مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10303520051221Poetic Inspirationsالهامهاي شاعرانه110faمهرانگیز اوحدی2015920There are at least two viewpoints upon the poetry inspiration: 1- inspiration is a phenomenon beyond the nature and outside the poet existence, 2- inspiration is a power originated from the poet unconscious self.
Theorisians and poets have spoken a lot on these two theories to accept for and against them. As the human being mind structures are not the same, naturally their treatments toward and conceptions about the same experience, be it objective or abstract, will be different. In other words, each poet, in special situation, understand the message more or less ambiguous. He does not know the origin of it. These new and to some extend ambiguous messages are mixed with the poets presuppositions in such a way that separation of “God given inspirations” or “mind made ones” is generally impossible.
In this article tries to study this mind complex procedure which was generally subject of a lot of poets and art theorists’ discussion.
دربارة الهامهای شاعرانه، دست کم دو دیدگاه کلی وجود دارد: نخست، الهام پدیدهای است فرا طبیعی و بیرون از وجود شاعر؛ دوم الهام نیرویی ذهنی و برخاسته از ضمیر ناخودآگاه شاعر است.
نظریهپردازان و شاعران در بارة هریک از این دو نظریه و تأیید یا رد آن بسیار سخن گفتهاند. تفاوت ساختار ذهنی افراد انسانی، طبعاً دریافتهای ذهنی و نیز واکنشهای ذهنی متفاوت را در برابر یک تجربة واحد، در پي دارد. يعني، هر شاعر، گاه در حال و هوا يا لحظاتي خاص، احساس میکند پیامهایی را به گونهای کم و بیش مبهم، از جايي (بيرون يا درون خويش)، دریافت میكند، بیآنکه بداند خاستگاه این پیامها کجاست. این پیامهای تازه و نامشخص، گاه، با انباشتههای ذهنی پيشين شاعر در میآمیزد و این آمیزش به گونهای است که اغلب جدا سازی بخشهایی از آن، با عنوان «الهامهای غیبی» یا «انباشتههای ذهنی»، ناممکن مینماید.
بررسی یا تحلیل این روند پیچیده ذهنی که همواره محل نزاع بسیاری از شاعران و نظریهپردازان هنري بوده، موضوع بحث این گفتار است.
http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10153مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10303520051221Sohrab Sepehri and Criticsسهراب سپهري در ترازوي نقد منتقدان110faغلامرضا پيروزفاطمهزهرا صادقي2015920This study is an attempt to deal with the critics, made in form of speeches and papers, on the life, thoughts and works left by Sohrab Sepehri (1928-1978), the Iranian poet and painter. The study tries to examine and analyze the critical method and literature critics value clear making, critics health, failure and success of the criticisms made by critics on Sepehri, contents of the works by Sepehri, treatment with Sepehri’s works and the likes as of the first time made till 1997 in Farsi literature publications.
In the contemporary Farsi poetry extensive speaking has been made on Sohrab Sepehri after Nima Yushij. These parses and blames have continued from the time of the poet life till now. Most of the critics have been made on the links between Sepehri’s poem and painting, hit attention on the East Philosophy and Gnosticism, naturalism, simple style and sincerity of the poems, non dealing with politics-social issues, abstract concepts, language and style of expression. Among the critics, those dealt with Sepehri’s poems and arts on scientific-research viewpoints are handful. Moreover, some viewpoints are imitation and calques from the others’ works. The writers of the present article maintain that the criticisms made by the critics should be criticized aimed at evaluating their correctness.
تحقيق حاضر در حوزه نقد نقد به مقالهها، سخنرانيها و مصاحبههايي ميپردازد كه دربارة زندگي، آثار و افكار سهراب سپهري شاعر و نقاش ايراني بر جاي مانده است. در اين پژوهش سعي شده تا شيوههاي انتقادي و رويكردهاي نقد ادبي، تبيين ارزش، سلامت نقدها، ميزان توفيق يا عدم توفيق منتقدان دربارة سپهري، مضامين اصلي نوشتهها و رويكرد به آثار سپهري و… از آغاز تا سال 1376 در نشريههاي ادبي فارسي، تحليل و بررسي شود.
در عرصه شعر معاصر، پس از نيما يوشيج بيش از هر شاعر ديگري ـ به افراط و تفريط ـ دربارة سهراب سپهري سخن گفته شده است. اين ستايشها و نكوهشها از زمان حيات اين شاعر نقاش تا به امروز ادامه دارد. ارتباط شعر و نقاشي سپهري، توجه شاعر به عرفان و فلسفه شرق، طبيعتگرايي، سادگي و صميميت در شعر، عدم كاركرد سياسي ـ اجتماعي، مفاهيم انتزاعي، زبان و سبك بيان از موضوعاتي است كه مضامين غالب نقدها را تشكيل ميدهد. در اين ميان منتقداني كه بر اساس اظهار نظرهاي علمي ـ پژوهشي به شعر و هنر اين شاعر معاصر نقاش پرداختهاند، انگشت شمارند. علاوه بر اين بسياري ازديدگاهها، گرته برداري و تقليد از آثار ديگران است. نگارندگان اين مقاله بر اين باورند كه بايد نقدهاي منتقدان را نيز به محك نقد زد و عيار آنها را مشخص كرد.
http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10154مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10303520051221Lexical archaism in Akhavan Saleth’s worksكهنگرايي واژگاني در شعر اخوان110faفروغ صهبا2015920Akhavan Saleth poetry link to ancient persian language and literature. Using its words, combinations and expressions in a various way and scattered is clear cut to any one. It is one of his poetic arts giving his language epic and fixed form and appearance. This feature is one of the ways toward defamiliarization with the past archaic element of the language called archaism as one of the most important feature of Akhavan’s poetry. This article tries to study and describe Akhavan’s poetry word related elements having ancient form and style and make his poetry prominent. The result of the study shows that Akhavan’s poetry archaism can be divided into two groups: A-The first one concerns the words not used today or used rarely including general, B-epic science related words such as the words used in medicine, musician and the like. The second one concerns the words experienced in archaic way some changes such as aphesis, heightening, mutation and inversion. پيوند شعر اخوان با زبان و ادب كهنسال فارسي و استفاده از واژهها و تركيبات و عبارات آن زبان كه به صورت متنوع و پراكنده در اشعار او مشهود است، يكي از تمهيدات شاعرانة او است كه به زبانش شكل و نمايي حماسي و باصلابت بخشيده است. اين تمهيد كه يكي از شيوههاي آشناييزدايي با عناصر گذشتة (آركائيك) زبان و معروف به باستانگرايي يا كهنگرايي است، از ويژگيهاي مهم شعر اخوان است. در مقالة حاضر در محدودة واژگان به بررسي و توصيف عناصري از اشعار اخوان ميپردازيم كه رنگ و بوي كهن دارد و موجب برجستگي زبان شعر او شده است. نتيجة تحقيق نشان ميدهد كه كهنگرايي واژگاني اخوان به دو بخش عمده قابل تقسيم است: بخش اول مربوط به واژگاني است كه امروزه كاربرد ندارد يا به ندرت به كار ميرود و شامل واژگان عام، اصطلاحات اساطيري و اصطلاحات مربوط به علوم و فنون مختلف از قبيل اصطلاحات علم طب، موسيقي و غيره است. بخش دوم واژگاني است كه به شيوة كهن تغييرات آوايي همچون تخفيف، تشديد، ابدال و قلب در آنها ايجاد شده است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10155مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10303520051221Apocalyptic in Sohrab Sepehri’s Hasht Ketab مكاشفههاي پيشگويانه (Apocalyptic) هشت كتاب سهراب سپهري110faمصطفی گرجی دانشگاه پیام نور2015920Apocalyptic literature is one of the genre in the area of Sacred Books and religious-faith texts. Apocalyptic literature foresee past and future events by tools of various types based on the culture dominating the society and its opinions and express it in form of art, literature and by codified and symbolic language. Top and complete type of this, exists in Hannah Sacred Book, Nostrdamous universal apocalyptic and Farsi Shah Nemat-U Allah Vali literature. (Divan Ashaar, 1373:228). This issue have been circulated in any period of art and literature specially in Farsi contemporary literature. Among these we can mention Sohrab Sepehri’s, Forokh Farrokhzad and the likes ones poetries. This article tries to criticize and analyze its type of literature in the past and its origins and then criticize Sepehri’s Hasht Ketan from this view point and analyze the apocalyptic singled out in the ten areas such as dream and the likes. The major points is that pointing the first apocalyptic (poetic revelation and apocalyptic), Sohrab points to its second meaning namely apocalyptic while pointing the manifestation related tools proior to deal with the prediction itself and the event concerning the Last Time. يكي از انواع ادبي در حوزه متون ديني، به ويژه كتب مقدس، ادبيات آپوكاليپتيك است. آپوكاليپس به نوعي مكاشفه پيشگويانه اطلاق ميشود كه مكاشف با توجه به فرهنگ غالب جامعه و باورهاي خويش، حوادث آينده و گذشته را با ابزارهاي مختلف، رؤيت و در قالب هنر و ادب و با زبان رمزي و سمبليك بيان ميكند. نمونه بارز اين نوع در كتاب مقدس، «مكاشفه يوحنا» و در ادبيات جهاني مكاشفههاي نوسترآداموس و در ادبيات فارسي برخي از اشعار شاه نعمتالله ولي است. اين مسئله در هر دوره از تاريخ هنر و ادب، به ويژه در ادبيات معاصر فارسي نيز جريان داشته است. در اين مقاله ضمن نقد و تحليل اين نوع ادبي در گذشته و عوامل پيدايش آن، هشت كتاب سپهري، از اين ديدگاه بررسي و بارزترين تجليات مكاشفههاي پيشگويانه در چند زمينه نظير رؤيا، تفأل و تطير و... بررسي و تحليل ميشود. نكته مهم اين است كه سهراب در هشت كتاب علاوه بر معني نخستين مكاشفه به معني ثانويه آن يعني آپوكاليپس نيز نظر دارد و بيش از آنكه به خود پيشگويي و حوادث مربوط به آخرالزمان بپردازد، بيشتر به ابزارهاي تجلي آن عنايت دارد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10156مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10303520051221The role of simile in stylistic variety changeنقش تشبيه در دگرگونيهاي سبكي110faاحمد رضاييجمكرانيدانشگاه قم 2015920Style reflects selection and combination of the language capabilities applied by the poet. On the other hand, it reflects the imitation and innovation in the language various aspects like phonology, words and grammar. Rhetoric system is one of the language systems. Rhetoric system includes all the language decorative tools such as expressive, rhetorical and, in other word, all the language decorative elements. Rhetoric system is the most important and major language system in which literature creation process can be observed. The reason includes that style related changes are occurred in this system. Simile, from which the other systems such as metaphor, personification and even irony are originated, is the basic element in this system. Rhetoric language system change can be simply shown by studying the simile structure.
This article tries to have a glance at the style related changes in Modern Poem simile by the statistics available on the full analysis of the similes used in the poetries by Nima, Akhavan and Sohrab Sepehri.
سبك، نمودار گزينش و تركيب شاعر و نويسنده از امكانات متعدد زباني است. همچنين بيانگر تقليد يا نوآوري در دستگاههاي مختلف زبان مانند دستگاه آوايي، دستگاه واژگاني و نحوي است. از جمله مهمترين دستگاههاي زبان، دستگاه بلاغي است كه شامل همه تزئينات بياني و بديعي و به تعبيري همة عناصر جمالي متن ميشود. دستگاه بلاغي برجستهترين و مهمترين دستگاه زبان ادبي است كه ميتوان روند آفرينش ادبي را در آن ملاحظه نمود. زيرا به نظر ميرسد نخستين دگرگونيهاي سبكي در اين دستگاه روي ميدهد. اساسيترين ركن اين دستگاه تشبيه است كه ساير اجزاي دستگاه مانند استعاره، تشخيص و حتي كنايه از آن ناشي ميشود. با بررسي ساختار تشبيه به صورت دقيق ميتوان تحولات سبكي دستگاه بلاغي را نشان داد.
در اين مقاله، با استفاده از آماري كه از تحليل كامل تشبيهات اشعار نيما، اخوان و سهراب سپهري در دست است، سعي ميشود تحولات سبكي ناشي از تشبيه در شعر نو به اجمال بررسي شود.
http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10157مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10303520051221A critical look at Farsi grammar (2)نگاهي انتقادي به دستور زبان فارسي 2110faسعيد دامني2015920Various types of grammar have been written on Farsi language and different viewpoints have also been put forward on the “sentence” and “word” elements and features. Variety of the materials generally leads students and those learning Farsi language to the fact that there is no fixed rules and regulations for Farsi language and disagreements on the issue is a must. All are looking for a source in which they can find the scientific procedures in this regards. This article tries to make the readers familiarized with Farsi grammar and to have a look at all the grammars written in this area. Definition of the grammar from a scientific viewpoint and up-to-now written grammars on Farsi also their merits and demerits have been scattered throughout the article. In fact, strong-points and weak-points of the traditionalists and linguists have been dealt with by criticizing the grammar 2 in applied way. All the critics are made based on the scientific linguistic viewpoint.
دربارة زبان فارسي دستورهاي متفاوتي نوشته شده است و نظريههاي مختلفي در خصوص اجزا و خصوصيات «جمله» و «واژه» مطرح شده است. گوناگوني مطالب، غالباً اين مسئله را به ذهن دانشجويان و فراگيران دستور زبان القا كرده است كه دستور زبان قاعده و قانون مشخصي ندارد و اختلاف نظر در آن امري بديهي و ناچار است و همه در جست و جوي منبعي هستند كه مطالب آن شيوه علمي دقيقتري داشته باشد. اين مقاله به همين منظور نوشته شده است تا خوانندگان محترم هم با دستور زبان آشنا شوند و هم آگاهي اجمالي از تمام دستورهاي نوشته شده، داشته باشند. در اين مقاله به تعريف دستور زبان بر مبناي علمي اشاره شده و ويژگيهاي دستورهايي كه تا به حال تأليف شدهاند و نيز معايب و محاسن آنها بيان گرديده است. در واقع با نقد دستور زبان فارسي 2 به صورت كاربردي معايب و محاسن نظريات سنتگرايان و زبانشناسان مطرح شده است. در نقد تمام مطالب كتاب شيوههاي علمي زبانشناسي در مد نظر است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10158مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10303520051221Coordinate Structures and Their Aesthetic Function in Kalila - o - Demnaساختهاي همپايه و نقش زيباشناختي آن در كليله و دمنه110faمحمدرضا عمرانپور2015920This paper is the result of a reasearch which has been done for studying and analysis of the coordinate structures in Kalila - o - Demna. Applying coordinate structures in Kalila - o - Demna is one of the techniques by Abolmaali for creating dignified prose which is imitated by other writers in the periods after him not only in literary prose but also in writing historical and scientific books. What we mean by "coordinate structures" is two words, two phrases or two sentences which are connected by conjunction particularly ''and''. The coordinate structures may have been made of two parts or more. These parts which may be synonymous, antonym, cause and effect, etc. occupy the place of subject, object, complement, adjective and adverb in sentence structure. The most important using of the coordinate structures in Kalila-o-Demna is for aesthetic techniques.استفاده از ساختهاي همپايه در كليله و دمنه يكي از تمهيدات زباني نصرالله منشي در پديد آوردن نثر فني است. منظور از ساختهاي همپايه، تشكيل گروههاي واژگاني يا جمله از طريق ساختار همپايگي با ادات همپايهساز است. ساختهاي همپايه در كليله و دمنه با توجه به تعداد سازهها، از ساختهاي دوسازهاي تا ساختهاي همپاية زنجيرهاي را شامل ميشود. سازههاي سازندة ساختهاي همپايه نيز از يك واژه تا يك عبارت چند جملهاي را در بر ميگيرد كه از لحاظ معنايي داراي روابطي از قبيل ترادف، تضاد، تقابل، تجانس و غيره هستند. ساختهاي همپايه در كليله و دمنه از نظر توزيع نحوي در محور همنشيني زبان در جايگاه همة نقشهاي نحوي قرار ميگيرد. مهمترين بهرة نصرالله منشي از ساختهاي همپايه، نقش زيباشناختي آنها در ساختار كلام است كه سخن او را به مرز شعر نزديك كرده است. مقالة حاضر نتيجة پژوهشي است كه به منظور بررسي و تحليل ساختهاي همپايه در كليله و دمنه انجام شده است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10159مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10303520051221Oxford Etymoloical Dictionary and the problem called Farsi “Arabicized” wordsواژگان معرب فارسي در فرهنگ ريشهشناختي آكسفورد110faفردوس آقاگلزاده حسن شاهیپور2015920Farsi words along with more other languages words has entered into English language in various ways or for different reasons. These words have been dealt with in different dictionaries as the case may be. Oxford Etymoloical dictionary, known as one of the most reliable English language expertise etymology dictionary, has dealt with some of the Farsi words entered into English. The important point is that some of the Farsi words entered into Arabic language and changed into Arabicized have been regarded as the Arabic words in etymology. Today those referr to Oxford dictionary think that these words are Arabic. As the article will show, this is not correct. 38000 words have been studied in this research and some 90 words with Farsi origin and some 160 words with Arabic origin have been introduced. Studying the words regarded as the Arabic scattered throughout this survey will show that 20 of the words regarded as the Arabic ones are Farsi. To approve this claim, 10 words of the group have been studied in analytic-descriptive way. واژگان زبان فارسي در كنار واژگان بسياري از زبانهاي ديگردر ادوار مختلف به روشهاي متنوع و يا دلايل گوناگون به حوزه زبان انگليسي وارد شدهاند و در فرهنگهاي واژگان يا لغت نامههاي مختلف به فراخور دامنه واژگان، به آنها نيز پرداخته شده است. فرهنگ ريشهشناختي آكسفورد كه به عنوان يكي از معتبرترين فرهنگهاي اختصاصي ريشهشناسي زبان انگليسي شناخته ميشود، به برخي از واژگان دخيل از زبان فارسي نيز پرداخته است. در اين فرهنگ، تعدادي از واژگان فارسي كه به عربي رفته، صورتي معرب يافتهاند و سپس به زبان انگليسي وارد شدهاند، به اشتباه به عنوان واژه عربي ريشهيابي شدهاند. امروزه مراجعه كنندگان به اين فرهنگ معتبر واژگاني، تحت تأثير معرفي نادرست ريشه اين واژگان در اين فرهنگ معتبر چنين ميپندارندكه اين دسته از واژگان در اصل عربي بودهاند، در حالي كه مقاله حاضر نشان خواهد داد كه اين تلقي از ريشهشناسي اين گونه واژگان درست نيست. در انجام این تحقیق مجموعه سی و هشت هزار واژه فرهنگ مذکور بررسی شده و مجموعاً حدود نود واژه باریشه فارسی و حدود یکصد و شصت واژه با ریشه عربی معرفی شده است. با بررسی واژگانی که در این فرهنگ به عنوان واژگانی با ریشه عربی معرفی شدهاند در مییابیم که حدود بیست واژه از این مجموعه نه واژگانی با ریشه عربی که واژگانی معرب با ریشه فارسیاند. برای تایید این ادعا، ده فقره از این واژگان به شیوه تحلیلی ـ توصیفی بررسی شدهاند. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10160