مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103012332014921The Comparison of Epic Features of Two Epopees: Burzo -name (Old Section) and Homay-name مقایسة ویژگی‌های حماسی دو منظومة برزونامه (بخش کهن) و همای‌نامه110faحمید جعفری قریه علیادبیات و علوم انسانی0000000250115506دکتر سید علی قاسم‌زادهادبیات و علوم انسانیعلی نجمایی2015824The literary genre of epic has a pivotal role in the history of creating literary Persian works. Burzo-name and Homay-name are two available works from Persian epic composing current that are considerably important due to their being within the above current and their representation of dominant epic spirit on Iranian society and recognition of national Iranian identity in historical periods of 6th to 8th centuries Hegira. The study method is descriptive-analytic and attempts to investigate the values of these two works from the perspective of epic-composing, and compares and analyzes the available epic components within them and shows their adaptation with epic features. Based on the results of this study, one can consider the creation of abovementioned works as affected by the competitive atmosphere of Persian Classic Literature and innovation of Burzo-name composer in “Unexpected” and “Incompatible” shows the end of story and also innovation of Homay-name composer in “subject” shows being in such a competitive environment. Particularly, Homay-name whose epic feature is correspondent with intellectual and literary changes of Araqi Style is involved with eloquent and non-eloquent speech due to compilation with lyric and romantic themes. Therefore, in comparative valuation, the Burzo-name epopee could have shown its epic features in longitudinal and latitudinal axes of the work in comparison with Homay-name due to reasons like following tradition of national epic-composing whose heroes are selected from Rostam family, honor in race and family and national originality, and local problems and sometimes national approach toward heroic actions of the story and contrasting with foreign forces and it could have closed them toward the epic power and dominance of Firdausi. در تاریخ آفرینش آثار ادبی فارسی، نوع ادبی حماسه موقعیتی محوری دارد. برزونامه و همای نامه، دو اثر از آثار موجود در جریان حماسه‌سرایی فارسی‌اند که به دلیل قرار گرفتن در سیر جریان یادشده و بازتاب روح حماسی حاکم بر جامعة ایرانی و بازشناسی هویت ملّی ایرانیان در برهه‌های تاریخی قرون ششم تا هشتم هجری شایسته توجّه اند. این پژوهش به شیوه‌ای توصیفی- تحلیلی در تلاش است ضمن واکاوی ارزش‌های این دو اثر از منظر حماسه‌سرایی، به مقایسه و تحلیل عناصر حماسی موجود در آنها بپردازد و میزان تطبیق آن دو را با مختصات حماسی آشکار سازد. بنا بر نتایج این پژوهش، خلق آثار یادشده را باید متأثّر از فضای رقابتی ادبیات کلاسیک فارسی دانست و نوآوری سرایندۀ برزونامه در غیر منتظره و خلاف آمد نشان دادن پایان داستان و همچنین نوآوری سرایندة همای‌نامه در موضوع، نشان از قرار گرفتن در چنین فضای رقابتی است. به ویژه همای‌نامه که مختصات حماسی آن متناظر با دگرگونی‌های فکری و ادبی سبک عراقی، به دلیل تلفیق با مضامین عاشقانه و غنایی به غثّ و سمین گرفتار شده است. بنابراین در ارزش گذاری مقایسه‌ای، منظومة برزونامه در مقابل همای‌نامه به دلایلی چون تبعیّت از سنّت حماسه‌سرایی ملّی که قهرمانان اصلی اش را از خاندان رستم برمی‌گزیند، افتخار به نژاد و اصالت خانوادگی و ملّی، دغدغه‌های بومی و گاه رویکرد ملّی‌گرایانه در کنش‌های قهرمانان داستان و تقابل با نیروهای بیگانه، توانسته ‌است خصایص حماسی خود را با شدّت و ضعف در محورهای عرضی و طولی اثر نمودار سازد و در بخش‌هایی به قدرت و اقتدار حماسی فردوسی نزدیک کند. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/9923

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103012332014921The Analysis of Alexander Journey in Darab-name of Tarsusi based on Archetype of “The Journey of Hero” by Joseph Campbellتحليل سفر اسكندر در دارابنامة طرسوسي بر اساس كهن‌الگوي «سفر قهرمان» جوزف كمپبل110faرحمان ذبيحي ادبیات۰۰۰۰۰۰۰۳۴۶۰۸۸۲۷۴پروين پيكاني دانشگاه ایلام2015824The analysis of old narratives is one of the significant approaches in archetypical criticism through the “The Journey of Hero” by Joseph Campbell. One of the significant narratives of Alexander journey is the narrative of Darab-name by Tarsusi. The events of this journey can be analyzed using the elements of archetype of the “The Journey of Hero” by Joseph Campbell like departure, invitation, mystic help, respect, the path of test, tempter woman, final blessing, return, the hand of salvation, and so on. The most important stage of The Journey of Hero in Departure section is the invitation to journey by Aristotelis in the role of archetype of Wise Old man. Dominating on “Dara” as the guard of First Threshold, facing with Buran-Doxt in the role of tempter woman and then marrying with her and converting her to Positive Anima in Section of The Path of Test, searching alkahest as the final blessing, visiting angels, and reaching a prophet-like stage, seeing strange and extravagant matters and dominion on world are all the important steps of the Journey of Hero in the narrative of Tarsusi. The study shows the evolution of a historical event in epic and mythological frameworks. One can arrive at a new reading of this narrative within these frameworks. تحلیل روایات کهن از رهگذر کهن الگوی «سفر قهرمان» که جوزف کمپبل ارائه کرده، از رویکردهای مهم نقد کهن الگویی است. یکی از روایاتِ مهم سفر اسکندر، روایت داراب نامۀ طرسوسی است. حوادث این سفر، با مدد از اجزای کهن الگوی «سفر قهرمان» کمپبل چون عزیمت، دعوت، امداد غیبی، تشرف، جادۀ آزمون، زن وسوسه گر، برکت نهایی، بازگشت، دست نجات و... قابل تحلیل است. مهم ترین مرحلۀ سفر قهرمان در بخش عزیمت، دعوت به سفر توسط ارسطاطاليس در نقش کهن الگوی پيرِ داناست. غلبه بر دارا به عنوان نگهبان آستان نخستین، رویارویی با بوران دخت در نقش زن وسوسه گر و سپس ازدواج با او و تبدیل وی به آنیمای مثبت در بخش جادۀ آزمون، جست وجوی آب حیات به عنوان برکت نهایی، دیدار با فرشتگان و رسیدن به مرحله ای پیامبرگونه، دیدن عجایب و غرایب و فرمانروایی بر جهان از مراحل مهم سفر قهرمان در روایت طرسوسی است. پژوهش حاضر بیانگر دیگرگشتِ حادثه ای تاریخی به چارچوب‌های اساطیری و حماسی است. با این چارچوب می توان به خوانشی جدید از این روایت دست یافت. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/9924

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103012332014921The Criticism and Analysis of Mahan the Egyptian in Haft Peykar (“seven portraits”) of Nezamiتحلیل و نقد داستان ماهان مصری در هفت پیکر110faاحمد امیری خراسانی طیبه گلستانی دانشگاه شهید باهنر کرمان 2015824Haft Peykar (“Seven portraits”) by Hakim Nezami Ganjavi, which is his fourth epopee from temporal perspective and one of its two masterpieces (along with Khosraw and Shirin) from quality perspective is the adventure of Bahram-e Gur. His story is narrated along with seven girls from seven different lands. Bahram-e Gur lives every day of a week with one girl in a dome having special color and listens to strange stories from them. At Wednesday in turquoise colored dome, the girl of fifth land tells the story of a man who got to be captive of demons; the representation of Souroush (Gabriel) is so obvious in this story. Souroush is one of the Zoroastrian lords that is emerged in different kinds and forms in public belief and literary works. Souroush is often the angel and messenger of mystic world. One of the most important roles of Souroush is fighting with demons and evils. It is in this fighting that the bird concomitant with Souroush invites people to awakening and worshipping God with its groan. After noting features and characteristics of Souroush Lord and its concomitant bird, the study attempts to follow one of its most important actions within the story. It is seen that disappearing of demons is due to the presence of Souroush Lord. هفت پیکر حکیم نظامی گنجوی که چهارمین منظومۀ او از نظر ترتیب زمانی و یکی از دو شاهکار او (با خسرو و شیرین) از لحاظ کیفیّت است، داستان سرگذشت بهرام گور است؛ داستان او با هفت دختر از پادشاهان هفت اقلیم، روایت می شود. بهرام گور هر روز از روزهای هفته، با یکی از دختران در گنبدی به رنگ خاص به سر می برد و از زبان آنها، داستان های غریبی می شنود. روز چهارشنبه در گنبد فیروزه رنگ، از زبان دختر پادشاه اقلیم پنجم، داستان مردی نقل می شود که گرفتار دیوها می گردد. در این داستان می توان جلوه گری سروش را مشاهده کرد. سروش از جمله ایزدان زرتشتی است که همواره در باورهای مردم و آثار ادبی به گونه های مختلف نمود یافته است. در آثار ادبی، اغلب سروش فرشته و پیام آور غیبی است. یکی از مهم ترین نقش های سروش، مبارزۀ شبانه با دیوها و اهریمنان است. در این پیکار است که پرندۀ همراه سروش با خروش خود، مردم را به بیداری و عبادت فرامی خواند. جستار حاضر سعی دارد پس از ذکر صفات و ویژگی های ایزد سروش و پرندۀ همراه او، یکی از مهم ترین کنش های او را در داستان یادشده ردیابی کند. مشاهده می شود که ناپدید شدن دیوها، به دلیل حضور سروش است. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/9925

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103012332014921The Discoursive Function of Sentence Form in Tarikh-e Beyhaqiکارکرد گفتمانی وجه جمله در تاریخ بیهقی110faلیلا سید قاسم حمیده نوح‌پیشه 2015824“Form” of a sentence is one of its syntactical features that is frequently used in eloquence and discourse analysis of literary and non-literary text. This significance is caused by this fact that “form” is the chart and scheme of communicational aspect (interactional/ interpersonal) in literature and clarifies the rate of certainty of author’s view and his/her relation with audience. Due to this, the form of sentence is one of most important subjects which will be discussed under the sections of predicate and composition. From 80th century in west that ideological and discourse analysis of literary (and non-literary) texts are paid due attention, modern critics emphasized that literature is non-personal and objective. They focused on the interactional function of language and considered form, the most important element in interactional function of language, worth investigating. We reviewed the condition of form of sentence in Tarikh-e Beyhaqi in limited and special manner (focusing on Zin and Saljuq/ Selçuk). Tarikh-e Beyhaqi is an artistic history that its author has a deliberate intention in keeping the mutual relation with his audience. In other hand, he had used the element of “Conversation” more than contemporary novelists. Due to this, the different forms of sentences have high frequency in his works. One can propose ideological and discourse analysis analyzing their qualities. «وجه» جمله یکی از ویژگی‌های نحوی است که در تحلیل بلاغی و گفتمانی متون ادبی و غیر ادبی، کارکرد بسیار مهم دارد. این اهمیت از آنجا ناشی می‌شود که «وجه»، نمودار بعد ارتباطی (تعاملی/ بینافردی) ادبیات است و از میزان قطعیت دیدگاه نویسنده و نیز از ارتباط او با مخاطب پرده برمی‌دارد. به همین جهت در بلاغت سنتی، وجه جمله از اهم مباحثی است که ذیل خبر و انشا بررسی می‌شود. در غرب از دهة هشتاد میلادی که تحلیل گفتمانی و ایدئولوژیکی متون ادبی (و غیر ادبی) مورد توجه قرار گرفت، منتقدان مدرن بر این عقیده تأکید کردند که ادبیات، غیر شخصی و عینی‌نگر است. آنها کارکرد تعاملی زبان را مورد توجه قرار دادند و وجه را که مهم ترین عنصر در کارکرد تعاملی زبان به شمار می‌آید، شایستة‌ بررسی دانستند. ما در این تحقیق به طور محدود و خاص به بررسی وضعیت وجه جمله در تاریخ بیهقی می‌پردازیم (اشاره به زین‌الاخبار و سلجوق‌نامه). تاریخ بیهقی، تاریخی هنری است که مؤلف آن در حفظ ارتباط دو طرفه با مخاطب خود، تعمدی آشکار دارد. از سوی دیگر، او بیش از بسیاری از رمان‌نویسان معاصر از عنصر گفت‌وگو بهره می‌برد. از این رو وجوه مختلف جمله، بسامد بالایی در نوشته های او دارد. با تحلیل چندی و چونی آنها می‌توان تحلیلی گفتمانی و حتی اید‌ئولوژیک از آن ارائه داد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/9926

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103012332014921The Impressibility of Sa’di from Firdausi based on the Theory of Transtextualiteاثرپذیری سعدی از فردوسی بر اساس نظریۀ ترامتنیت110faزينب نوروزي وحید علی بیگی سرهالی2015824The works of Sa’di are among the best masterpieces of classic Persian texts who is the full-fledged representative of Persian Culture and Literature. He had been under effect of old texts and there is an obvious relation between Sa’di prosaic works and older works before him. One of these works is Shahname by Firdausi. The aim of this study is to show and prove this textual relation between Sa’di works and Shahnameh of Firdausi which is based on the Theory of Transtextualite by Gérard Genette which is a perfect theory regarding the intertextual relations; we reviewed all links between Sa’di and Firdausi works in all aspects and came to this conclusion that Sa’di works are a complete sample of Transtextualite which is proved by providing evidences, analytic-descriptive method and their explanations and interpretations; so the full presence of Transtextualite in Sa’di works is proved in this regard. آثار سعدی، از برجسته‌ترین نمونه‌های متون کلاسیک است که نمایندۀ تمام‌عیار فرهنگ و ادبیات فارسی است. وی در این آثار، از متون قبل از خود متأثر بوده است و ارتباطی که میان نوشته های قبل از سعدی با آثار او وجود داشته، کاملاً نمایان است. یکی از این آثار، شاهنامۀ فردوسی است. هدف از این پژوهش، نشان دادن این ارتباط متنی میان آثار سعدی و شاهنامه فردوسی است که برای به انجام رساندن چنین عملی، از نظریۀ ترامتنیت «ژرار ژنت» که یک نظریۀ کامل در ارتباط بین متون است استفاده کرده ایم و پیوندی را که میان نوشته های سعدی و فردوسی دیده می‌شود، به طور کامل در تمام جنبه-های آن بررسی کرده ایم و به این نتیجه رسیده ایم که آثار سعدی، نمونۀ کاملی از یک ترامتنیت محسوب می شود که با آوردن شواهد و با روش تحلیلی- توصیفی و شرح و تفسیر ابیات آن، وجود کامل ترامتنیتی را که نسبت به شاهنامه فردوسی در آثارش وجود دارد، به اثبات رسانیده ایم. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/9927

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103012332014921The Stylistic Study of Modality in Golestan of Sa’di In the Framework of Systemic Functional Grammarمطالعۀ سبک‌شناختی وجه‌نمایی در گلستان سعدی در چارچوب دستور نقشگرای نظام‌مند110faاحمد تمیم‌داری بازنشسته دانشگاه علامه طباطبایینیره صدری 2015824The most part of Golestan-e Sa’di involves literary pedagogical genre in moral kind. The inclusion of “moral musts” in pedagogical works and their relation with the concept of compulsion can make a clear and commanding tone in speech and then will cause hatred in audience and his speech will have no effect then. Within the grammatical category of Modality in the framework of systemic functional grammar and as a stylistic study, the article attempts to answer this question that what techniques did Sa’di use in Golestan in composing pedagogical themes so that no only his speech and work is not tiring, but also he attracted a lot of audiences along history. After stating the problem, reviewing the literature regarding modality in Iran and brief introducing of functional stylistics, the article describes the modality category from Halliday perspective. After that, some examples of stylistic analysis are provided in some selected texts like Golestan, based on the modality variable, along with the chart of data statistics and after that the analysis of data is provided and finally the results and findings are stated. The statistical results of the study show that different facilities of modality is used in the explanation of pedagogical themes in Golestan that simultaneously keeps the origin of pedagogical themes and makes the speech indirect and decreases its directness and increases the subtilty of speech tone and finally its impression. بخش اعظم گلستان سعدی در نوع ادبی تعلیمی از گونۀ اخلاقی است. اشتمال آثار تعلیمی بر باید ها و نباید های اخلاقی و ارتباط آن با مفهوم اجبار می تواند موجب ایجاد لحنی صریح و آمرانه در سخن و در پی آن، سبب انزجار مخاطب و بی تأثیر ماندن کلام بر او گردد. این مقاله می کوشد تا در محدودۀ مقوله دستوری وجه‌نمایی، در چارچوب زبان شناسی نقش گرای نظام مند و به عنوان مطالعه ای سبک‌شناختی، به این پرسش پاسخ دهد که سعدی در گلستان، در تبیین مضامین تعلیمی از چه شگرد هایی بهره جسته است که سخنش نه تنها ملال انگیز نیست، بلکه در طول تاریخ، موفق به جلب مخاطبان بی شماری شده است. در این پژوهش، پس از بیان مسئله، مرور پیشینۀ مطالعات وجه نمایی در ایران و معرفی مختصر سبک شناسی نقش گرا، به توصیف مقولۀ وجه نمایی از دیدگاه هلیدی پرداخته ایم. پس از آن، نمونه هایی از تجزیه و تحلیل سبک-شناختی که در چند متن گزینش شده از گلستان بر اساس متغیر وجه نمایی صورت گرفته است، به همراه نمودار آمار داده ها ارائه شده و سپس تجزیه و تحلیل داده ها آمده است و در پایان نیز نتایج و یافته های تحقیق ذکر شده است. نتایج آماری این پژوهش حاکی از آن است که در گلستان، در تبیین مضامین تعلیمی، امکاناتی از حوزۀ وجه نمایی به کار رفته است که در عین حفظ صبغۀ تعلیمی سخن، کلام را غیر مستقیم می سازند و از میزان صراحت بیان می کاهند و بر ملایمت لحن سخن و در نتیجه بر تأثیر گذاری آن می افزایند. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/9928

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103012332014921An Approach in Criticism and Analysis of Islamic Revolution Novels Focusing on Criticizing Novels by Reza Amir Khani رویکردی در تحلیل و نقد رمان‌های انقلاب اسلامی با تأکید بر نقد رمان‌های رضا امیرخانی110faفاطمه شکردستدانشگاه پیام نورفاطمه کوپادانشگاه پیام نورمصطفی گرجی دانشگاه پیام نورمحمدرضا سنگری2015824The study is a meta-analysis and a special current to arrive at the quality of presence in Persian Fictional Literature i.e. “Islamic Revolution Literature”. This meta-analysis has a functionalist direction that in triangle of bibliography, movement-graphy, and pathology seeks to arrive at an analytic method in reviewing criticisms to access the universal perspective in domain of criticism which explains the rate of presence in a special literary current in the environment of Iran Fiction Literature. Moreover, the meta-analysis can be effective in correct identifying of criticism, monitoring its weaknesses and fortes and introducing the gaps and harms of criticism. The under review sample in this meta-analysis contain the novels of “Reza Amir Khani” as one of the most famous author of Islamic Revolution Literary Current and assesses the function of these novels through the quality and quantity perspective of critics. Introduction defines Islamic Revolution Literature, its criticism and functions and the indicatives of the criticism of the criticism. Then the author and novels are introduced and their critics (in form of research article, promotive article, special article, descriptive article and hobby article) are reviewed and analyzed; then these analyses are meta-analyzed from different perspectives and finally stated in form of tables and charts. پژوهش حاضر، فراتحلیلی و برای دستیابی به کیفیت حضور جریانی خاص در ادبیات داستانی ایران یعنی «ادبیات داستانی انقلاب اسلامی» است. این فراتحلیل، سمت وسویی کارکردگرایانه دارد که در سه‌ضلعی کتاب‌شناسی، جریان‌شناسی، آسیب‌شناسی به دنبال دست یافتن به شیوه‌ای تحلیلی در بررسی نقدها برای نیل به چشم اندازی وسیع‌تر در حوزۀ نقد است که خود مبین میزان حضور یک جریان ادبی مشخص در فضای ادبیات داستانی ایران است. علاوه بر این، فراتحلیل در شناخت صحیح نقد، رصد نقاط ضعف و قوّت آن و معرفی خلأ‌ها و آسیب‌های نقد نیز می‌تواند مؤثر باشد. نمونه مورد بررسی در این فراتحلیل، رمان‌های «رضا امیرخانی» - به عنوان یکی از شاخص ترین نویسندگان جریان ادبی انقلاب اسلامی - است و به سنجش کارکرد این رمان‌ها به واسطۀ کمیت و کیفیت توجه ناقدان به آن می‌پردازد. در مقدمه به تعریف ادبیات انقلاب اسلامی، نقد و کارکردهای آن و شاخص‌های نقدِ نقد پرداخته می‌شود. سپس نویسنده و رمان‌هایش معرفی و نقدهای آن در قالب مقالات (علمی پژوهشی، ترویجی، تخصصی و توصیفی و تفننی) بررسی و تحلیل و سپس این تحلیل‌ها از منظر‌های متفاوت فراتحلیل می‌شود و در پایان، یافته‌ها در قالب جدول‌ها و نمودارها تبیین می‌گردد. http://literature.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/9929