مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103020672023315Some Arabic-Quranic Loanwords in Middle Persianوام‌واژه‌های قرآنی- عربی در زبان پهلوی (فارسی میانه)116faیداله منصوریدانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، ایران 20201226Regarding Arabic loanwords in Farsi, the dominant view is that the arrival of Arabic words in the Islamic period, that is, after Islam came to Iran, was mostly in Persian in the sixth and seventh centuries and their presence in Persian texts is strong and intensified. In this research, we are trying to show, as far as the documents are available, that the introduction of Arabic words into Persian language happened a long time ago,And this cultural-linguistic exchange has probably taken place since the time when Iranians and Arabs have been in contact with each other, that is, since the Achaemenid period.دربارة واژه‌های دخیل یا وام‌واژة عربی در فارسی، دیدگاه غالب این است که ورودِ لغات عربی در دورة اسلامی، یعنی پس از آمدن اسلام به ایران، آن‌ هم بیشتر در سده‌های ششم و هفتم به بعد به فارسی بوده و حضور آنها در متون فارسی قوّت و شدّت گرفته است. در این گفتار کوشش بر آن است تا جایی که اسناد در دست است، نشان دهیم که ورود لغات عربی به زبان فارسی از روزگاران بسیار دور رخ داده و این بده‌بستانِ زبانی- فرهنگی چه بسا از آن زمانی که ایرانیان و عرب‌ها باهم ارتباط داشته‌اند، یعنی، از زمان هخامنشیان به بعد صورت گرفته است. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/12778

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103020672023315Mythological analysis and investigation of the origin of the story of Siavash and Kay Khosrow in Shahnameh based on familiarization ritualتحلیل اسطوره‌گرایانه و بررسی خاستگاه داستان سیاوش و کیخسرو در شاهنامه بر اساس آیین آشناسازی1739faعلی اکبرکمالی نهاداستادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان000000027217251xمیثمروستاییکارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کردستان202275 One of the aspects of analysis in Shahnameh stories is the ability to interpret their myths. Among the stories of Shahnameh, Siavash's story is one of the examples that is appropriate to its previous and subsequent narrations in terms of narration and the connection of vertical and horizontal axes of the story. In this article, Siavash's story has been mythologically analyzed with a combined view and based on structuralist, mythological, and receiving theory approaches. The basis of this analysis is the ritual of familiarity and by using the view of Iliad, we have opened the ritual of entering the narration of Siavash. In this representation, the story from Siavash's birth to the end of Kaykhosrow's acting is considered as a unit and the actions of these two characters are considered to complement each other. According to the research findings, Siavash's rise and fall and then his sinking in Turan Zamin's graveyard is like sinking a seed in the soil; It is as if the story remains unfinished in this part, so much so that on the other hand, with the emergence of Kaykhosrow away from the eyes of Aghiar and his boasting in the same land of Turan, the story leads to self-sufficiency. Symbolic signs and evidence in the text of this story unit, such as: mountain, midwife, crossing the water, symbolic animal, test, etc., strengthen the concept of familiarity in it. از جنبه های تحلیل در داستان های شاهنامه قابلیت تأویل پذیری اسطوره ای آنهاست. در بین داستان های شاهنامه داستان سیاوش از نمونه هایی است که به لحاظ روایی و پیوند محورهای عمودی و افقی داستان، با روایت های پیشین و پسین خود تناسب دارد. در این مقاله داستان سیاوش با نگاه تلفیقی و بر بنیاد رویکردهای نقد ساختارگرا، اسطوره ای و نظریۀ دریافت، تحلیل اسطوره ای شده است. مبنای این تحلیل آیین آشناسازی بوده و با بهره بردن از نظر الیاده، آیین تشرف در روایت سیاوش را باز نموده ایم. در این مقاله از شیوۀ قیاسی و نه همسان‌سازی میان عناصرداستان سیاوش و کی‌خسرو با آیین آشناسازی استفاده شده است. در این بازنمایی، داستان از تولد سیاوش تا پایان کنشگری کی خسرو، یک واحد تلقی شده و کنش این دو شخصیت در تکمیل همدیگر پنداشته شده-اند. براساس یافته های پژوهش، بالیدن و برآمدن سیاوش و سپس فرورفتن او در غروبستان توران زمین، هم چون فرورفتن دانه در خاک است؛ گویی که داستان در این بخش ناتمام باقی می ماند تا آنجا که در سویی دیگر با برآمدن کیخسرو به دور از چشم اغیار و بالیدن او در همان سرزمین توران، داستان را به خودبسندگی می‌رساند. نشانه ها و قراین نمادین موجود در متناین واحد داستانی مثل: کوه، دایه، گذر از آب، حیوان نمادین، آزمون و...، موجب تقویت مفهوم آشناسازی در آن است. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/38364

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103020672023315Comparing and analyzing the world view of constitutional poets based on their social classمقایسه و تحلیل جهان‌بینی شاعران مشروطه بر مبنای طبقۀ اجتماعی آنها4163faفهیمهاسدیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دورود، دانشگاه آزاد اسلامی، دورود، ایران 0000-0002-0181-711420221226Society plays a role in the creation of artistic and literary works, and sociological studies of literature have different methods. Lucien Goldman, the owner of the theory of developmental structuralism, believes that the social class of the creator of the work affects his worldview and the worldview determines the structure of the work. In the upcoming research, the worldview of Bahar, Iraj Mirza, Aref Qazvini and Farrokhi Yazdi has been analyzed on this basis and based on the relationship between the worldview of these poets and the construction and application of the structural unit; That is, the compound addition to which the word fist is added, has been analyzed.The Fist of Time, the Strong Fist of Iran, the Hammer-like Fist, the Fist of Knowledge, the Fist of Jamaat and the Fist of Gold are the combinations thar are made by these poets. Every poet considers the fist (literally, power) to belong to something that is important in his worldview; The worldview of the poet who created "Fist of Times" is not the same as the worldview of the poet who created "Fist of Knowledge".Aref Qazvini has great ideals for Iran and the nation, and he considers natural sciences and national sovereignty to be the way to achieve them. Iraj Mirza is a prosperous prince and his ultimate will is to preserve the existing structure, so he is without ideals and knows the power of the economy and uses the golden fist. Although Farrokhi Yazdi is trying to take the side of new elements, his worldview remains an eclectic of traditional and new elements, and most of the socialist attractions are present in his worldview, and this is how he makes a hammer-like fist. The discontinuity that appears in different sections is caused by the difference in worldviews of the poets.اجتماع در پیدایش اثر هنری و ادبی صاحب نقش است؛ بررسی‌های جامعه‌شناسانۀ ادبیات، روش‌های گوناگون دارد. لوسین گلدمن، صاحب نظریۀ ساختارگرایی تکوینی، معتقد است که طبقۀ اجتماعی آفرینندۀ اثر، بر جهان‎بینی او تأثیر می‎گذارد و جهان‎بینی، تعیین کنندۀ ساختار اثر است. در پژوهش پیش‌رو، جهان‎بینی بهار، ایرج‎میرزا، عارف‌قزوینی و فرخی‎یزدی، بر این مبنا تحلیل شده و رابطۀ جهان‎بینی این شاعران، با ساخت و کاربرد واحد ساختار؛ یعنی ترکیب اضافه‌ای که مضاف آن واژۀ مُشت است، تحلیل گردیده است. مُشت روزگار، مُشت محکم ایران، مُشت چکش‎مانند، مُشت معارف، مُشت جماعت و مُشت زر ترکیباتی است که این شاعران ساخته‌اند. هر شاعر، مشت (مجازاً قدرت) را متعلق به امری می‌داند که در جهان‌بینی او اهمیت دارد؛ جهان‌بینی شاعری که «مشتِ روزگار» را می‌سازد، با جهان‌بینی شاعری که «مشت معارف» را ساخته است، یکسان نیست. عارف قزوینی، دارای آرمان‎های بزرگ برای ایران و ملت است و راه رسیدن به آن ‌را علوم طبیعی و حاکمیت ملی می‎داند و لذا مشت محکم ایران و مشت معارف را می‎سازد. ایرج‎میرزا شاهزاده‎ای مرفه است و نهایت ارادۀ او حفظ ساختار موجود است، بنابراین بی‎آرمان است و بر قدرت اقتصاد واقف است و مشت زر را به کار می‎برد. اما فرخی‎یزدی با اینکه سعی دارد جانب عناصر نو را بگیرد، جهان‌بینی او التقاطی از عناصر سنتی و نو باقی می‏ماند و بیشتر جاذبه‌های سوسیالیست در جهان‎بینی او حضور دارد و چنین است که مشت چکش‎مانند را می‎سازد. گسستی که در بخش‌های مختلف به نظر می‌رسد ناشی از تفاوت جهان‌بینی‌های شاعران است. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/40555

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103020672023315Analysis of the sonnet "Chehrey-e Aftab Penhan ast (The face of the sun is hidden)" by Hossein Monzavi based on the semiotic approach of "Michael Riffaterre" poemتحلیل غزل «چهرۀ آفتاب پنهان است» از حسين منزوي بر اساس رویکرد نشانه‌شناسی شعر «مایکل ریفاتر»6584fa فهیمه شفیعیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران0000000155314021 هنگامهآشوریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران2022831The present research is the analysis of the sonnet " Chehrey-e Aftab Penhan ast (The face of the sun is hidden)" by Hossein Monzavi based on the semiotic approach of the poem " MichaelRiffaterre ". The purpose of this research is to discover the meanings and hidden layers of this sonnet at the level of retroactive reading with the aim of answering this question: what factors create the origin of the poem in the sonnet "Chehrey-e Aftab Penhan ast (The face of the sun is hidden)" by Hossein Monzavi? According to the texture of the gazelles, it seems that this is achieved through the meaningful elements in the poem. The present research method is descriptive-analytical and based on library documents. In this research, after selecting this sonnet in accordance with Riffaterre's approach, the aforementioned poem was examined at the level of exploratory and retroactive reading.Then, focusing on retroactive reading, with the aim of discovering the origin of the poem, the selected sonnet was analyzed according to two meaning-making systems, "accumulation process" and "descriptive system".The results of the research indicate that in the "accumulation process", poetic interpretations in the vertical axis and metaphorical relationship revolve around the concept of "lack of communication" and in the "descriptive poem" the two semantic cores of "distrust" and "unsettled socio-political situation" inspire the poetic origin of the sonnet."Distrust" and "Unsettled socio-political situation" are manifested in this sonnet with images and combinations that are mentioned in this research. Finally, these descriptive processes indicate the main origin of this sonnet, which is despair. پژوهش حاضر به تحلیل غزل «چهرۀ آفتاب پنهان است» حسین منزوی بر اساس رویکرد نشانه‌شناسی شعر «مایکل ریفاتر» پرداخته است. هدف از این پژوهش، کشف دلالت‌‌ها و لایه‌های پنهان این غزل در سطح خوانش پس‌کنشانه با هدف پاسخگویی به این پرسش است: در غزل «چهرۀ آفتاب پنهان است»، چه عواملی خاستگاه شعر را به وجود می‌‌آورند؟ با توجه به بافت غزل به نظر می‌رسد این امر به واسطۀ عناصر دلالتمند در شعر محقق می‌‌گردد. روش پژوهش حاضر، توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر اسناد کتابخانه‌ای است. در این پژوهش، پس از انتخاب غزل «چهرۀ آفتاب پنهان است» مطابق با رویکرد ریفاتر، شعر مذکور در سطح قرائت اکتشافی و قرائت پس‌کنشانه بررسی شد و با تمرکز بر قرائت پس‌کنشانه، غزل منتخب با هدف کشف خاستگاه شعر، باتوجه به دو نظام معناساز «فرایند انباشت» و «منظومه توصیفی» تحلیل شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در «فرایند انباشت»، تعابیر شاعرانه در محور عمودی و رابطۀ استعاری حول محور مفهوم «عدم ارتباط» می‌‌چرخند، و در «منظومه توصیفی» دو هستۀ معنایی «بی‌اعتمادی» و «وضعیت نابسامان اجتماعی- سیاسی» القاکنندۀ خاستگاه شعری غزل هستند. «بی‌اعتمادی» و «وضعیت نابسامان اجتماعی- سیاسی» در این غزل با تصاویر و ترکیبات «پنهان شدن آفتاب»، «رویش در گلدان حقیر»، «باغ در دست باد و طوفان بودن»، «هدف تیر بهتان قرار گرفتن عشق» و «پر خونین جا مانده از پرنده» تجلی یافته است. در نهایت این فرایندهای توصیفی بر خاستگاه اصلی این غزل یعنی ناامیدی دلالت می‌‌کنند. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/38949

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103020672023315Local color criticism of the novel The Fig Tree of Templesنقد اقلیمی رمان «درخت انجیر معابد»85115faخدیجهبهرامی رهنمااستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران2022923Local color criticism is one of the important approaches in literary criticism that examines the specific climate of a region and its influence on cultural, economic, political, geographical, etc components. Ahmad Mahmoud is one of those writers who has paid special attention to the climate of the south, and elements of climate criticism can be found in his works, including the fig tree of the temples. Therefore, the present essay has investigated the issue of local and environmental elements in the novel The Fig Tree of Temples with a descriptive and analytical method. The results of the research show that geographical and regional coordinates have an effect on the formation of the type of clothing, architecture, occupations and political developments, and also, the author has reflected extensively on native and local elements, idioms and proverbs in this novel. Local color elements and nature have caused the formation of many popular beliefs, including tying to trees, lighting candles, making sacrifices for trees, etc. The author of the novel has reflected the hot and humid weather and low rainfall in Khuzestan by using Local color imagery, and the nature and climate of the south has become the basis for the conflict between two traditional and modern societies. Ahmad Mahmoud has placed the arrival of foreigners and oil smugglers as a useful tool for people's awakening in this novel.نقد اقلیمی، یکی از رویکردهای نقد ادبی است که به بررسی اقلیم خاص یک منطقه و تأثیرگذاری آن بر مؤلفه های فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، جغرافیایی و ... می پردازد. احمد محمود، جزو آن دسته از نویسندگانی است که توجه ویژه ای به اقلیم جنوب داشته است و مولّفه های نقد اقلیمی را می توان، در آثار او از جمله «درخت انجیر معابد» جست وجو کرد. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و مسئله اصلی تحقیق، آن است که احمد محمود، با استفاده از کدام ویژگی های شاخص، به بازتاب اقلیم جنوب در رمان «درخت انجیر معابد» پرداخته است؟ احمد محمود، با استفاده از عناصر زبانی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به بازتاب اقلیم جنوب در این رمان پرداخته و بدین ترتیب، به حوزة اقلیمی نویسی جنوب، هویّتی مستقل بخشیده است. هدف از این پژوهش، آن است که نحوة تأثیرگذاری اقلیم جنوب را بر زبان، فرهنگ، باورهای عامه، آداب و رسوم، مسائل سیاسی شهر اهواز و ... مورد بررسی قرار دهیم. اهمیت و ضرورت تحقیق حاضر از آن روست که به وسیلة نقد اقلیمی، می توان به خوانش جدیدی از متن و نیز، به تشخّص سبکی احمد محمود از سایر نویسندگان دست یافت. نتایج تحقیق، بیانگر آن است که مختصات جغرافیایی و ناحیه ای بر شکل گیری نوع پوشش، معماری، شغل ها و تحوّلات سیاسی اثر گذار بوده است. عناصر اقلیمی و طبیعت، سبب ساز شکل گیری بسیاری از باورهای عامه از جمله دخیل بستن به درخت، شمع افروختن، قربانی کردن برای درخت و... شده است. نویسندة رمان، با استفاده از صورخیال اقلیمی، به بازتاب هوای گرم و شرجی و بارش کم باران در خوزستان پرداخته، و نیز عناصر طبیعت و اقلیم جنوب، زمینه ساز کشمکش میان دو جامعة سنتی و مدرن شده است. احمد محمود، ورود بیگانگان و چپاول نفت را دست مایة نغزی برای بیداری مردم در این رمان قرار داده است. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/39435

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-103020672023315An analysis on the course of transformation of the identity elements of the Turkmen people in the Local color novel "Yurt"تحلیلی بر دگرگونی عناصر هویتی قوم ترکمن در رمان اقلیمی «یورت»117141faمحمدمحمودیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاددانشگاهی20221221Local color fiction is a type of stories whose events take place in a specific geographical area and different cultural elements such as customs and traditions, type of architecture, clothing, language features, as well as economic, social, It represents the history and politics of that region. A part of Local color fiction in Iran is linked with ethnicities and served to represent their identity issues. Some of the stories of the northern region, which are related to the Turkmen-inhabited areas of Golestan province, have a different atmosphere from other stories. In these stories, in addition to the specific Local color features of the north of the country, the cultural and identity elements of the Turkmen inhabitants of the Sahara have also been reflected. In this article, one of the important novels of Turkmen Local color literature has been examined. Seyed Hossein Mirkazemi in the novel "Yort" describes the details of the social lifestyle of the Turkmen people of the Sahara, their cultural identity and the Local color elements of the region and the connection of these elements with the culture and history of the Turkmen. The confrontation between tradition and modernity and the transformation of the social life and identity of the Turkmen people of the Sahara is one of the main themes of the novel Yurt. ادبیات داستانی اقلیمی به گونه‏ای از داستان‌ها گفته می‌شود که رویدادهای آن در یک منطقة جغرافیایی خاص رخ می‏دهد و عناصر مختلف فرهنگی از قبیل آداب و سنت‌ها، نوع معماری، پوشش، ویژگی‌های زبانی، و نیز خصیصه‌های اقتصادی، اجتماعی، تاریخی و سیاسی آن منطقه و اقلیم را بازنمایی می‌کند. بخشی از ادبیات داستانی اقلیمی در ایران با قومیت‎ها پیوند خورده و در خدمت بازنمایی مسائل هویتی آنان قرار گرفته است. بخشی از داستان‌های اقلیم شمال نیز که مربوط به مناطق ترکمن‎نشین استان گلستان است، فضایی متفاوت با دیگر داستان‌ها دارند. در این داستان‌ها، علاوه بر ویژگی‎های اقلیمی خاص شمال کشور، عناصر فرهنگی و هویتی ساکنان ترکمن‌صحرا نیز بازتاب یافته است. در این مقاله به بررسی یکی از رمان‎های مهم ادبیات اقلیمی ترکمنی پرداخته شده است. سیدحسین میرکاظمی در رمان «یورت» به توصیف جزئیات شیوه زیست اجتماعی مردمان ترکمن‎صحرا، هویت فرهنگی آنان و عناصر اقلیمی منطقه و پیوند این عناصر با فرهنگ و تاریخ ترکمن‎ها پرداخته است. رویارویی سنت و تجدد و دگرگونی زندگی اجتماعی و هویت مردمان ترکمن‌صحرا از مضامین اصلی رمان یورت است. نویسنده در این رمان، تحول سنت و هویت قومی ترکمن‎ها را در قالب دگرگونی یورت‌ها (خانه‎های ترکمن‎ها) و تغییر نگرش نسبت به زمین و تملک آن به تصویر کشیده است. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/40514