dynasty which has been written by an anonymous rhapsodist in 1292 (Lunar Hijri) (1875 A.D). Haft Lashkar has originally been the name of one of the famous rhapsodic battle- narratives which was chosen as the title of one of the scrolls of Comprehensive Scroll of Rhapsodists due to its fame and prevalence. The narrative aspect of the text creates relation and connection between literature and drama. This type of storytelling that involves drama and playing the roles of different characters by the narrator, and imitating their manners and moves has led the storytelling towards a kind of dramatic narrative which is called “Dramatic Storytelling”. Meanwhile, although the rhapsodist has considered using the old narrations as a model, his subjective and structural manipulations add a dramatic feature to the text. Thus, because of the dramatic capacity of the scrolls, in this article the dramatic structure of the Comprehensive Scroll is studied. First, by defining the structure of dramatic play and identifying the differences between this structure and the narrative structure in this scroll, a specific model is introduced and explained. Eventually, applying Bart’s structural model of “episode” as involute events, the results of this research, has led us to the “narration-through-narration” event-oriented drama structure, which is different from the climatic drama in the Comprehensive Scroll of Rhapsodists, which has been illustrated in a table and a drama- narrative graph. The dramatic basis of this kind of narration has been revealed through action enhancement as well as increasing interaction between especial roles in the main narration in the form of an event-oriented drama. some suspense features resulted from this type of drama structure are: Using convergent events and developing the depth of the drama, and audience’s focus on the state of the events during the drama instead of concentrating on its ending. . هفت لشکر از جمله نمونه های «طومار جامع نقالان» در عهد قاجار است که به وسیلة نقالی گمنام در سال 1292 هجری قمری کتابت شده است. هفت لشکر در اصل نام یکی از نبرد- روایت های مشهور نقالی است که از روی شهرت و رواج بر یکی از طومارهای جامع نقالان نیز اطلاق شده است. جنبة روایی متن، عامل پیوستگی و ارتباط ادبیات و نمایش است. روایت داستان با حرکات نمایشی و قرار گرفتن راوی به جای اشخاص مختلف و تقلید حالات و حرکات آنان، روایت داستانی را به سمت روایت نمایشی هدایت می‌کند که به آن «داستان‌گویی نمایشی» گفته می‌شود. در این میان، گرچه نقال، در روایت خود به الگوپذیری از نقل های کهن نظر داشته است، امّا دخل و تصرف های ذهنی- ساختاری او، زمینة جهت دهی نمایشی متن را فراهم ساخته است. بنابراین ظرفیت های نمایشی طومارها، ما را بر آن داشت تا در این مقاله به بررسی ساختار نماشی طومارجامع بپردازیم. براین اساس، در ابتدا با تعریف ساختار نمایش دراماتیک و بیان تفاوت میان این ساختار و ساختمان روایی طومار مورد نظر، درصدد تبیین الگوی ویژه-ای برآمدیم. نتایج حاصل از این پژوهش در نهایت ما را با کاربرد الگوی ساختاری بارت به شکل روایت و حوادث تودرتو به عنوان «اپیزود»، ساختمان نمایش رویدادگرای «روایت در روایت» و متفاوت با درام اوجگاهی در طومار جامع نقالان رهنمون ساخته است که به شکل جدول و نمودار نمایشی- روایی نشان داده شده‌ است. این الگوی نمایشی، ساخت‌مایة نمایشی خود را در قالب افزایش کنش و بر هم افزود نقش‌ویژه‌ ها بر روایت اصلی در قالب نمایش رویدادگرا آشکار ساخته است. همچنین بهره گیری از رویدادهای همگرا و گسترش نمایش در عمق و توجه مخاطب به چگونگی حوادث در طول درام به جای تمرکز بر پایان آن، از جمله ویژگی‌های تعلیقی برآمده از این نوع ساختمان نمایشی است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10796