مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10309232012321Prototypicality in Transitive Structure of Persian Verbsپيش‌نمونگی در ساخت‌گذرای افعال فارسی110faفائقه شاه‌حسینی پیام نور2015829The present article studies Prototype of transitive structure in Persian verbs. So far, transitivity has been studied from different aspects. However, in Persian language it has been studied limitedly from a cognitive perspective. The main objective of the present article is to get to a precise and clear definition of transitivity regarding Persian speakers’ cognition. To do so, the author defines prototype of transitive structure based on seven major criteria, and one minor criterion. According to the findings of the research, to define transitivity we have to consider both form and function. Transitivity can be defined on a continuum, ranging from prototypical transitive verbs to non-prototypical transitive verbs, and intransitive verbs. مقاله حاضر به مطالعه «پیش‌نمونة ساخت گذرا در افعال فارسي» مي‌پردازد. تاکنون «گذرايي» از جنبه‌هاي مختلفي بررسي شده و يکي از موضوع‌هاي مطرح در مطالعات دستوريان و زبان‌شناسان بوده است. هرچند در زبان فارسي اين ساخت از ديدگاه‌هاي مختلفي ارزيابي شده، تاکنون مطالعات محدودي در اين زمينه از منظر شناختي انجام شده است. هدف عمدة تحقيق حاضر دستيابي به تعريفي جامع و مانع براي ساخت گذرا بر حسب شناخت فارسي زبان‌ها است. به اين منظور، نويسنده با در نظر گرفتن هفت ملاک‌ اصلی و یک ملاک فرعی به معرفی پيش‌نمونه این ساخت پرداخته است. طبق نتايج تحقيق حاضر، ساخت گذرا را نمي‌توان به لحاظ صورت يا نقش به تنهايي مطالعه کرد، بلکه براي تشخيص اين ساخت، به طور همزمان به صورت و نقش وابسته‌ايم و در تعریف این ساخت باید پیوستاری برای آن در نظر بگیریم. به عبارتی می‌توان افعال را در پیوستاری از گذرایی توصیف کرد و آنها را به سه گروه افعال گذرای پیش‌نمونه‌ای، افعال گذرای غیرپیش‌نمونه‌ای و افعال ناگذرا تقسیم کرد. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/9995

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10309232012321The comparative Study of Back Channel Response in Persian and English Telephone Conversationبررسی مقایسه‌ای نشانه‌های بازخوردی در مکالمات تلفنی زبان فارسی و انگلیسی110faمهناز آزادمنششهلا شریفی ادبیات و علوم انسانی2015829This research is aimed to study about back channel response in Persian and English telephone conversation comparatively in terms of measuring the frequency, type, function and position of it in the dialogue. The back channel response includes lexemes and phones such as “ya”, “really”, “Humm”, “mm”, … which are heard in the conversion repetitively in order to notify the speaker how his/her words are comprehended. In fact, the hearer reflects his/her position toward the speakers’ words through producing back channel response, as a result these signs have an impressive effect on the continuing the conversation. Despite the fact that back channel response exist in all the languages of the world, its function is different from one to another language. In general, the research data were extracted from a 300 minutes American English telephone conversation as well as 300 minutes Persian telephone conversation. The Persian data have received from Fars Dot telephone conversation database and took the permission from Gooyesh Pardaz Institute, while the English data have got from Vanarook research paper. The results of the study stand for a number of similarities and differences in frequency, function and position of back channel response in both English and Persian languages. Moreover, it is possible to illustrate how back channel response in Persian is more than English as they are 1691 and 1473 items respectively. The most frequent items in terms of their use were short back channel response, which were most likely represented in the end of the syntactic constituents. Furthermore, most of the back channel response items have an important effect on the comprehension process. However, there are more differences between the other forms and functions of back channel response in the Persian and English dialogues. این پژوهش به بررسی مقایسه ای نشانه های بازخوردی در مکالمات تلفنی زبان فارسی و انگلیسی از نظر بسامد، نوع، نقش و جايگاه آنها در گفتار می پردازد. نشانه های بازخوردی، واژگان و اصواتی مانند: «بله»، «جداً»، «hmm»، «mm» و ... هستند که به کرات در مکالمه‌ها شنیده شده و به سخنگو می فهمانند که سخنانش چگونه درک می شود. در واقع، شنونده با تولید نشانه های بازخوردی موضع خود را نسبت به سخنان گوینده نشان می‌دهد. در نتیجه، این کلمات بر پیشبرد هر چه بهتر مکالمات تأثیر می گذارند. با وجود اینکه نشانه‌های بازخوردی در تمام زبان های دنیا وجود دارد، کاربرد آنها از زبانی به زبان دیگر متفاوت است. داده های تحقیق شامل 300 دقیقه مکالمة تلفنی انگلیسی آمریکایی و 300 دقیقه مکالمة تلفنی زبان فارسی است. داده های زبان فارسی از پایگاه داده بزرگ مکالمات تلفنی فارس دات با کسب مجوز از مؤسسه گویش پرداز اخذ و داده های انگلیسی از تحقیق واناروک گرفته شده است. نتایج تحقیق نشان دهندة برخی شباهت ها و تفاوت ها در بسامد، نقش و مکان نشانه های بازخوردی در زبان انگلیسی و فارسی است. از تفاوت‌های دو زبان می توان به بسامد نشانه های بازخوردی اشاره کرد؛ بسامد نشانه های بازخوردی در زبان فارسی (1691 مورد) بیشتر از زبان انگلیسی (1473 مورد) بوده است. پرکاربردترین نشانة بازخوردی در هر دو زبان، نشانه های بازخوردی کوتاه بوده اند و از نظر جايگاه، محتمل‌ترین مکان ظاهر شدن اين نشانه ها، پایان سازه های نحوی بوده است. همچنین، اکثر نشانه های بازخوردی، نقش نشان دادن درک و فهم را داشته اند. با این حال در بین دیگر صورت ها و نقش های نشانه های بازخوردی در مكالمات زبان فارسي و انگليسي تفاوت هایی وجود دارد. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/9996

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10309232012321The influence of Persian Culture and Literature on Arabic Literature Case Study: Amthal-Mouladتأثیر فرهنگ و ادب ایرانی در ادب عربی؛ مطالعه مورد پژوهانه (امثال مولّد)110faوحید سبزیان‌پور2015829The objective of the present article is to show the influence of Khosravani Wisdom and Iranshahri’s thoughts on Arabic Literature. The subject does not seem new. What is new is our approach to it. The article claims that in addition to bold traces of Persian wisdoms in Arabic Literature, most part of more than a thousand proverbs available in Arabic literature are of Persian origin. We have first introduced historical background facilitating the way to transfer of the proverbs into Arabic literature, and then we have traced back lots of Arabic proverbs to their roots to make sure of their origins. In addition, we have also referred to Dehkhoda’s Amthal-o-Hekam for common contents of Persian and Arabic proverbs. In some cases we have carried out critical study and analysis of some Persian literary texts, resulting to the fact that the influence of Persian wisdoms and thoughts on Arabic literature goes beyond the imaginations of not only the contemporary Arab scholars but also the Persian scholars.هدف این مقاله نشان دادن تأثیر حکمت‌های خسروانی و اندیشه‌های ایرانشهری در ادب عربی است. با آنکه این سخن جدید نمی‌نماید، موضوع از زاویه جدیدی مطالعه شده که تا به حال به آن پرداخته نشده است. اين مقاله مدعی است علاوه بر حضور گسترده حکمت‌های ایرانی در ادب عربی، بخش اعظم بیش از هزار مثل مولّدی (غیر عربی) که در منابع عربی وجود دارد، ایرانی است. لذا پس از ترسیم زمینه‌های تاريخي برای انتقال این اندرزها به ادب عربی، با معرفی ده ها نمونه از این امثال که در ایرانی بودن آنها تردیدی وجود ندارد، راه را برای پژوهش‌های بعدی هموار کرده‌ایم. به علاوه، برای آنکه تأثیر ادب و فرهنگ ایرانی را در ادب عربی نشان داده باشیم، مضامین مشابه آنها را در ادب فارسی و عربی نقل کرده ، به امثال و حکم دهخدا ارجاع داده ایم. در مواردی نیز به نقد شرح و تحلیل برخی متون ادب فارسی پرداخته ایم تا نشان دهیم تأثیر اندیشه های ایرانی در ادب عربی بیش از آن است که امروز بر اذهان محققان حاکم است و حق فرهنگ و ادب ایران نه تنها از سوی محققان عرب که از سوی اندیشمندان ایرانی هم، چنانکه باید شناخته نشده است. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/9997

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10309232012321Beihqi and Narration “Based on Historical Norms”بیهقی و روایتگری «علی قاعدة التاریخ»110faابراهیم محمدیمحمدحسن الهی‌زاده2015829Ancient history texts, including Behaqi’s History, are close to literature because of their narrative structure. Though historical in content, they considerably show characteristics of the language used in poetry. Post-modern scholars, like Hayden White and Paul Ricoeur, make prominent another aspect of the essential links between historical and literary teats texts while stressing their narrative character. What seems worth more study is the type of narration in the both two text types. If we consider narration as the sequence of events, both literary and historical texts are narration based. However the rules of narration is different, and despite some similarities, there are fundamental differences in narrative modes. The present article studies Behaqi’s History using the theory of “Narrative History”, and narratology. Analyzing narration, we stress the fact that Behaqi’s History, as the title is indicative, is a text in the field of history, where there exist some poetic features, as well. So, poetic attractions of the text should not distract the reader from its historical bases. متون تاریخی کهن، از جمله تاریخ بیهقی، بنا بر ساختار روایی شان، همواره با ادبیات پیوستگی نزدیکی داشته اند. در نگارش این متون که از حیث محتوا کاملاً تاریخ بنیان اند، گاه از ظرفیت های شعری و هنری زبان و نیز آرایه های ادبی، به میزان قابل توجهی بهره گرفته شده است. نظریه پردازان پست مدرن - مانند‌ هایدن وایت و پل ریکور- نیز آنگاه که بر روایی بودن متون تاریخی تأکید می کنند، یکی دیگر از پیوندهای بنیادی متون تاریخی و ادبی را برجسته می سازند. نکته مهمی که بسیار شایسته درنگ و پژوهش می نماید، کیفیت روایت در متون تاریخ‌نگارانه و آثار ادبی است. اگر روایت را توالی از پیش انگاشته شده رخدادها بدانیم، هم متون ادبی و هم متون تاریخی که خود شامل «زنجیره‌ای از رخدادهای سازماندهی شده‌اند»، روایت مبنا هستند؛ اما قواعد روایتگری در هر کدام متفاوت است و میان شیوه روایتگری این دو، با وجود برخی همانندی ها، تفاوت های بنیادینی دیده می شود. در این پژوهش با بهره گیری از نظریه «تاریخ روایی» و بر اساس مبانی علم روایت شناسی، به مطالعه تاریخ بیهقی پرداخته شده است. در متن مقاله با تحلیل روایتگری بیهقی، بر این نکته تأکید شده که اثر بیهقی همان‌طور که از نامش پیداست، نوشته ای در حوزة تاریخ‌نگاری است که در آن، گاه از جنبه های ادبی زبان (ظرافت‌های شعری) و شگردهای روایی متون ادبی به خوبی استفاده شده است. بنابراين زیبایی‌های ادبی تاريخ بیهقی نباید مخاطب را از بنیان تاریخ‌نگارانه‌اش دور کند. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/9998

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10309232012321Sadeq Hedayat’s Death Awareness: Psychological or Philosophical attitude?مرگ‌انديشي هدايت؛ نگرشي فلسفي يا روان‌شناسانه؟!110faعليرضا شاهيني2015829Many critics believe that Hedayat drives characters of his fictions to death, and this is something arising from his death aware mentality and his pessimistic attitude to life. There are some problems with Critical studies of Hedayat’s stories. First, they see the works full of philosophical despair. Secondly, they treat the protagonists as mirroring the character of the author. However, delving in motives of Hedayat’s stories, one can be suspicious about philosophical treatment of death of the fictional characters. Hedayat is among the writers who have especial approach to reveal psychological aspects of the characters in narrative structure of his stories. According to Freud theory of instincts, human behavior was motivated by two biologically energized instincts, respectively termed Eros, the life instinct, and Thanatos, the death instinct. When the life instinct decays as a result of failure, the death instinct takes the place of it. The research tries to study the stories in this framework.از ديدگاه شماري از منتقدان، صادق هدايت در بيشتر داستان‌هاي خود، قهرمانانش را به مرگ سوق مي‌دهد و اين مسئله برآمده از ذهن مرگ‌انديش و فلسفة بدبينانة وي دربارة زندگي است. از معضلات نقد داستان هاي هدايت، يکي همين است که آثارش سرشار از يأس فلسفي دانسته شده و ديگر اينکه شخصيت‌هاي اصلي داستان پيش را، مثل راوي بوف کور، آيينة شخصيت خود نويسنده مي‌دانند؛ اما با دقت در بن مايه هاي داستاني هدايت، بايد در مرگ فلسفي اين شخصيت ها به سوء ظن نگريست. هدايت از جمله نويسندگاني است که در ساختار روايت داستان‌هاي خود، رويکردي ويژه به نمايش جنبه‌هاي رواني شخصيت ها دارد. بنا بر نظرية روان‌شناسانة فرويد دربارة دو غريزة عشق و مرگ‌ به عنوان دو غريزة اصلي انسان- غريزة عشق به زندگي در پي شکست و نرسيدن به آرزوها در وجود انسان افول کرده و به ناچار جاي خود را به غريزة مرگ مي دهد. در اين مجال، ردپاي اين نظرية روان‌شناختي در بن ماية داستان‌هاي هدايت بررسي مي‌شود. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/9999

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10309232012321Morphology of the story of Mehr -va- Māhریخت‌شناسی داستان مهر و ماه110faعليرضا نبی‌لو 2015829In order to focus on the analysis of the Mehr -o- Māh story in this paper, a number of issues, literature reviews and different versions of narratives as well as fiction structures and its elements are rendered. Moreover, it is considered to review some related topics such as language, character, narrator, the point of view, the structure chain and plot, theme, setting and time. As a result, the whole book considered as a long story with numerous characters promoting the events. The structure of the sentences and its style of writing are uncomplicated and technical simultaneously. Furthermore, 45 characters with usually proper names play a role in the narrative, while most of them are magicians and fairies (24.30 %) or women and girls (22.2 %). The narrator, additionally, is unclear and vague, so the story is narrated in the third person point of view. The paper aims to study the story based on the 31 acts which mentioned by Propp and also considering his classification in 6 stages, including preparation, complication, transference, struggle, return, recognition. At the end, it is worth mentioning to know that narrative pattern of the story is as following: α γ φ δ β ↑ ε λ F A C λ E G G K D H F C B E B O λ H K M Ex φ Pr U K E Pr O T L K W QN I Rs ↓ Moreover, the characters could be classified in 7 distinct groups of act, which extraordinary events as the main elements of the story play a great role. In more details, the time of the narrative is unclear; some of the locations are realistic, while some of them virtual, such as China, India, Mecca, Sham, Egypt and Morocco. مقاله حاضر به مطالعه و تحلیل داستان مهر و ماه می‌پردازد. علاوه بر طرح مباحثی دربارة این داستان، پیشینه و روایت‌های دیگری از آن، به پژوهش ریخت‌شناسانه ساختار داستان و عناصر آن توجه شده و مباحثی مانند زبان، شخصیت، راوی و زاویة دید، ساختار زنجیره‌ای داستان، بن‌مایه‌ها، زمان و مکان در آن بررسی شده است. سراسر کتاب را یک داستان بلند در برگرفته و شخصیت‌های متعددی در پیشبرد رویدادها درگیرند. نثر این اثر گاهی ساده و گاهی فنی و مسجع می‌شود. در این داستان از 45 شخصيت استفاده شده که غالباً با نام خاص از آنها یاد می‌شود. بيشترين شخصيت‌ها را جادوان و پریان(5/24 درصد) و زنان و دختران (2/22درصد) تشكيل داده‌اند. راوی داستان نامعلوم و مبهم است. زاویة دید داستان، سوم شخص یا دانای کل است. کارکردهای سی و یک گانة مورد نظر پراپ را در این داستان می‌توان دید و آن را مي‌توان در شش مرحلة وضعیت آغازین، پیچیدگی مسئله، انتقال، ستیز، بازگشت و به رسمیت شناخته شدن دسته‌بندی كرد. الگوی روایی داستان بدین قرار است: α γ φ δ β ↑ ε λ F A C λ E G G K D H F C B E B O λ H K M Ex φ Pr U K E Pr O T L K W QN I Rs ↓ شخصیت‌های داستان را نیز می‌توان از منظر پراپ در هفت حوزة کنش متمایز کرد. حوادث خارق‌العاده از عناصر اصلی این داستان است که به همراه جادوان و پریان روایت را پیش می‌برد، زمان، طبق روال داستان‌های سنتی نامعلوم و کلی است. مکان‌هاي شکل‌گیری داستان برخی واقعی و برخی خیالی‌اند و از چین، هند، مکه، شام و مصر تا مغرب را در بر می‌گیرند. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/10000

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10309232012321The Relation of Hafez to Ash'arite and Determinism Schoolsنسبت حافظ با مجبره و اشاعره110faمحمد مشهدی نوش‌آبادی2015829One of the signifying issues about poetry and thought of Hafez, a Persian poet, is determinism and fatalism. Although a number of researchers have studied this topic from different aspects, it is still, like so many other issues about Hafez, seriously debatable. A part of scholars have stressed on determinism in his poetry, even if they don’t reach to any common point about his being Ash’ari. Most of them have believed in not his being a part of these two schools. In this paper, firstly, a quick review of different standpoints about Hafez’s thought world will put forward. Then the discussion goes through the dissension of Ash’arite and Mu'tazilah schools, which based on the human’s intended or chosen’s act, considering that every deterministic belief is not attributed to Ash’arite or any kind of theological approach. Finally, through focusing on the freethinking behavior of Hafez toward the determinism, based on various examples from his poetry book, it is rendered that these reneges of poems are composed in reply to his reproachers who had charged him with the profligacy and love. At the end, the viewpoint of researchers who believed in determinism of Hafez is negotiated. As a result, most of Hafez’s poems which are apparently in harmony with determinism school, considered as his disputing with the reproachers as well as criticizing Ash’arite and Mu'tazilah in terms of ignoring freedom of choice. To come to the point, being a part of determinism and Ash’rite school not only could not explain Hafez as he is but also is against his disagreement with these schools. يكي از مباحث مهم درباره شعر و انديشه حافظ، مبحث جبرگرايي است. گرچه محققان از جنبه‌هاي گوناگون اين مسئله را مطالعه كرده‌اند؛ اين موضوع نيز مانند بسياري از موضوعات مربوط به حافظ محل مناقشه است. برخي از محققان، جبرانگاري حافظ را تأیید کرده‌اند، گرچه در اشعري‌گرایي او اتفاق ندارند؛ بيشتر آنان در اين نكته تأمل كرده و انديشه حافظ را وراي عقيده مجبره و اشاعره مي‌دانند. در این مقاله ضمن طرح این‌گونه دیدگاه‌ها به این نکته توجه شده که موضوع اختلاف اشاعره و معتزله بر سر فعل ارادی انسان است و هر عقیده جبری را نمی‌توان دیدگاهی اشعری و حتی مؤمنانه تلقی کرد. سپس نگاه رندانۀ حافظ به جبر مطالعه و با شواهد متعدد از دیوان وي، نشان داده شده که حافظ این‌گونه اشعار را در جواب ملامتگرانی آورده که وی را به عشق و رندی متهم می‌کنند. سرانجام نیز دیدگاه محققانی که با این عقیده همسو هستند مطرح شده است. نتیجۀ پژوهش‌های مقاله نشان می‌دهد که بیشتر ابیات حافظ که ظاهری جبرگرا دارد، در مقام مجادله با ملامتگران و ناظر بر مهم‌ترین ایراد معتزله بر جبرگرایان است. بنابر اين نه تنها جبری و اشعری مسلک‌بودن حافظ را اثبات نمی‌کند، بلکه دليلي بر اختلاف فكري حافظ با آنان است. http://literature.ihss.ac.ir/en/Article/Download/10001