مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Examples of Prophetical Epigrams in Literary Textsنمونه‌هایی از لطیفه‌های نبوی در متون ادبی110faمهين پناهي2015919This research intends to respond to this question; due to the fact that Quran says; "it was spoken to him", "he does not speak of lust and likes", and " you have an excellent morales", would Prophet Mohammad speak of epigrams and funny words? If so, then what category would Prophet's epigrams would fit in? What elements were mostly used in them? Has the Prophet considered any limitations for such epigrams? This research shows that at that time, Prophet Mohammad did mean to speak funny and witty words. However, he never violated moralities. The prophets' witty words are categorized in two groups; first are the wise witty words with a advice; and the second groups are the general witty words that are less complicated. The general witty words are two kinds; the witty words of "situation" and "phrasal" ones. The phrasal ones include linguistic rhetorical ones such as puns and ambiguities, brevity, creating wonders in the language and behavior, paradox and antithesis. Also part of these witty words is instructional. The prophetical witty words are mostly linguistic and phrasal ones, symbols, and emblems, intending to humiliate and insult others, and rarely seen in them. Nevertheless, since at times, the term "witty words" is used in the domain of offence, insult and humiliation or even the social matters, and the prophet's lofty character is superior to any of this, no one has ever categorized the dear Prophet's words at all. The writer of this research has called all the Prophet's witty linguistic points, comments and words "witty" to be polite within the religious borders without any exception.اين پژوهش درصدد پاسخ به اين پرسش است كه پيامبر اكرم(ص) با وجود «ما خُِطبَ به» بودن قرآن مجيد و با وصف «ما ينطق عن الهوي» و «إنك لعلي خلق عظيم» آيا سخنان لطیفه آميز مي‌گفتند؟ اگر اين گونه است، لطیفه‌های آن حضرت شامل چه نوع لطیفه‌هایی است؟ بيشتر كدام عناصر را به كار برده‌اند؟‌ آيا براي لطیفه محدوديت‌هايي هم قائل بوده‌اند؟ اين پژوهش نشان مي‌دهد پيامبر اكرم(ص) گهگاه مزاح مي‌كردند و لطیفه مي‌گفتند. اما هرگز از محدوده اخلاق خارج نمي‌شدند. سخنان لطیفه‌آميز آن حضرت دو دسته‌اند: دسته اول لطیفه‌های حكيمانه است؛ دسته دوم لطیفه‌های عام که پيچيدگي كمتري دارد. لطیفه‌های عام، به دو نوع موقعيتي و عبارتي تقسيم مي‌شوند. لطیفه‌های عبارتي شامل بلاغت‌هاي زباني مانند ايهام، ايجاز، ایجاد شگفتی زباني و رفتاري، تضاد و تناقض (در مفهوم صنعت ادبي) است. همچنين بخشي از لطیفه‌ها، لطیفه‌های تعليمي است. لطیفه‌های نبوي بيشتر از نوع زباني و عبارتي است و نشانه‌ها و نمادهاي طنز كه در آنها تحقير و توهين به ديگران باشد، در آنها ديده نمي‌شود. اما از آنجا که اصطلاح طنز گاهی در حوزه‌های تحقیر و توهین افراد یا مسائل اجتماعی جولان می‌دهد و ساحت حضرت ختمی مرتبت از آن مبراست؛ از سوی دیگر، تاكنون کسی در نام‌گذاری اينگونه سخنان آن بزرگوار اقدام نکرده است. نگارنده برای حفظ ادب شرعی همه انواع ملاحت‌های زبانی و لطایف نبوی را با اصطلاح «لطیفه» نام‌گذاري كرده است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10126

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Miracles of Prophet Mohammad in Persian Poetryمعجزات پيامبر اعظم(ص) در شعر فارسي110faاحمد گلي2015919As Rumi says, the irrationality or even the ultra-mind nature of the Prophet's learning and discourses, have made the miracles a necessity. At each period, these miracles have coordinated with the rate of people's understanding; depending on the invitation the prophet has made. The Holy Quran is the major miracle of Prophet Mohammad; and it asked the pagans and enemies to compete with it; the Islamic term for this is "Tahaddi". Of course, Quran had already predicted and even emphasized on the failure and definite inability of these dissenters. What is more, due to special events and occasions, other miracles occurred through the prophet; or even occurred for his dear sake. The books that discussed the prophet's manners and his words and sayings (Hadiss), reflected all this. And as a result they were also revealed in the Persian texts. This paper intends to analyze and express these issues within the four major areas.به قول مولانا نامعقول بودن يا وراي طور عقل بودن تعاليم انبيا، اظهار معجزات را لازم كرده است. اين معجزات در هر زمانه‌اي با سطح دريافت مخاطبان دعوت انبيا، انطباق و تناسب داشته است. قرآن كريم معجزة اصلي پيامبر اكرم(ص) محسوب مي‌شود كه معاندان و كافران به هماوردي و رقابت با آن فراخوانده شده‌اند (= تحدّي)؛ در حالي كه از قبل ناتواني و شكست قطعي‌شان پيش‌بيني و يادآوري شده است. در عين حال به اقتضاي احوال خاص، معجزات ديگري نيز از ايشان صادر يا به خاطر ايشان ظهور كرده است كه در كتب سيره و حديث و به تبع آن در متون ادب فارسي انعكاس يافته است. شاعران و عارفان ايراني با زبان صريح و روشن در مضمون‌سازي‌هاي شاعرانه به اين روايات پرداخته‌اند. در قالب‌هاي قصيده و مثنوي اين مضامين پررنگ‌تر هستند و كمتر در ايجاد و خلق تصاوير به خدمت گرفته شد‌ه‌اند. درباره ذكر معجرات منتسب به حضرت ختمي مرتب بايد گفت در اين پژوهش صحت و سقم روايات مطمح نظر نبوده است و تنها انعكاس اين روايت‌ها در شعر فارسي بررسي شده است و ذكر اصل روايت‌ها در شعر فارسي بررسي شده است و ذكر اصل روايت به مثابه تأييد قطعي آنها نيست. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10127

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Examples of Prophetical Epigrams in Literary Textsسيره پيامبر(ص)، معيار عرفان اسلامي بازتاب‌يافته در متن‌هاي صوفيانه فارسي110faغلامحسين غلامحسين‌زاده2015919This research intends to respond to this question; due to the fact that Quran says; "it was spoken to him", "he does not speak of lust and likes", and " you have an excellent morales", would Prophet Mohammad speak of epigrams and funny words? If so, then what category would Prophet's epigrams would fit in? What elements were mostly used in them? Has the Prophet considered any limitations for such epigrams? This research shows that at that time, Prophet Mohammad did mean to speak funny and witty words. However, he never violated moralities. The prophets' witty words are categorized in two groups; first are the wise witty words with a advice; and the second groups are the general witty words that are less complicated. The general witty words are two kinds; the witty words of "situation" and "phrasal" ones. The phrasal ones include linguistic rhetorical ones such as puns and ambiguities, brevity, creating wonders in the language and behavior, paradox and antithesis. Also part of these witty words is instructional. The prophetical witty words are mostly linguistic and phrasal ones, symbols, and emblems, intending to humiliate and insult others, and rarely seen in them. Nevertheless, since at times, the term "witty words" is used in the domain of offence, insult and humiliation or even the social matters, and the prophet's lofty character is superior to any of this, no one has ever categorized the dear Prophet's words at all. The writer of this research has called all the Prophet's witty linguistic points, comments and words "witty" to be polite within the religious borders without any exception. Keywords: Persian Literary Texts, Verbal Witty words, Prophet Mohammad. Miracles of Prophet Mohammad in Persian Poetry Ahmad Goli* As Rumi says, the irrationality or even the ultra-mind nature of the Prophet's learning and discourses, have made the miracles a necessity. At each period, these miracles have coordinated with the rate of people's understanding; depending on the invitation the prophet has made. The Holy Quran is the major miracle of Prophet Mohammad; and it asked the pagans and enemies to compete with it; the Islamic term for this is "Tahaddi". Of course, Quran had already predicted and even emphasized on the failure and definite inability of these dissenters. What is more, due to special events and occasions, other miracles occurred through the prophet; or even occurred for his dear sake. The books that discussed the prophet's manners and his words and sayings (Hadiss), reflected all this. And as a result they were also revealed in the Persian texts. This paper intends to analyze and express these issues within the four major areas. تصوف اسلامي بر مبناي چه محورهايي شكل گرفته است، و بر اساس كدام شاخص‌ها و معيارها مسير حركت خود را تنظيم كرده و خطاهاي خود را چگونه اصلاح نموده است؟ بررسي‌ها نشان مي‌دهد منشأ عرفان و تصوف اسلامي، منحصراً قرآن و سيرت پيامبر است؛ اما در مسير حركت خود، از آداب و رسوم و ديدگاه‌هاي ساير ملل نيز متأثر شده است؛ و اينكه بعضي ـ هر چند با دیدگاه‌های مختلف ـ كوشيده‌اند مسير عرفان و تصوف اسلامی را به عكس نشان دهند، احتمالاً تحت تأثير برداشت‌ها و ديدگاه‌هاي ديني و سياسي خود بوده‌اند، يا ـ بسته به نوع نگرش خود ـ خواسته‌اند با نشان دادن منشأ غيراسلامي براي آن، تصوف و عرفان اسلامي را مغایر شريعت اسلامي يا در كنار آن قلمداد کنند؛ یا به گونه‌اي آن را معرفي كنند كه نشان دهند سلوك عرفاني سنتي ادب فارسي، بي‌نياز از عمل به احكام شريعت اسلامي است. حال آنكه مستندات فراوان حاكي از آن است كه عرفان اسلامي مستقيماً از قرآن و سيره نبوي، و روش و سلوك اهل بيت و صحابه و تابعين و زهاد صدر اسلام نشئت گرفته است؛ اما بتدريج ديدگاه‌هاي پيروان مكاتب ديگر و آداب اجتماعي اقوام و ملل مختلف و بخصوص خواسته‌هاي نفساني زاهدان و صوفيان ريايي، بر آن تأثير گذاشته است و سبب شده اندک اندک انحرافاتي در آن راه يابد، بنابراين مشايخ بزرگ صوفيه كوشيده‌اند از طريق تأليف كتب متعدد و ارشاد مريدان، مسير عرفان نظري و عملي را بر مبناي معيار و شاخصه اصلي آن، يعني قرآن و سيرت پيامبر اكرم اصلاح كنند و آن را به مسير اصلي خود بازگردانند تا عرفان و تصوف اسلامي همچنان بتواند در شاهراه اصلي خود به مسيرش ادامه دهد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10128

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Analysis of Prophet Mohammad's Ascension Position in Meiybodi's Kashf-Al-Asrar Interpretationتحليل جايگاه معراج پيامبر اكرم(ص) در تفسير كشف‌الاسرار ميبدي110faمجيد سرمديمحمود شيخ2015919Prophet Mohammad and the events of his life enjoys a particular position befor the Muslims. The Islamic scholars- whether mystic, theologist, or philosopher- have constantly made an attempt to express and reveal his character and they have spoke of his position within the universe and his stand compared to the other prophets. There is no doubt that initially, this attempt had affectionate roots; but then later on its theoretical aspects and dimensions overcame its passionate aspects. The purpose of this research is to identify two significant incidents in Prophets' life that express his character better considering how they are revealed in Kashf-Al-Asrar and then show the role of the Ascent in this relation as mentioned in this book. As Meiybodi had mystical tendencies himself in the interpretation and paraphrase of the Quran and in quoting the Ascent, he is more concerned about the mystical and passionate aspects. So he merely focuses on the knowledge and superiority of Prophet in the spiritual statue. Meanwhile he does not mention the borders on the theory of "perfect human" while the central issue is "the truth about Mohammad"; a discussion which later on became one of the most basic discussions for the mystics and the theoretical sophists.پيامبر اكرم(ص) و وقايع زندگي او نزد مسلمانان جايگاه ويژه‌اي دارد. متفكران مسلمان، اعم از عارف و متكلم و فيلسوف، همواره درصدد تبيين شخصيت آن حضرت بوده‌اند و در باب جايگاه او در نظام آفرينش و سلسله پيامبران سخن گفته‌اند. بي‌شك اين تلاش در آغاز راه ريشه‌هايي عاطفي داشته ‌است؛ اما بعد از مدتي جنبه‌هاي نظري آن بر زمينه‌هاي عاطفي فائق آمده ‌است. اين مقاله با عنايت به دو جريان مهم در تبيين شخصيت پيامبر اكرم(ص) در عالم اسلام، سعي دارد جايگاه تفسير كشف‌الاسرار را در اين دو جريان، شناسايي و نقش معراج را كه يكي از مهم‌ترين وقايع روزگار پيامبر است، در تبيين شخصيت ايشان در اين كتاب تحليل كند. ميبدي به دليل گرايش‌هاي عرفاني در تفسير قرآن و در نقل واقعه معراج به جنبه‌هاي عرفاني و عاطفي بيشتر توجه مي‌كند و در تبيين شخصيت پيامبر تنها بر فضيلت و تقدم او در مقامات معنوي تكيه مي‌كند و به طرح مرزهاي نظريه «انسان كامل» با محوريت «حقيقت محمد(ص) كه بعدها در نظريه عرفاني اسلامي به يكي از اساسي‌ترين مباحث اهل تصوف و عرفان نظري مبدل مي‌شود، اشاره نمي‌كند.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10129

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Prophet's Figure in Hojviri's Kashf-Al- Mahjoobسیمای پیامبر اعظم(ص) در کشف‌المحجوب هجویری110faابراهيم سلامي2015919The great Prophet's figure is reflected deservingly in many of the prose and poetical Persian literary works showing how devoted the authors and the poets are to this dear character. "Kashf-ol-Mahjoob" is one of the great Persian literary masterpieces of the fifth century by Hojviri. He first points to the Quran's verses, and then he focuses on Prophet's words, his manner and attitude. The purpose of this article is revealing Prophet's superiorities, emphasizing on his kindness, affection and the necessity for gaining more knowledge about this dear character. For this purpose, Prophet Mohammad has been compared to other prophets such as Moses, Abraham, and David. Then Prophet Mohammad's morality and behavior, specially his passion and kindness, generosity, spirit for prayer and his mystical attitude in deeds such as prayer, fasting, sleep and wakening- all mentioned in Hojviri's book- are surveyed. The results show that Prophet Mohammad was very kind, affectionate, and generous and had a giving nature. He had a hard-working spirit and seeking and desiring to obey God and he was the person God loved.سیمای پیامبر اعظم(ص) در بسیاری از آثار منثور و منظوم ادب فارسی به نحوی شایسته بازتاب يافته است که گویای علاقه‌مندی و دلباختگی نویسندگان‌ آثار به آن حضرت است. كتاب كشف‌المحجوب یکی از متون‌های گران‌سنگ زبان فارسی در قرن پنجم، است. هجویری، پس از اشاره به آیه‌های قرآن، به سخن رسول(ص) و روش و منش آن بزرگوار استناد كرده است. نشان دادن برتری‌های پیامبر اعظم(ص) و تأکید بر مهربانی و محبت او و ضرورت معرفت بیشتر آن حضرت، هدف این مقاله است. بدین منظور، مباحثی چون مقایسه پیامبر اعظم(ص) با پیامبران دیگر مثل موسی و ابراهیم و داود‌(ع)، اخلاق و رفتار پیامبر به ویژه مهر و محبت و بخشندگی و بخشایندگی او، روحیه عبادی و عرفانی پیامبر مثل نماز و روزه و سرانجام خواب و بیداری پیامبر اعظم(ص) که در کشف‌المحجوب هجویری آمده، در این جستار بررسی شده است. حاصل این تحقیق نشان می‌دهد پیامبر اعظم(ص) مهربان و با محبت، بخشنده و کریم، کارگر و مشتاق در طاعت حق و محبوب و منظور حق تعالی بوده است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10130

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Features of Prophet Mohammad in Khaqani Shervani’s Poetry Bookسيماي پيامبر اعظم(ص) در ديوان خاقاني شرواني110faروشنك رضائي2015920Prophet Mohammad’s life, manner, behavior, and lofty spirit counts as a valuable enchanting treasure for mankind. And the vast domain of his features finds a particular and especial manifestation in the mind, soul, spirit and the language of the Muslims. This paper intends to survey and analysis the portrayal of Prophet Mohammad in Khaqani’s Book of Poetry; in Persian known as the ‘Divan’. First, there is a brief introduction on the historical events, personal and social characteristics, and also the life of Prophet Mohammad and after that there are precise and clear poems taken from Khaqani’s Divan for further evidence. Also some of the quotes and speeches made by Prophet Mohammad-of notice in Khaqani’s poetry- are highlighted. This feature in Khaqani’s poetry clearly demonstrates to what extent this poet was sincerely devoted to dear Prophet Mohammad. While it can also be said that Khaqani as a matter of fact enriched his poetry through relating to Prophet’s life and words and furthermore blessed his own poetry by this element.زندگي، سيرت و صورت حضرت رسول اكرم(ص) همچون خورشيدي درخشان براي بشريت محسوب مي‌گردد و شعاع آن در جان و ذهن و زبان مسلمانان جلوۀ خاصي دارد. در اين مقاله تلاش شده است سيماي حضرت رسول اكرم(ص) در ديوان خاقاني بررسي و تحليل شود. ابتدا با استفاده از منابع و مراجع اشاره‌اي مختصر به حوادث تاريخي و خصائل فردي و اجتماعي آن حضرت و زندگي مبارك ايشان شده و سپس شواهد شعري مناسب از ديوان خاقاني ذكر گرديده است. همچنين به مواردي از جلوه‌هاي سخنان و احاديث آن حضرت در شعر خاقاني توجه شده و با توجه به نمونه‌هاي متعدد و متنوع شعري در اين خصوص در ديوان خاقاني، مي‌توان توجه و ارادت خاقاني را به دين و حضرت رسول(ص) دريافت و گفت كه خاقاني با استفاده از زندگي و سخنان حضرت رسول(ص) غنايي خاص به شعر خود بخشيده و آن را متبرك ساخته است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10171

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Analysis and Comparison of Prophet Mohammad's Praise and Ascension in Attar's Four Massnavi Books (Elahi-Nameh, Assrar-Nameh, Manteq Al Tair & Mosibat-Nameh)بررسي و مقايسه مدح و معراج پيامبر(ص) در چهار مثنوي عطار (الهي‌نامه، اسرارنامه، منطق‌الطير، ‌مصيبت‌نامه)110faاحمد رضايي‌جمكرانيدانشگاه قم 2015920The Prophet Mohammad's praise and ascension are among the topics of concern to most poets and writers; in a manner that in our literary tradition these two issues are counted as the major themes of classic works. Attar Neishabouri, who followed this tradition, has discussed these two topics in detail at the beginning of his four versified works; “Elahi-Nameh”, “Asrar-Nameh”, “Manteq-Al Tair” and “Mosibat-Nameh”. This research has studied the mentioned themes in the four works. The result of the research revealed that the praise and spiritual ascension found two different structures in these works. While in Elahi-Nameh and Manteq-Al Tair these two parts are intermingled, they are quite separate in Asrar-Nameh and Mosibat-Nameh. Still the praise of the Prophet have one structure in all the four works; yet the story of the Prophet's ascent is more reliable in Mosibat-Nameh. These two parts do not possess much poetical parts and one can only regard the story of the Ascent as the most poetical part in Elahi-Nameh. Ambiguity was Aattar's most favorite literary figure. Within the linguistic domain and its related features, the repetition of words and the repetition of a linguistic phrase at the beginning, are the most significant linguistic features in these two parts.مدح و معراج پيامبر(ص) از جمله موضوعاتي است كه اكثر شاعران و نويسندگان بدان توجه نموده‌اند؛ به گونه‌اي كه در سنت ادبي ما اين دو مبحث از درونمايه‌هاي اصلي آثار كلاسيك به شمار مي‌آيد. عطار نيشابوري نيز به پيروي از چنين سنتي در ابتداي چهار منظومه الهي‌نامه،‌ اسرار‌نامه، منطق‌الطير و مصيبت‌ نامه به تفصيل به اين دو موضوع پرداخته است. بررسی و تحقیق نشان مي‌دهد مدح و معراج در مثنوي‌هاي مذکور دو ساخت متفاوت دارد: در الهي‌نامه و منطق‌الطير‌، اين دو بخش در هم آميخته و در اسرارنامه و مصيبت‌‌نامه از هم مجزاست؛ مدح پيامبر اكرم(ص) در همة آنها ساختار يكساني دارد، لكن داستان معراج در مصيبت‌‌نامه مستند‌تر است‌. اين دو بخش ويژگي‌هاي شاعرانة چندانی ندارند و تنها مي‌توان داستان معراج را در الهي‌نامه شاعرانه‌ترين قسمت محسوب نمود. ايهام، برجسته‌ترين صنعت بديعي این آثاراست. در حيطة مختصات زباني نيز تكرار واژگاني و تكرار يك صورت زباني كامل در آغاز، برجسته‌ترين ويژگي زباني اين دو بخش است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10172

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321The Reflection of Prophet Mohammad’s Character in Sanayie’s Language and Mindبازتاب شخصيت پيامبر اعظم(ص) در ذهن و زبان سنايي110faمنوچهر اکبریدانشگاه تهران2015920There is no doubt that the survey and analysis of Prophet’s life is one of the most significant and influential topics in the series of the Persian Literature Researches. This study took place through focusing on the valuable literary work entitled as “Hadiqa” and was done by a descriptive-analytic method. Sanayi, the author of Hadiqa, respected the character of Prophet Mohammad, the prominent points in his life, his spiritual, moral dimensions, his lofty position and even his other subtle aspects to the extent that he actually devoted one of the ten chapters of his book on the dear Prophet. Sanayi has poetically offered the story of the Prophet’s Heavenly Ascent, his superiority over all the other prophets, his amazing manners and behaviors, the never-ending spirit of blessing- as the major medium for the essential creation of the universe- his superiority over Adam and the other prophets, his role within the allusions mentioned in the Holy Quran, and the reflection of the most significant matters within the Prophet’s life in his book. بررسي زندگي رسول اكرم(ص) در ذهن و زبان سنايي بي‌ترديد از موضوع‌هاي مهم و اثرگذار در مجموعه پژوهش‌هاي ادبيات فارسي مي‌تواند محسوب گردد؛ چرا كه سنايي شاعري بزرگ و مقتداي شاعران عارف فارسي زبان به شمار مي‌رود و او را بحق بنيانگذار و مروج اصلي آموزه‌هاي عرفاني در شعر فارسي دانسته‌اند. اين پژوهش با تمركز كند و كاو در اثر ارزشمند حديقه و با روش توصيفي تحليلي صورت پذيرفته است. براي سنايي، شخصيت رسول‌الله و ابعاد وجودي و نكات برجستة زندگي و ويژگي‌هاي روحي و اخلاقي و شأن و جايگاه ايشان به‌قدري مهم بوده است كه يكي از ابواب دهگانه حديقه را بدان اختصاص داده است. طرح شاعرانه داستان معراج و رجحان وجودي آن حضرت بر ساير انبياء و اولياء، حسن خلق، رحمت واسعة آن دُردانه آفرينش و واسطة‌ خلقت، امّي بودن و فضل تقدم اشرافي ايشان بر آدم و ساير انبياء و نيز تموج تلميحات قرآني و بازتاب مهمترين فرازها در زندگي حضرت رسول‌اكرم از مهمترين عناويني است كه سنايي بدانان پرداخته است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10173

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Theological analysis of Exclusive Prophecy in Sanayi's "Hadiqat"بررسي كلامي نبوّتِ خاصّه در حديقة سنايي110faاحمد خاتمیدانشگاه شهید بهشتی2015920Despite all the attempts made by researchers on the interpretation and analysis of the Persian versified texts and works, including Sanayi's works and especially his book “Hadiqat-Al Haqiqat”, still there ought to be a lot more research done on the study of most of the verse texts; including the mystical verse texts as well. Most of the mystical works have the potential for further survey, and from other aspects in addition to the mystical aspect; one of which can be the theological survey of such works. Obviously, Sanayi, and the mystical-spirited poets after him that have mostly been influenced by his thoughts, style, ideas and methods and manners as well, have all expressed deep theological insights along with mystical issues in their works. Actually, without access to these thoughts and ideas, which shows the basics of their faith and belief principles, a precise evaluation and survey of their mystical position becomes impossible. The present article intends to make a theological study of the exclusive prophecy from the perspective of the Islamic dialectics, search and inspect the same issue in Hadiqat-Al Haqiqat. Then it reveals Sanayi's approach towards the dear Prophet Mohammad, evaluates, and finally analyzes the findings with the well-known theological findings of his own time. In the final section it means to show what Sanayi followed due to the subject of the religious theological topic and in which parts he has offered his own point of view or refused to follow the special religious ideas in particular cases. با همة كوششي كه محقّقان دربارة تفسير و تحليلِ متون منظوم فارسي، از جمله آثار سنايي و بويژه حدﻳﻘﮥ‌الحقيقه، نموده‌ و دستاوردهاي ارزشمندي به جامعة علمي ارزاني داشته‌‌اند، هنوز جاي بحث و بررسي دربارة غالب متون منظوم، از جمله منظومه‌هاي عرفاني، خالي است. عموم متون عرفاني، علاوه بر جنبه‌هاي عرفاني و صوفيانه، از جهات ديگر نيز قابل بررسي‌اند؛ يكي از اين وجوه، بررسي كلامي آنها است. بديهي است، سنايي و شاعران عارف‌مسلك پس از او كه غالباً تحت تأثير افكار و انديشه و سبك و شيوة او بوده‌اند، ديدگاه‌هاي عميق كلامي را نيز همراه با مسائل عرفاني در آثار خود بازگو كرده‌اند، كه بدون دست‌يابي به اين انديشه‌ها، كه در واقع اصل اصولِ اعتقادي و فكري ايشان را نشان مي‌دهد، حتي ارزيابي دقيقِ جايگاه عرفاني آنها نيز ممكن نخواهد بود. مقالة حاضر درصدد است تا با بررسي كلامي مسئلة نبوّتِ خاصّه از منظر متكلّمان اسلامي، موضوع را در حديقة‌الحقيقه جست‌وجو كند و ديدگاه‌هاي سنايي را در خصوص وجود مبارك پيامبر اكرم(ص) نشان دهد و يافته‌ها را با ديدگاه‌هاي كلامي مشهور در روزگار او بسنجد و با جمع‌بندي و نتيجه‌گيري نهايي، نشان دهد كه سنايي در كدام موضوع از كدام مذهب كلامي پيروي كرده و در كدام مطلب ديدگاه خاص خود را عرضه نموده و از پيروي مذاهب خاص اعراض كرده است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10174

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Prophet Mohammad in the Paraphrasing Attitude of Shams-Eddin Mohammad Tabriziحضرت محمد(ص) در نگاه تأويلي شمس‌الدين محمد تبريزي110faمصطفی گرجی دانشگاه پیام نور2015920Most of the Persian literary texts, speak about the prophets and their stories, and the mystical texts have focused on this issue seriously. In Shams's “Maqalat”, due to his paraphrasing mind-structure, the events mentioned in the history of the prophets' lives is paraphrased and at the same time, their sayings are interpreted according to the author's beliefs and ideology. These Maqalat were written either on the basis of reasoning and solid proofs, and also for elaborating the author's attitude, or for blessing, rejoice, as flashes of mind or for introducing a perfect human in all aspects. In this regard, Prophet Mohammad is the high and superior example of such a human. This article discusses the Prophet's features from this perspective within Sham's Maqalat. It then shows the paradoxical points in Sham's works. The important point is that in this work, Shams has had in mind the most general topics in the domain of prophetical manners to even answers for some of the taboo questions; which are at times innovative and new. For example, there is even a comparison made between the author himself with Prophet Mohammad or other prophets and at times, he disagrees with them. The implicit comparison of Rumi with the Prophet of Islam is another one of the issues mentioned. The other matters discussed include; major features of Prophet Mohammad, Mohammad's obvious sciences, the value of the voiceless Quran versus the speaking Quran, the magnificence of the Quran for the sake of Mohammad and not for the sake of God, God's special guest, the beloved Mohammad in the cloth of the lover, Mohammad's spiritual light, Prophet Mohammad as the great starter of life in the universe, other people as wandering birds, God's need for Prophet Mohammad, the inherent knowledge imparted by God (known as "Elme-Ladonni") etc. The article surveys and interprets all the mentioned issues. در مجموعه ادب فارسي به ويژه متون عرفاني كمتر متني يافت مي‌شود كه از تقریر احوال پيامبران و قصص آنان بي‌بهره باشد. يكي از اين متون كه هم در رو ساخت و هم در ژرف ساخت از اين موضوع متأثر است؛ مقالات شمس است در اين اثر به مناسبت ذهن تأويل‌گراي مؤلف حوادث مندرج در تاريخ زندگي پيامبران تأويل و گفتارهاي ايشان بنا بر باور مؤلف تفسير شده است. تقرير در اين مقالات يا بر سبيل استدلال و برهانِ محكم و براي تفهيمِ ديدگاه مؤلف و يا از باب تبرك و بر سبيل توارد ذهني و يا به قصد معرفي انسان كامل در تمام ابعاد است كه در اين ميان حضرت محمد(ص) را نمونه متعالي چنين انساني معرفي مي‌كند. در اين مقاله مؤلف با اين نگاه به اوصاف حضرت محمد(ص) در مقالات شمس پرداخته و خلاف آمد عادت‌هاي شمس را در اين زمينه نشان داده است. نكته قابل تأمل اينكه شمس در اين اثر، از عمومي‌ترين مباحث در حوزه نبوت تا پرسش از برخي تابوها را مطمح نظر داشته كه در برخي از موارد بديع و هنري است. مفاهيمي چون مقايسه خودِ مؤلف با پيامبران و بعضاً مخالفت با آنها، شبهه در برخي از احاديث، مقايسه ضمني مولانا با پيامبر اسلام و... از اين قبيل است. عمده‌ترين اوصاف حضرت محمد(ص) در مقالات شمس؛ همه علوم معلوم محمد(ص)، ارزش قرآنِ صامت به قرآن ناطق، تعظيم قرآن نه به خاطر خداوند كه به خاطر محمد(ص)، ميهمان خاص خداوند، محمد(ص) معشوق در لباس عاشق، نور محمديه، پيامبر باز سپيد سلطان ازل و مردمان ديگر مرغان سرگردان، استغراق تام، عدم استغناي حق از محمد(ص)، علم لدني و... هستند كه تحليل و تفسير آنها در اصل مقاله آمده است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10175

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Analysis of Rumi's Attitude towards Prophet Mohammadتحليل نگرش مولوي دربارة پيامبر اعظم(ص)110faبخشعلی قنبریدانشگاه آزاد تهران مركز2015920Prophet Mohammad enjoys a very exclusive position for Rumi. In his eyes, compared to the other prophets, Prophet Mohammad is like a fruit created by the tree of prophecy. Therefore, although Prophet Mohammad is the last prophet, he is the most superior one. Rumi believes that Prophet Mohammad brought messages with himself that a human will need as long as he is alive. That is because Prophet Mohammad has opened locks which no one else ever even made any attempt to open. However, of course one can utilize them on these conditions; first; feeling the need and necessity to use them, in other words man must be aware of his spiritual and physical needs in the first place; so that this awareness leads him towards Prophet's discourses. Second; one must seek to practice them in life as an individual. Third; make a comparison between an undesired life with the desired spiritual life so that he would realize and be grateful for the Prophet. Certainly being aware of the great Prophet's position and statue can lead any individual towards this path, because regarding this stand and the Prophet's precious discourses one can use his words. There is no doubt that morality, knowledge, and mystics are among the learning issues that the contemporary human being can make most use of in life according to the Prophet's discourses. Once such points are noticed precisely, then one can point to Prophet's great deeds and services and finally utilize the related findings in life.پيامبر اسلام(ص) نزد مولوي جايگاه ويژه‌اي دارد. او در مقايسه با ساير پيامبران بسان ميوه‌اي است كه درخت نبوت به بار آورده است. لذا به رغم آنكه در آخر همه آنها قرار گرفته بر همه‌ آنها تقدم دارد. از نظر مولوي پيامبر با خود پيام‌هايي آورده است كه انسان تا زنده است محتاج آنها خواهد بود؛ زيرا پيامبر قفل‌هايي را گشوده است كه پيش از آن هيچ كسي نسبت به گشودن آنها اهتمام نكرده بود. البته بهره‌مندي از آنها مشروط به آن است كه اولاً انسان احساس نياز كند، يعني از نيازهاي خود اعم از وجودي و روان‌شناختي آگاه شود تا اين آگاهي باعث حركت وي به سمت آموزه‌هاي پيامبر گردد. ثانياً در زندگي خود در صدد عملي ساختن آنها باشد، ثالثاً بين حيات مطلوب معنوي و حيات نامطلوب مقايسه به عمل آورد تا قدر پيغام پيامبر را بداند. بي‌شك آگاهي از جايگاه عظيم پيامبر(ص) مي‌تواند شخص را در سير اين سلوك ياري نمايد؛ زيرا با عنايت به اين جايگاه و داشته‌هاي پيامبر مي‌توان از آموزه‌هايش بهره‌مند شد. اخلاق، معرفت و عرفان قطعاً از جمله حوزه‌هايي‌اند كه انسان عصر جديد مي‌تواند از دستاوردهاي پيامبر بهره ببرد. وقتي اين مقولات با دقت مورد توجه قرار گيرد آنگاه مي‌توان از خدمات و حسنات پيامبر سخن گفت و از دستاوردهايش بهره‌مند شد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10176

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321Criticism and Analysis of Massnavi's Allegorical Narratives on Prophet Mohammad's Characterتحليل ظرفيت‌هاي تمثيلي حكايات مربوط به پيامبر‌ اكرم(ص) درمثنوي مولانا110faفاطمه كوپا2015920The literary language is one of the linguistic genres that speaks of a specific experimental and conceptual domain. The reason is that one can merely discover the literary language of objects within the domain of conceptual texts, and within the allusive and symbolic relations. What is in fact considered as the pleasant and nice part of the literary word roots from these deep and internal layers of the conceptual and passionate parts of the work as reflected in the language. One of the means and functional devices of the literary word that possesses a vast potential in the symbolical expression of pictures and concepts is "allegory” which has found a considerable power in Rumi's Massnavi Ma'anavi. Apparently, the structure of the stories in Massnavi shows that the speaker has had the concealed and inner concepts of the words in mind. The order of the elements, the incidents and the phrases within the allegorical narratives in Massnavi is in a manner through which the audience will be led towards the concealed and implied concepts in the depth of the narratives; due to the coordination between the artist and the art-seeker. This research intends to respond to two questions; 1. What is the precise concept of allegory and allegorical literature? Moreover, what are its practical functioning fields and areas? 2. In what method has Rumi utilized the allegorical potential of the narratives related to Prophet Mohammad? The criteria for choosing and selecting the narratives have been the prominence of the narratives in enjoying allegory. زبانِ ادبي، يكي از گونه‎هاي زباني است كه از ساحت تجربي و معنايي ويژه‌اي سخن مي‎گويد؛ زيرا تنها در قلمرو متون معنايي و روابط كنايي و نماديني زبان مي‌توان ادبي اشيا را كشف كرد. آنچه حلاوت كلام اديبانه به شمار مي‎آيد از همين لايه‎هاي زيرين و ژرف معنايي و احساسي ناشي مي‎شود كه در زبان بازتاب يافته است. يكي از دست‎مايه‎ها و ابزار كارآمد كلام اديبانه كه ظرفيتي گسترده در بيان نمادين تصاوير و مفاهيم دارد، «تمثيل» است كه با بسامدي در خور توجه در مثنوي مولوي نمود يافته است. البته ساختار قصه‎هاي مثنوي به روشني معلوم مي‎دارد گوينده مفهوم نهفته و دروني آنها را مد نظر دارد؛ ترتيب عناصر و توالي حوادث و عبارات در حكايات تمثيلي مثنوي به گونه‎اي است كه در اكثر موارد به دليل هم‎سويي ميان هنرمند و هنرپذير، مخاطب را به مفاهيم نهفته در بطن حكايات راه مي‎نمايد. اين جستار در پي‌پاسخ گفتن به دو سؤال بنيادين است: 1. مفهوم دقيق تمثيل و ادبيات تمثيلي و حوزه‎هاي كاربردي اين شگرد ادبي چيست؟ 2. نحوه بهره‎گيري مولانا از ظرفيت‎هاي تمثيلي حكايات مربوط به پيامبر ‎اكرم(ص) به چه صورتي بوده است؟ ملاك انتخاب حكايات نيز، برجستگي تمثيل در اين گونه حكايات بوده است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10177

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-1030592008321 Reflection of Prophet's Character in Contemporary Persian Poetryبازتاب شخصیت پیامبر(ص) در شعر معاصر فارسی110faسعید بزرگ بیگدلیhttp://orcid.org/0000-0001-9633-7019مریم صادقی گیوی2015920The high, lofty and the humane manner, in addition to the unique behavior of the Prophet Mohammad, have always been of notice to the poets and writers in the Persian literature. After Islam, the Persian poets praised that dear character due to a variety of occasions. Especially after rejoicing God and the creator of the universe, they have focused on the praise and the commemoration of this dear Prophet, the high rank of the Prophet; as the last Prophet and especially by emphasizing on one point; that Prophet Mohammad is the center of the whole universe. Based on Ibn-Arabi's interpretation and the mystics following him, they believe that Mohammad's truth lies at the center of the universe and is indeed the major reason for the creation of the world in the first place. The Iranian literary poets and writters have reflected the life events and the different aspects of this perfect and ideal character, as the perfect human and man's role model in all life in their works. This issue is observed in the traditional Persian poetry. This article intends to survey the contemporary Persian poets' works regarding the Prophets' character. The purpose of this study is to survey the quality of such reflections through comparing the traditional and modern poetry. this research reveals that the contemporary poets reflect the Prophet's character through four aspects; praise, incidental, narrative and illustrious within their poems. In addition, most of the prominent poets who have composed poetry in the four mentioned aspects are also analyzed and evaluated too.شخصيت والا و سيره‌ انساني و نبوي پيامبر اكرم(ص) همواره از كانون‌هاي مضمون‌آفريني و تصويرسازي شاعران و نویسندگان در ادب فارسی بوده است. شاعران فارسی گوی پس از اسلام تاکنون به مناسبت‌های گوناگون به تکریم آن حضرت پرداخته اند؛ به ویژه در ابتدای سخن خود پس از حمد و ستایش خالق هستی بخش، به بزرگداشت و مدح پیامبر، مقام نبوت و مخصوصاً خاتمیت و سرآمدی و محوریت وجود آن حضرت در کل کائنات توجه داشته اند و به تعبیر ابن‌عربی و عارفان پیرو او حقیقت محمدیه را مرکز و علت ايجاد هستی دانسته‌اند و عموم ادیبان ایران، حوادث زندگی و جلوه های مختلف شخصیت جامع پیامبر اعظم(ص) را در مقام انسان کامل و اسوه بشر در آثار خویش منعکس ساخته اند که در شعر سنتی فارسی نمودی چشمگیر دارد. در این مقاله ميزان توجه شاعران معاصر فارسی به شخصیت پیامبر اكرم(ص) بررسي مي‌شود. هدف این جستار بررسی کیفیت این بازتاب‌ها در مقایسه شعر سنتی و نو بوده است. بررسی ها نشان می دهد شاعران معاصر فارسی شخصیت پیامبر را در چهار بعد مدحی، حادثه ای، روایتی و تصویری در اشعارشان منعکس کرده اند. در اين مقاله همچنين اغلب شاعران برجسته كه در اين ابعاد، شعري سروده‌اند، تحليل و ارزيابي شده‌اند. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10178