مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621Epistemological and Psychological Functions of Hafez's Poetry in Contemporary Human's Lifeكاركردهاي معرفتي ـ روانشناختي شعر حافظ برای انسان معاصر110faجليل مسعودي‌فرد 2015914 Contemporary human being is exposed to the Globalization Phenomenon and to both its opportunities and threats. Western civilization has yielded human rights, democracy, development on one hand, and anxiety, depression and emptiness on the other hand. Living a meaningful and satisfying life is a basic need from which man has already been separated. Can Persian culture and literature serve as a response to this need? Reviewing Hafez' poetry, the present article is to seek some solutions for epistemological and psychological problems of contemporary human. Hafiz' poetry is like a stream in which the modern life can purify itself. It is like a garden in which man can gain tranquility and joy. In the light of Hafez' poetry one can practice living a meaningful life. Relying on God and His grace, and treating the world as a beauty, Hafez gives meaning to the man's life. His poems, full of social and psychological messages, teach the man tranquility, friendship, tolerance, giving up hypocrisy, how to get rid of depression and disappointment. انسان معاصر با پدیده جهانی شدن و فرصت ها و تهدیدهای ناشی از آن مواجه است. در کنار دستاوردهاي تمدن غرب مانند: حقوق بشر، دموکراسی و توسعه ، خارهای اضطراب، افسردگی و پوچی نیز روییده اند. با معنا زیستن و خشنود زیستن از نیازهای اساسی انسان امروز است که از آن دور افتاده است. آیا ادبیات و فرهنگ ایرانی مي‌تواند به این نیازها پاسخ دهد؟ این مقاله درپی آن است که با بازخوانی شعر حافظ، برای مشکلات معرفتی و روانی انسان امروز راه‌حل‌هایی بیابد. شعر حافظ چون جویباری است که می توان در آن آلودگی‌های زندگی مدرن را از خود دور ساخت و مثل بوستانی است که به انسان امروز آرامش و خوشی می بخشد. در پرتو شعر حافظ می‌توان با معنا ‌زیستن و خشنود زیستن را تمرین کرد. حافظ با خدا باوری و تکیه بر عنایت او و زیبا دیدن جهان به زندگی انسان معنا می‌بخشد و با پیام‌هاي روانشناختی ـ اجتماعی خود به آدمی آرامش و دوستی و مدارا؛ ترک ریا و تنبلی و یاس می‌آموزد. روش تحقیق این مقاله توصیفی و بر پایه منابع کتابخانه ای است . نويسنده پس از استخراج مواد لازم از دیوان حافظ به بررسی و تحلیل آنها پرداخته است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10095

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621Who is the Author of Rashf-ol-Alhaz? A review of the copy's editionتردید در نام نویسنده‌ رشف الالحاظ و بررسی تصحیح آن110faمريم شعبانزاده 2015914One of the important books on symbolic words and expressions of Sufism is Rashf-ol-Alhaz fi Kashf-ol- Alfaz by Sharaf id-Din Hosein Ibn-e Olfati Tabrizi, edited by Najib Mayel Heravi. The book consists of 300 mystical and Gnostic expressions. The same contents are attributed to both Fakhr id-Din Araqi in an appendix to his Divan, edited by Sa'eed Nafisi, as "Estelahat-e Fakhr id-Din Araqi", and to Aziz Nasafi, in a book entitled "Loqat va Estelah-at-e Orafa". The overall sameness of the three copies, whether in their divisions of the contents or in their entries and definitions, proves that one of them must have been the original book. Yet, misattribution of the book to these two authors is not in doubt; nor is it possible to identify the real author unless a reliable copy is available. Relying on the exhaustive review of all the available copies and manuscripts, and the analytical- comparative study of them could provide a text with a careful edition.یکی از کتب مهم در زمینه‌ی شرح اصطلاحات رمزی و استعاری صوفیان، کتاب رشف الالحاظ فی کشف الالفاظ تالیف شرف الدین حسین بن الفتی تبریزی، تصحیح استاد نجیب مایل هروی است. محتوای این کتاب که مشتمل بر شرح 300 اصطلاح عرفانی است، به دو نویسنده‌ی دیگر هم منسوب است. یکی در ضمیمه‌ی دیوان فخرالدین عراقی، تصحیح سعید نفیسی با نام من اصطلاحات فخرالدین عراقی آمده است و دیگری با نام کتاب لغات و اصطلاحات عرفا به عزیز نسفی منسوب است. شباهت فراوان مطالب این سه کتاب، چه در تقسیم‌بندی مطالب و چه در مدخل‌ها و معانی ذکر شده، اندیشه را به یکی بودن سه کتاب سوق مي‌دهد. گویا یک نسخه اصل بوده و نسخه‌های دیگر با کمی تغییر در مقدمه یا تحریف و تصحیف لغات نوشته شده است. لذا در صحت انتساب کتاب به نویسندگان فوق ترديد است. به هر ترتیب تا یافتن نسخه‌های منقح ورفع شبهه با شواهد و براهین کافی، نمی‌توان در خصوص نام مؤلف این کتاب حکم قطعی صادر کرد. همچنین توجه به مندرجات دو کتاب دیگر در کنار نسخه‌های اساس، مي‌تواند امکان تصحیح دقیق‌تری از کتاب رشف الالحاظ فراهم كند. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10096

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621A Research on Hayati Gilani's "Mathnavi-e Soleiman va Belqeis" and Contrasting it with some Books on History, (Quran) Interpretation and the Stories about the Prophets, accompanied by the poet's biographyتحقیق در مثنوی سلیمان و بلقیس حیاتی گیلانی و تطبیق آن با کتب قصص الانبیاء؛ تفسیر و تاریخ به همراه شرح احوال و آثار شاعر110faیوسف اسماعیل‌زاده سیّد مهدی نوریان علی اصغر بابا صفری 2015914The age of Gourkanian state is considered as a fruitful era for Persian language and literature. The care for the poets and writers from the literary kings and princes caused the promotion of Persian Language in the territory. Abolfazl Kamal al-Din Hayati Gilani was one of the famous poets of the late 10th and the early 11th centuries. He was introduced to the Gourkanian court by Abolfath Gilani. There, he acquired a lot of respect. His Mathnavi-e Soleiman va Belqeis which is a meritorious work in lyric literature, has already been ignored. In this work, Hayati focuses on Quran's abbreviation in telling the prophets' stories. This lyric- religious Mathnavi is of high value due to the poet's focus on the prophets' chastity, not including Israiiliat, referring to the resources unavailable today, and the linguistic properties, as well. The present article reviews the poet's works first, and then his Mathnavi-e Soleiman va Belqeis , contrasting it with some of the books on history, (Quran) interpretation and the prophets' stories. دوران حکومت گورکانیان، از پر بارترین اعصار برای زبان و ادب فارسی است. عنایت پادشاهان و شاه‌زادگان ادب دوست این سلسله به شعرا و نویسندگان، موجب ترویج زبان فارسی در آن دیار بود. ابوالفضل کمال‌الدین حیاتی گیلانی از شاعران مشهور اواخر قرن ده و اوایل قرن یازده هجری است. با کمک ابوالفتح گیلانی به دربار گورکانیان معرّفی می‌گردد و در نزد آنان منزلت فراوانی به دست می‌آورد. مثنوی سلیمان و بلقیس حیاتی یکی از آثار مهم در ادبّیات عاشقانۀ فارسی است که تاکنون محققان بدان توجه نكرده‌اند. حیاتی در این مثنوی ایجاز‌گویی قرآن در بیان سرگذشت پیامبران را مدّ نظر قرار داده است. این مثنوی عاشقانه ـ دینی از حیث توجّه شاعر به عصمت انبیاء، بر کنار بودن از اسرائیلیات، فواید لغوی و زبانی و بهره‌گیری از منابعی که امروزه بدان‌ها دسترس نداریم قابل توجّه است. این مقاله نخست به بررسی آثار شاعر و پس از آن به تحقیق در مثنوی سلیمان و بلقیس و تطبیق آن با برخی کتب مهمّ تاریخی، تفسیری و قصص الانبیاء می‌پردازد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10098

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621A Survey of Relationship between Time and Suspension in the Story of "the King and the Maid"بررسي رابطة زمان و تعليق در روايت "پادشاه و كنيزك"110faزهرا رجبي غلامحسين غلامحسين‌زادهقدرت‌ الله طاهري2015914The development of new narrative techniques in the past two centuries has led to the growing progress in narratology. In this field, "Time" is one important element. The French scholar, Gerard Genet, has discussed it in terms of three categories: "Order", "Continuity", and "Frequency". Exploring elements of narrative and the rules governing them will help to better understand their internal relations and mechanisms. The present article, in Genet's framework, shows that how in Mathnavi-I ma'navi, Mowlana as a classic narrator, uses all poetic-narrative potentials of "Time" in telling the story of "the King and the Maid". In the shift from the Real Time to the Narrative Time, Mowlana makes appropriate use of disturbing the linear order of the plot Time, and detailed, repeated description of some events. In this way, he creates a specific kind of Time that is directly and significantly related to developing a sense of suspension in the readers. پيدايش شيوه‌هاي تازة روايت در دو قرن اخير، موجب پيشرفت روزافزون علم روايت‌شناسي در دهه هاي اخير شده است. از جملة اين مباحث، مقولة زمان در روايت است. يكي از محققاني كه به چگونگي زمانمندي در روايت پرداخته ، ژرار ژنت فرانسوي است كه نظر خود را در قالب سه مبحث «نظم، تداوم و بسامد» مطرح كرده است. از آنجا كه مطالعة دقيق عناصر سازندة يك روايت و بازنمود قوانين حاكم بر آن، ما را در شناخت بهتر سازوكار و روابط دروني عناصر روايي ياري مي دهد؛ در اين مقاله براساس نظريه ژنت، نشان مي‌دهيم که چگونه مولانا، به عنوان يک داستان پرداز كلاسيك، از تمام ظرفيت هاي ادبي- روايي عنصر زمان در حكايت «پادشاه و كنيزك» در مثنوي بهره مي‌برد و در مسير حرکتش از زمان تقويمي به زمان روايي، با استفادة مناسب از تغيير در نظم خطي زمان پي‌رنگ و تفصيل و تكرار در شرح برخي كنشها، نوع خاصي از زمانمندي را ايجاد مي‌كند كه ارتباطي مستقيم و معنادار با القاي حس تعليق و انتظار در مخاطب داستان دارد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10099

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621Power Relations In "Shazdeh Ehtejab" Novelروابط قدرت در رمان شازده احتجاب110faمحمدعلي غلامي‌نژاد زينب صابرپور دانشگاه تربیت مدس2015914Critical Discourse Analysis (CDA) is a branch of linguistic studies which deals with such concepts as power, domination and ideology. The present article surveys the relations between the power agents in "Shazdeh Ehtejab", and the changes in the shapes of applying power from a CDA approach. To do this, we closely studied the artistic and fictional arrangements of the text, analyzed it as a discourse product of its historical context. Considering the events and the figures of the time when this novel was written, and its social- political context reveals that the contrast between the intellectuals and the totalitarian government has drawn the author toward the meaningful selection of historical events. Under the influence of the intellectual discourse of his time, Golshiri represents the power and violence, leading to the degradation of Qajar royal family. In this way he has set a balanced analogue between his work and the social- political conditions during Pahlavi's regime.تحلیل انتقادی گفتمان، شاخه‌ای از مطالعات زبان‌شناختی است که به مفاهیمی همچون قدرت، سلطه و ایدئولوژی می‌پردازد. در این مقاله با استفاده از رهیافت‌های این رشته، روابط میان عاملان قدرت و نیز دگردیسی شکل اعمال قدرت در رمان شازده احتجاب بررسي مي‌شود. به این منظور، تمهیدات هنری و داستانی متن به دقت بررسی شده، اثر هنری به ‌عنوان محصولی گفتمانی در بافت تاریخی‌اش تحلیل شده است. توجه به وقایع و شخصیت‌های دوره‌ی تاریخی‌ای که رمان روایتگر آن است، همچنین در نظر گرفتن بافت اجتماعی‌ـ سیاسی خلق اثر، نشان می‌دهد که تقابل نیروی اندیشه‌ورزی روشنفکرانه با قدرت تمامیت‌طلب حاکم، مؤلف را به سمت گزینش معنادار وقایع تاریخی برده است. گلشیری، تحت تأثیر گفتمان روشنفکری زمان خود، در این رمان با نشان دادن قدرت و خشونتِ منجر به انقراض در خاندان قاجار، میان داستان خود و شرایط اجتماعی‌ـ سیاسی حکومت پهلوی دست به نوعی معادل‌سازی زده است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10100

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621A Sociological Criticism and Analysis of the Story of "the Iranians Feast" With the Focus on the Series of Short stories entitled"A City Resembling the Paradise"نقد و تحليل جامعه‌شناختي داستان "عيد ايراني‌ها"؛ با تكيه بر مجموعه‌ داستاني "شهري چون بهشت"110faحسين نوين 2015914In a sociological approach to literary studies, apart from their aesthetic and poetic functions, works of literature reveal the social- cultural trends of their own time. Author's world view, affected by their class- consciousness, to a great extent, forms their works. In A City Resembling the Paradise, Simin Daneshvar describes the solemn and glum portrait of the women and the underclass of the Iranian society in a special period of its history. She views the deep- rooted ossification and superstition the causes of decadence which intensifies by the interferences of the western colonialists, especially the America. Turning to Iran's ancient civilization, the noble religious beliefs, and relying on the national potentials are the effective and decisive ways to decolonization and to remove sexual and social discrimination to which Daneshvar pays much attention in "A City Resembling the Paradise", especially in "the Iranians Feast" short story. The author employs a symbolic tone and style that best suits to the way of conveying the main ideas of the story. در نگرش جامعه‌شناختي ادبي، ادبيات هر دوره‌، علاوه بر رويكردهاي زيباشناختي و هنري، نقش آشكار و قابل اعتمادي در شناسايي جلوه‌هاي گوناگون اجتماعي و فرهنگي جامعه دارد. جهان‌بيني نويسنده كه متأثر از آگاهي‌هاي طبقاتي و اجتماعي است، بخش عظيمي از اثر ادبي او را تشكيل مي‌دهد. سيمين دانشور، در مجموعه‌ي داستاني شهري چون بهشت، با نگرشي جامعه شناختي به تبيين و معرفي سيماي افسردة زنان ايراني و ساير قشرهاي درمانده و ضعيف در دوره‌اي خاص از تاريخ گذشته‌ي ما مي‌پردازد. او تحج‍ّر‌گرايي و خرافه‌پرستي سنتي را عامل عقب‌ماندگي مردم مي‌داند كه با نفوذ و دخالت استعمارگران غربي، به خصوص آمريكا، قو‍ّ‌ت بيشتري مي‌يابد. توج‍ّه به فرهنگ و تمد‍ّ‌ن باستاني ايران و اعتقادات اصيل ديني و تكيه بر توانمندي‌هاي مل‍ّي در رويارويي با استعمار و رفع تبعيض، عامل موث‍ّر و تعيين‌كننده‌اي است كه دانشور در مجموعه‌ داستاني شهري چون بهشت، به خصوص در داستان «عيد ايراني‌ها»، به آن توج‍ّه دارد. لحن بيان و سبك نويسندگي و صحنه‌پردازي داستاني نويسنده، نمادين است و با القاء معاني و مفاهيم داستان، همخواني و همسويي دارد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10101

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621The Means and Forms of Ambiguity in Bijan Najdi's Storiesاسباب و صور ابهام در داستان‌های بیژن نجدی110faعليرضا صدیقی2015914Bijan Najdi is a writer who tends to make his stories ambiguous. His stories, specially "Passing Again through the Same Street", are full of ambiguity. One way to create the ambiguity here is the lack of a natural link between the signifier and the signified. The present article surveys the means and forms of ambiguity in Bijan Najdi's works. For the purpose of clarity, it focuses on the interaction between the narrator and the readers (sender and receiver), an interaction beginning with the title of a story, ending with its closing lines. Among the other ways we can refer to the following: Asymmetrical shift in the point of view; external focalization; the shift of addressees; unclear relation between the narrative elements; the opening and closing lines of the narrative; using the elements of magical realism, symbolism, and stream of consciousness, and therefore mixing of times; using the elements of poetic expression in fictional prose. بیژن نجدی، داستان‌نویسی است که در داستان‌هایش ـ به خصوص در داستان‌های مجموعه دوباره از همان خیابان‌ها ـ به مبهم کردن فضای داستان توجه و علاقه دارد. اين ابهام علاوه بر عدم برقراري رابطه طبيعي ميان دال و مدلول، علل متعدد ديگري نيز مي‌تواند داشته باشد. این مقاله به بررسی اسباب و صور ابهام در داستان‌های نجدی مي‌پردازد و برای تبیین موضوع، به عملکرد و ارتباط راوی و مخاطب، (فرستنده و گیرنده) در عمل روایت توجه مي‌كند. کنشی که از نام‌گذاری داستان، آغاز و با پایان‌بندی آن تمام می‌شود. تغيير بدون قرينه زاويه ديد، انتخاب كانون‌سازي بيروني، نامعلوم بودن و گردش مخاطب، پوشيدگي ارتباط ميان عناصر روايي، نام‌گذاری داستان‌ها، آغاز و انجام روایت، توجه به رئاليسم جادويي، سمبوليسم، جريان سيال ذهن و درآميختن زمان‌ها در اين شيوه و استفاده از زبان شاعرانه از موارد ابهام آفرین در داستان‌های نجدی است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10102

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621A Comparison between " Leili-o-Majnoon" of Abdi-beik Navidi and That of Nezamiمقایسة "مجنون و لیلی" عبدی‌بیک نویدی با "لیلی و مجنون" نظامی110faفرهاددرودگریاندانشگاه پیام نور تهران2015914Abdi-beik Navidi is among the "mostofi"-s, historians and poets of Shah-Tahmasb age. Imitating Nezami, he attempted to write "Xamse" two times in his lifetime. Despite the fact that Abdi-beik is considered as a pioneer of the movement of imitating Nezami, and in comparison with the other poets of his time, his work has been studied less in Iran. The focus of the present article is to inquire about the poetic characteristics of Abdi-beik's " Majnoon-o-Leili", in a comparative manner. Comparing its content and structural- linguistic features, the article also studies the poet's Kalǎmi and Shi'atic points of view, his approach towards poetry, women, love, as well as his fictional and artistic aspects of his poems, such as descriptions, images, vocabulary repertoire and so on.عبدی‌بیک نویدی، از جملة مستوفیان، مورّخان و شاعران عهد شاه تهماسب است که به اقتفای نظامی دو بار به سرودن خمسه همّت گماشت. به‌رغم آنکه عبدی‌بیک از پیشگامان نهضت تقلید از نظامی در عصر صفوی به‌شمار می‌رود و سخنش در مقایسه با بسیاری از گویندگان هم عصر خويش سلامت نسبی دارد، در ایران کمتر بررسي شده است. در مقالة حاضر با مقایسة تطبيقي منظومه‌های مجنون و لیلی عبدی‌بیک و لیلی و مجنون نظامی، برجسته‌ترین شاخص‌های شعری وی در منظومة مجنون و لیلی، براساس مقايسة محتوايي و ساختاري- زباني، ديدگاه شيعي و كلامي شاعر، ديدگاه وي نسبت به شاعري، نسبت به زن، عشق، ويژگي‌هاي داستاني و هنري اشعارش، توصيفات، تصويرسازي، دايرة‌ واژگاني و... بررسي شده است.http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10097

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10307122009621The Analysis of Fictional Elements in Tale of Joseph in the Holy Quranتحلیل عناصر داستانی قصه حضرت یوسف(ع) در قرآن کریم110faابراهيم سلامي2015919In the Holy Quran the story life of several prophets is elaborated through a story. One of these stories speaks of Joseph's life. Joseph’s Sura has a hundred and eleven verses. The first three verses and also the last ten verses are non-fictional, while the other verses cover the entire story without any the non-fictional verses interrupting. Quran's purpose is not to tell a story, but this Sura possesses many of the common and known aspects of the fictional elements recognized in fiction. This article intends to study and survey the plenitude of the fictional elements in this story. The present article is both descriptive and analytic; through which it discusses and analyzes the fictional elements such as point of view, plot, structure, the idea (including theme and subject), conflict, character, characterization, dialogue, time and place setting as well as the atmosphere in a story. The story of Joseph is the only story in the Holy Quran which is atually told from the beginning to the end in one Sura. In this Sura, through utilizing the modern techniques of fiction, the religious culture, education, teaching, guidance and men's learning lessons are all introduced, in addition to indicating the lofty purposes of the Holy Quran in the form of a story. In this story the elements of fiction are structured in a way that the reader feels as if he himself is present in the story just like one of the characters. در قرآن کریم سرگذشت بسیاری از پیامبران با قصه بیان مي‌شود. از جمله قصه یوسف(ع) که به زندگی اين پيامبر می‌پردازد. این سوره صد و یازده آیه دارد. سه آیه نخست و ده آیه آخر غیرداستانی و آیات ديگر بدون آنکه آیه‌های غیرداستانی، تسلسل آنها را برهم بزند، داستان را بيان مي‌كنند. هدف قرآن داستان‌پردازی نیست، ولی اين سوره بسیاری از جنبه‌ها و عناصر داستانی متعارف در ادبیات داستاني را دارد. هدف این مقاله بررسی فراوانی عناصر داستانی، در این قصه است. مقاله حاضر توصیفی ـ تحلیلی است و طی آن به بررسی و تحلیل عناصر داستانی نظير زاویه دید، طرح، ساختار، اندیشه (تم و موضوع)، کشمکش، شخصیت، شخصیت‌پردازی، گفت و گو، زمان و مکان می‌پردازد. قصه یوسف، تنها قصه قرآن كريم است كه از ابتدا تا انتهاي آن، در يك سوره آمده است. در اين قصه با بهره‌مندي از فنون عناصر داستان‌پردازي نوين، اهداف والاي قرآن كريم، آشنايي با فرهنگ مذهبي، تعليم، تربيت، هدايت و عبرت‌آموزي انسان، در قالب يك داستان بيان شده است. پرداخت عناصر داستاني در اين قصه به گونه‌اي است كه مخاطب در برخورد با آن به مثابه يكي از شخصيت‌هاي داستان حضور فعال دارد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/10131