مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121Beauty in the Speech of Prominent Islamic Figures Analysis of Rhetorical Ornaments in two Islamic Prayersزيبايي در سخن معصوم(ع) (بررسي آرايههاي بلاغي در دعاي "صباح" و "خطبه شانزدهم نهجالبلاغه")110faحميد عابديها2015919The Holy Quran is the main resource for all knowledge, chastity and beauties. The words and speech of the prominent Islamic figures has the second place regarding such beauty due to the unique connection and bond these figures exclusively enjoyed with the Creator. The most beautiful word and speech belong to Imam Ali, who indeed is regarded as the major criteria of eloquence and oration. For instance one can trace some cases of rhetorical ornaments and discourse eloquences in Sabah, a prayer and also the Sixteenth Speech of Nahj-ol-Ballaqe. For instance in the prayer of Sabah, there are words which rhyme in a variety of aspects, while there are some other figures of speech seen within statements as well. Other figures of speech such as puns, alliterations etc are seen used for spiritual conveyance in this prayer.
In the Sixteenth Speech of Nahj-ol-Ballaqe, rhetorical ornaments, and a variety of figures of speech are used, especially simile.
كلامالله مجيد سرچشمه همه معارف، پاكيها و زيباييهاست. پس از قرآن، زيبايي در سخن معصومين عليهمالسلام به سبب اتصال و ارتباط خاصي که ميان ايشان و يگانه جميل برقرار است، برتري و برجستگي ويژه دارد. در كلام اميرالمؤمنين(ع) كه معيار فصاحت و بلاغت به شمار ميرود، اين زيبايي در اوج خود است. به عنوان نمونه در دعاي «صباح» و «خطبه شانزدهم نهجالبلاغه» ميتوان رد پاي برخي از آرايههاي بلاغي (بديعي و بياني) را به وضوح جست و جو كرد. به عنوان نمونه در دعای مبارک صباح، بين کلمات «عيوب ـ غيوب» و «معيوب ـ عيوب» و «کاشف ـ غالب» به ترتيب سجع متوازی، مطرف و متوازن ديده ميشود و نيز در جملاتی بسان «الهی قلبی محجوب و نفسی معيوب و عقلی مغلوب» آرايه مماثله يا موازنه وجود دارد. همچنين جناس زايد و جناس مضارع و تکرار حرف و واژه در بديع لفظی و صنايع طباق و حسن طلب در بديع معنوی و نيز برخی مسايل علم معانی در اين دعا مشهود است.
در خطبه شانزدهم نهجالبلاغه، در کنار آرايههای بديعی مثل مراعات نظير و ايهام، آنچه بيش از همه در فن بيان به نظر ميرسد، مسئله تشبيه است که در جملاتی مانند: «ألا و إنّ الخطايا خيلٌ شُمُس... ألا و إنّ التقوی مطايا ذُلُل» خود مينمايد.
http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10115مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121Study of Rumi and Rumi-Researchers in English Speaking Countriesمولوي پژوهي و مولوي پژوهان در كشورهاي انگليسي زبان110faاحمد تميمداري 2015919The subject of this paper relates to comparative literature and the impact the literary figures, thinkers and illustrators have taken from Persian literary works; especially Rumi’s most significant and prominent works.
The method of research in this essay is referential and inductive. We have made an attempt to become familiar with the great American and English men of letters; ones who have compiled important works through either translation or adaptation and made a serious effort to introduce the Persian literature, especially Rumi’s poetry in the English speaking countries.
Since the eighteenth century, and following movements such as studying Iran, Islam, and the East, Persian literature was noticed and therefore some of the literary men, scientists, and illustrators begun translating and adapting the Persian literary works. It was in the same century that the study of Rumi’s works became significant. The English and American Transcendentalists both idealized the school of Transcendentalism through studying and having researches on Rumi’s works. It was about late nineteenth century, in 1870, that Mankar Daniel Canoy published The Sacred Anthology of Oriental Texts. Some of Rumi’s stories stated the ideals of social moral and behavioral issues. William R. Alger, one of Emerson’s friends, published The First American Anthology of Oriental Literature. Edward J. Brown translated the prose introduction of The First Volume of Massnavi into English. The climax of studies on Rumi’s works was done by Reynold Elaine Nicholson; who published eight books for the interpretation and paraphrase of Massnavi and actually devoted fifteen years of his life to this issue. Arthur J. Arbery is counted as one of the great thinkers in the field of Rumi studies. James J.Koan, an art teacher, rewrote fifty of the selected poems from Nicholson’s Poetry- taken from Shams Tabrizi’s Book of Poetry- in a modern poetic structure. And finally Andrew Harroy created some works as memorials of Rumi’s works.
موضوع این مقاله در حوزه ادبیات تطبیقی و بررسي و تحليل اثرپذیری ادیبان، متفکران و مترجمان از آثار ادب پارسی به ویژه آثار مهم مولاناست. در این بررسی کوشیدهایم با بزرگان ادب انگلیسی و آمریکایی که آثار مهمی از طریق ترجمه یا اقتباس تدوین کردهاند و در شناسایی و شناساندن ادبیات فارسی به ویژه شعر مولانا در کشورهای انگلیسی زبان همت گماردهاند، آشنا شویم.
از قرن هجدهم توجه به ادبیات فارسی آغاز گردید و به ترجمه و اقتباس از آثار ادب فارسی پرداخته شد. رویکرد به آثار مولانا هم بسیار مهم تلقی شد. تعالیگرایان انگلیسی و آمریکایی مکتب تعالیگرایی را با مطالعه و تحقیق در آثار مولوی، به کمال رسانیدند. در اواخر قرن نوزدهم گزیده متون شرقی با همّت مانکار دانیل کانوی انتشار یافت. پارهای از داستانهای مثنوی، آرمانهای اخلاقی و رفتاری را در جامعه انگلیسی و آمریکایی مطرح کرده است. ویلیام، آر، آلگر نخستین گلچین آمریکایی ادبیات شرقی را منتشر ساخت. ادوارد. جی. براون مقدمه منثور دفتر اول مثنوی را به انگلیسی ترجمه نمود. رینولد الین نیکلسون هم هشت جلد کتاب در شرح مثنوی تألیف نمود و پانزده سال از عمرش را بدین مهم اختصاص داد. آرتور جی. آربری یکی دیگر از متفکّران بزرگ در مطالعات مولویپژوهی به شمار میآید. جیمز جی. کوان مدرّس هنر، پنجاه شعر برگزیده نیکلسون را از دیوان شمس تبریزی، در ساختار شعر نو بازنویسی کرده است. اندرو هاروی آثاری در بزرگداشت مولوی، بازآفرینی اشعار او، از جمله شعله سخنگو، نور در نور و دیگر کتابهایی که همه دربارة مولاناست، منتشر کرده است.
http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10116مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121The Influence of Rumi on Fuzi Mostari about Perfect Humanتأثير مثنوی مولوي بر انديشه و آثار فوزي موستاري در باب انسان كامل110faسداد ديزدارويج2015919The comparison of the attitudes of the poets and writers of different countries on the major evolutions of thought and art is one of the most significant branches in the analysis of prose and poetic texts, and also one of the major discussions in literary criticism. Comparative literature shows us the interaction of thoughts, literature and culture among two or even more nations; while it also reveals to what extent a culture, or thought of an individual person, or rather a nation, has been developed and influenced the world. Anyhow, this branch of literary criticism is among the most important debates and discussions in the “cross-cultural” studies too, and can even be considered as one of its major principles.
Among the Bosnian poets, scholars, and writers, Fuzi Mostari enjoys a special and unique position, while he was deeply influenced by Rumi in a variety of aspects.
This research was prepared through a documental and referential method, studying the valid and reliable sources and documents. A thorough study and research made it clear that Fuzi was indeed seriously influenced by Rumi in the basic principles, grounds, methods and even the devices used for discussing the concept and characteristics of “perfect human”.
مقايسه ديدگاههاي شاعران و نويسندگان كشورهاي گوناگون در باره تحولات اساسي انديشه و هنر، يكي از مهمترين شاخههاي تحليل متون نظم و نثر و از مباحث عمده در نقد ادبي است؛ ادبيات تطبيقي تبادلات فكري، ادبي و فرهنگي دو يا چند ملت را به ما نشان ميدهد و روشن ميسازد كه فرهنگ يا انديشه فرد يا ملت تا چه حد در اكناف جهان نفوذ و گسترش داشته يا وام ستاني كرده است؛ به هر روي اين شاخه از نقد ادبي از جمله مباحث مهم مطالعات «ميان فرهنگي» نيز به شمار ميرود و از اصليترين بنمايههاي آن ميتواند محسوب گردد.
از ميان شاعران، متفكران و نويسندگان بوسني، فوزي موستاري جايگاه ويژهاي دارد و اثرپذيري وي از مولوي بسيار ژرف و همه جانبه است.
در اين پژوهش با روش توصيفيـ تحليلي، منابع و مآخذ معتبر بررسي شده و با استقصايي جامع روشن شده است كه فوزي در مباني، زمينهها، شيوهها و شگردهاي پرداختن به مفهوم و ويژگيهاي «انسان كامل» عميقاً تحت تأثير مولوي است.
http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10117مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121Analysis of Approaches used in Researches on Nezami’s Books in the Persian Literary Books (1921- 2004)تحليل رويكرد تحقيقات نظاميشناسي در كتابهاي محققان ايراني از 1300 تا 1384 ش110faخورشيد نوروزيغلامحسين غلامحسينزادهابوالقاسم رادفر 2015919The present research criticizes and surveys the process of researches made on Nezami’s works from different aspects and in a variety of fields including analysis, rewriting, text explanation, bibliography, finding verses, correlation and writing with a particular selection in mind. In brief, the approach used in researches made on Nezami, through the edit and compile of his life story and beliefs and general ideas all within a traditional approach, is changed into two fields; criticism and analysis of Nezami’s works in a modern style, and rewriting the poetries in the Panj-Ganj (five treasures).
In the domain of criticism and analysis, the poetic verses of Khosro va Shirin has the most potential for criticism and analysis due to these reasons: high usage of expressive and rhetorical arts, the function of story elements in a modern style, the reflection of folk culture, and the presence of many allusions, and pleasant proverbs. And Nezami’s Book of Poetries (the major book of poetry known as Divan), possesses the least research due to lack of a reliable corrected text.
In the field of rewritings, Leili and Majnoon- a versified story- has earned the highest attention of the adapters of Nezami’s works due to having a simple story plot, a heavenly love story and its high fame among the public. Makhzanol-Asrar, has not been noticed much due to its complicated language, its mystical themes, and having many narratives and stories.
در مقاله حاضر تحقيقات نظامشناسي از جنبههای گوناگون و در حوزههای مختلف نقد و بررسی شده است. در یک نگاه، رویکرد تحقیقات نظامیشناسی، از تدوین شرح احوال و عقاید و کلی گویی با رویکرد سنتی، به دو حوزه نقد و تحلیل آثار نظامی به سبك نوين، و بازنویسی منظومههاي پنج گنج تغییر یافته است.
در حوزه نقد و تحلیل، منظومه خسرو و شيرين به علت بهرهمندي فراوان از هنرهای بیانی و بلاغی، کاربرد عناصر داستانی به سبک نوین، انعکاس فرهنگ عامه و وجود تمثیلها و ضربالمثلهای دلنشین، دارای ظرفیت بیشتر نقد و تحلیل بوده و دیوان نظامی نیز به سبب در دسترس نبودن نسخه تصحيح شده قابل اعتماد، کمترین پژوهشها را به خود اختصاص داده است.
در حوزه بازنویسی، منظومه ليلي و مجنون، به سبب طرح ساده داستان، دربر داشتن موضوع عشق آسمانی و شهرت بیشتر این داستان در میان عوام، بیش از سایر منظومهها، مورد توجه اقتباس كنندگان آثار نظامی بوده است و به مخزنالاسرار، به علت زبان پیچیده، مضامین عرفانی و وجود حکایتهای متعدد، کوتاه و مجزا، اقبال نشده است.
http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10118مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121Mystical Contents on Saeb’s Sonnetsمضامين عرفانی در غزليات صائب110faحسين فقيهيحسن شاهیپور2015919Saeb Tabrizi was a talented literary man who earned fame in his own time in India, Iran and mid-Asia. As a matter of fact, once Saeb created new methods in poetry, and simultaneously discussed precise moral, social, mystical and thoughtful points, he gained such honor and position. These features granted a particular grandeur and magnificence to his poetry; especially his sonnets.
Saeb’s poetic style goes back to the methods used by the poets of the Safavi era; possessing rich, subtle and specific themes, thoughts and also rare visions and imaginations; specifically true in the case of his parables or equivalents.
Many of the scholars and researchers have merely considered the subtle literary themes, in addition to the imaginative and abstract words in the survey and study of Saeb’s sonnets. Yet they have constantly neglected one point; his poetic verses enjoy pure and prominent mystical and Gnostic expressions.
Actually Saeb has never been considered as a mystical poet faithful to Gnostic and mystical thoughts in the Safavi era. The writer of this paper intends to prove that Saeb’s poetry not only enjoys literary, social, thoughtful, and moral aspects, but also bears grand mystical themes. Saeb is actually a very modest poet whose sonnets are a manifestation of Gnostic thoughts and attitudes. Anyhow, no one regarded him as a mystical poet and he was always introduced as a poet following the Indian School innovating creative methods and offering rare and witty contents. Saeb himself never regarded himself mystical either.
صائب تبريزی شاعر توانمند و اديب هنرمندی است که در روزگار خود در هند، ايران و آسيای ميانه شهرت بسزايی يافته بود، و اين عظمت و افتخار آنگاه برای وی حاصل شده است که در شيوه شاعری طرزی نو و در محتوای سخنش به ايراد نکتههای دقيق اخلاقی، حکمی، اجتماعی و عرفانی پرداخته است که به اشعار، شکوه و جلال خاصی بخشيده است.
سبک شعری صائب به شيوه شاعران عهد صفوی، پر از مضمونهای دقيق و انديشههای باريک و خيالهای ديرياب، به ويژه تمثيلات يا معادلههايی است که مخصوصاً در غزليات به بهترين وجه آمده است.
اغلب در بررسی غزليات صائب، تنها به مضامين باريک ادبی و کلام تخيلی و دور از ذهن او توجه کردهاند. اما به مضامين والای عرفانی و صوفيانه صائب نپرداختهاند.
هيچ گاه صائب به عنوان شاعر عارف و پايبند به آرا و انديشههای صوفيانه در عهد صفويه مورد نظر نبوده است. نگارنده در صدد است به اين موضوع بپردازد که شعر صائب علاوه بر جنبههای ادبی، اجتماعی، حکمی و اخلاقی، دارای مضامين بلند عرفانی است و به حق میتوان گفت صائب شاعر بیمدعايی بوده است که غزلياتش تبلوری از افکار و انديشههای صوفيانه است.
http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10119مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121The Psychological Analysis of Persian Parables and Words of Wisdomتحليل روانشناختي امثال و حكم فارسي110faحسين نوين 2015919The Persian parables and words of wisdom, which bear a collection of experiences, knowledge, and spiritual treasures, all count as our national treasuries and count as part of the historical and cultural prides of the Iranian nation. The study of such social-cultural emblems and signs through a “literary psychological” approach, makes us familiar with the variety of characteristic features and its related inherited characteristics, while it also introduces us to social maturity, judgment and the manners in which the past generations raised their children. In the field of learning, these proverbs and words of wisdom offer us valuable knowledge about individual characteristics, personal differences, motivation and passion, reactions and also the social behaviors as an individual faces external events and incidents. Most of these psychological manifestations can be studied and even compared with the modern scientific theories. The Persian proverbs and words of wisdom often reflect such psychological behaviors; action and social behaviors, potential of imitation, psychological conflicts and contrasts like frustration and failure, anxiety and defensive abilities such as reactions, suppression, identification, paranoid in both the inner and outer aspects, making excuses and causing passion and motivation. Also in the field of actions and social behaviors, being in the same line with others, group aggression, and imitating others are some of the psychological kingpins mentioned in the words of these proverbs; which are interestingly enough manifested and highlighted within the Persian proverbs and sayings.امثال و حكم فارسي با مجموعهاي از تجارب، دانشها و اندوختههاي معنوي آن، از گنجينههاي ملي و مفاخر تاريخي و فرهنگي ملت ما به شمار ميآيند. مطالعه اينگونه نشانههاي اجتماعي ـ فرهنگي، از منظر «روانشناختي ادبيات»، ما را با انواع ويژگيهاي شخصيتي، وراثت، و با رشد و قضاوت اجتماعي و روشهاي فرزندپروري گذشتگان آشنا ميسازد. همچنين مثلها در زمينههاي يادگيري افراد، شخصيت، تفاوتهاي فردي، انگيزش و هيجان، كنشها و رفتارهاي اجتماعي آنان، اطلاعات گرانبهايي را در اختيار ما قرار ميدهند. اغلب اين گونه جلوههاي روانشناختي با نظريههاي علمي امروزي قابل بررسي و تطبيق است؛ جلوههاي رواني مانند كنش و رفتارهاي اجتماعي، تلقينپذيري، تعارضهاي روانشناختي مانند ناكامي، اضطراب و توانمنديهاي دفاعي چون واپسزدن، سركوبي، همانندسازي، درونفكني، برونفكني، دليل تراشي و مسئله هيجان و انگيزش، انواع انگيزه و هيجان در مثلهاي فارسي انعكاس يافته است. در زمينه كنشها و رفتارهاي اجتماعي نيز، همرنگي با جماعت، پرخاشگري گروهي و تقليد از ديگران، از جمله محورهاي روانشناختي گويندگان مثلهاست كه به نحو قابل توجهي در ضربالمثلهاي فارسي تجلي پيدا كرده است.http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10120مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121Difference between Irony and Proverbتفاوت کنایه با ضربالمثل110faحسن ذوالفقاريعلوم انسانی2015919Irony and proverb are two totally different linguistic and literary topics; with distinct definitions and functions; yet constantly many of the ironies have been mentioned in books discussing proverbs. As a matter of fact, many researchers, proverb writers and compilers of dictionaries have intermingled these two without pointing to their actual differences.
This paper intends to show the differences between irony and proverb through pragmatic and concrete criteria, even though making such a distinction is indeed a hard task.
Initially, after discussing this case and referring to the background of this research, the domains of irony and proverb are defined and then their features are explained. In this manner making a comparison between the two becomes easier, while afterwards the differences and similarities are elaborated. Following these discussions, irony and proverb are better conveyed through referring to other figures of speech such as brevity, tropes, rhythm, the experimental aspects, the subordination axis etc. Finally distinctions among samples of ironies similar to proverbs are clarified by the mentioned criteria.
So far there has never been an independent article on this topic and therefore this paper can be practically useful within the identification of proverbs in popular literature, in addition to literary discourse and expression.
کنایه و مثل دو مقوله زبانی ـ ادبی مجزا و متفاوت و با تعاریف و کارکردهای جداگانه هستند، امّا همواره بسیاری از کنایه ها در کتاب های مربوط به ضربالمثل و ذیل امثال فارسی درج و ثبت شده اند و پژوهندگان، مثل نگاران و فرهنگ نگاران، جز معدودی، در آثار خود این دو را در هم آمیخته و به تفاوتهای این دو، هیچ اشاره ای نکرده اند.
این مقاله می کوشد به استناد منابع موجود، به رغم دشواری تفکیک این دو، با ملاک های مشخص و عملی تفاوتهای کنایه و مثل را نشان دهد.
ابتدا پس از طرح و بحث موضوع و ذکر پیشینه تحقیق، دو حوزه کنایه و مثل را تعریف و ویژگی ها و انواع هر یک را تبیین می کنیم تا کار مقایسه شباهت و اختلاف های این دو به آسانی صورت پذیرد، سپس تفاوت ها و شباهت های کنایه و مثل را مشروح و با ذکر مثال های کافی در چندین حوزه چون ایجاز، تشبیه، استعاره، اندرزگونگی، آهنگ، جنبه تجربی، دلیل آوری، مورد و مضرب، محور جانشینی و دو وجهی بودن بررسی می کنیم. در پایان نمونه هایی از کنایات نزدیک به مثل و امثال کنایه مانند را با ملاک های عرضه شده، از هم تمایز میدهیم.
تاکنون جز اشاراتی پراکنده، به طور مستقل، به موضوع این مقاله پرداخته نشده و این مقاله می تواند در حوزه های مثل شناسی و مثل نگاری در ادبیات عامه و بلاغت و بیان در ادبیات رسمی کاربرد پیدا کند.
http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10121مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121Survey of Word Functions Contributing to the Comprehension of Sacred Texts (Study Case: Segil)کارکرد بررسی واژگان دخیل در فهم متون مقدس؛ مطالعه موردی: سجّیل110faسيده زهرا مبلغ 2015919In the domain of studies related to the Holy Quran, a survey of the intermingled words usually faces two major difficulties. First; researchers face cases where the derivation and precise meaning of the words in their prior used cases is not clearly known. Therefore, the comprehension of verses including such words faces ambiguities and finding the actual root of these words becomes more difficult. And second; in the explanation of such words there are generally lots of interpretative narrations leading to referential, paraphrased, and in some rare instances, literal explanations. These group of narratives and versions do not contribute to the semantics of these words due to their non-linguistic features, but also understanding them and discovering their relation to the mentioned interpretative and paraphrased instances demands knowing the precise and actual meaning of the regarding word. In this situation, if we regard these narratives alongside the verses of Quran, including the contributing words as part of the sacred texts, the actual comprehension of them within the field of linguistics becomes related to the root and the meaning of the contributing words. Such studies on the root and meaning of the contributing words can take place following two processes: 1. the correspondence of root and the meaning of the word according to the text and textual implications in the Quran. 2. The justification and expression of the words’ linguistic courses from the origin language to Arabic.
This essay intends to survey one of such words as a sample. The word “segil” is one of these contributing and key words which has faced many derivations and a variety of interpretative narrations are provided for it. A precise comprehension of this word initially demands the analysis and criticism of linguistics regarding the root; especially in the two mentioned criteria. Through an analysis of these derivations, it initially becomes clear that the most suitable suggested root is a Persian root. At the same time it is revealed that in what manners the acceptance of any root and its related suitable meaning influences our understanding of the interpretative narratives and whether we accept or reject them.
در حوزه مطالعات قرآني، بررسي واژگان دخيل معمولاً با دو دشواری اصلي همراه است. نخست: محققان در بررسي اين واژهها، به مواردي بر ميخورند که ريشه و معناي دقيق آنها براي متقدمترين لغويان معلوم نيست. بنابراين، هم فهم آيات مشتمل بر اين واژهها با ابهامات لغوي همراه است، هم اين سردرگمي لغويان متقدم، پيگيري ريشه اصلي واژه را دشوارتر ميسازد. دوم، در توضیح این واژهها عموماً تعداد قابل توجهي روايات تفسيري وجود داردکه توضيحاتي تأويلي و مصداقي ـ و در موارد اندکي، توضيحات لغوي ـ درباره این واژهها به دست ميدهند. اين دسته از روايات به سبب اساس و صبغه تأويليِ غير زبانشناختیشان، نه تنها به کار معناشناسي واژگان دخيل نميآيند، بلکه فهم خود آنها و کشف ارتباط مصداقهاي تأويلي مطرح شده در آنها با معناي لغوي واژگان، مستلزم آگاهي به معناي دقيق واژه دخيل است. با اين وصف، اگر اين روايات را در کنار آيات قرآنيِ مشتمل بر واژههاي دخيل به عنوان بخشي از متون مقدس يا مأثور به حساب آوريم، فهم دقيق آنها در گرو مطالعات زبانشناختی در باب ريشه و معناي واژههاي دخيل است. در اين نوشتار«سِجّيل» از واژگان دخيلي است که ريشههاي مختلفي براي آن پيشنهاد شده و روايات تفسيري مختلفي در توضيح آن وجود دارد. دستيابي به فهم دقيقي از اين واژه در درجه نخست مستلزمِ تحليل و نقادي ريشهيابيهاي زبانشناسان است. با تحلیل این ریشهیابیها ابتدا معلوم میگردد که مناسبترین ریشه پیشنهادی، ریشه فارسی است. ضمناً نشان داده ميشود که پذيرش هر ريشه و معناي متناسب با آن چگونه بر فهم ما از روايات تفسيري و قبول يا رد آنها تأثير ميگذارد.http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10122مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121Words Appearing to be Coined; yet Originalواژههایی به ظاهر دخیل، اما اصیل110faفردوس آقاگلزادهحسين داوري2015919The study of derivations of coined words in the Persian language shows that actually some of these words were originally Persian words; appearing in other languages and then after finding an estranged form and aspect, once again reappeared in the Persian language. Studying the researches and the available works shows that this issue is mostly surveyed in the Arabic words; known as “moarab” words; yet this issue has not been of concern in other languages. Although this phenomenon is also a fact about the European vocabulary, and especially the most frequent French and English words used in the Persian language as well, still it has been mostly neglected not only in the general dictionaries; but also in the professional dictionaries which actually have discussed the coined European words too. This essay in brief points to some of the appearing coined European words in the Persian language which are originally Persian; based on some reliable European dictionaries in a documental and authoritative method. Then some of the deficiencies of the reliable Persian dictionaries has been mentioned and observed on the subject of word derivations.
بررسی ریشهشناختی واژههای دخیل در زبان فارسی بیانگر آن است که برخی از این واژهها در اصل واژههایی فارسی بودهاند که پیشتر وارد زبانهای مختلف شده و پس از یافتن رنگ و بویی بیگانه، مجدداً وارد زبان فارسی شدهاند. تأملی در پژوهشها و آثار موجود حکایت از آن دارد که این موضوع عمدتاً در خصوص واژههای معرب بررسی شده و در مورد دیگر زبانها کمتر بدان توجه شده است. اين در حالی که این پدیده در خصوص تعدادی از واژههای اروپایی و به ویژه فرانسوی و انگلیسی رایج در زبان فارسی نیز صادق است که نه تنها در فرهنگهای عمومی که در فرهنگهای اختصاصیای که به موضوع واژههای دخیل اروپایی در زبان فارسی پرداختهاند نیز بدان بیتوجهی شده است. در این نوشتار با استناد به فرهنگهای معتبر اروپایی به نحوی مستند و مستدل به نمونههایی از این واژههای به ظاهر دخیل اروپایی در زبان فارسی که اصل فارسی دارند، پرداخته شده و به فراخور حال به کاستیهای برخی فرهنگهای معتبر زبان فارسی در خصوص ریشهیابی این واژهها اشاره شده است.
http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10123مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121A Review on the Statue of Etymology in Ahmad Fardid’s Methodologyنقدي بر جايگاه اتيمولوژي در روششناسيِ احمد فرديد110faمهدي فدائي مهرباني2015919One of the most significant aspects, which should be of concern to a researcher in the analysis and survey of the literary texts, is the study of the text through etymology. Since each individual text earns its meaning within its own particular structure, and the context of time and place, therefore the analysis of any text demands finding the relation between the word and its concept in the time and history it functions. The etymological method, which is actually the most basic method for understanding the meaning and concept of words in literary texts, helps us survey and study the reasonable relationship between the word and its concept in a particular time and place through a historical derivation of the meaning of words. As a result, etymology has a prominent place in literature. In Iran, seyyed Ahmad Fardid, has based the principles of his discussions on etymology and constantly considers the words existing in literature through etymology. This paper studies the position of etymology in Ahmad Fardid’s etymology and via reviewing the function of etymology in Fardid’s opinions, points to his mistakes in using this method.يكي از مهمترين وجوهي كه در برسي متون ادبي همواره يك محقق بايد به آن اهتمام ورزد، نگاه به متن مورد نظر از منظر اتيمولوژيك است. از آنجا كه هر متن ادبي در ساخت و بافت زماني و مكانيِ خود معنا مييابد، بررسي هر متن مستلزم يافتن رابطة دلالت ميان لفظ و معنا در تاريخ كاربرد آن است. روش اتيمولوژيك كه در واقع اساسيترين روشِ فهم معناي الفاظ در متون ادبي است، به ما كمك ميكند تا بتوانيم با ريشهشناسيِ تاريخيِ معناي الفاظ، نسبت و دلالت ميان لفظ و معنا را در زمان و مكان وضع شدة آن بررسي كنيم. بنابراين، اتيمولوژي اهميت بسياري در حوزة ادبيات دارد. سيد احمد فرديد اساس مباحث خود را بر اتيمولوژي استوار كرده است و همواره به الفاظِ موجود در ادبيات از منظر اتيمولوژيك نگاه ميكند. اين مقاله به بررسي جايگاه اتيمولوژي در روششناسي احمد فرديد ميپردازد و با نقد كاربرد اتيمولوژي در آراء فرديد، ايرادات فرديد را در به كارگيري اين روش نشان ميدهد.http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10124مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریپژوهش زبان و ادبیات فارسی1735-10306102009121The Dissonance of Theory and Written Word (Study and Criticism of “Sparrows Sense Heaven”)ناهمخوانی نظریه و نوشتار (بررسی و نقد رمان گنجشکها بهشت را میفهمند )110faعليرضا صدیقی2015919Sparrows Sense Heaven, a novel, was written based on post-modernism teachings. Paying attention to chaos in narration and naturally the time of the story, super-story features, creating a false cycle using historical characters along with story characters and the presence of the writer within the story for distorting the borders between the reality and imagination are among the features and characteristics which categorize this work as a post-modern novel. Still, and at points, one can spot and observe issues which have no relation with the post-modernism teachings. The present essay first points to the post-modernism characteristics of the novel, and then criticizes the non-relevant elements. It also shows that using the methods related to this process- which claims one of its major duties to be revealing a character as a symbol and representative of the sacred defense war soldiers- is not in its right and due place; as the post-modernism attitude and insight towards man and life does not correspond with the existing attitude in this novel. Obviously despite the emphasis of all the characters on describing an ideal character in the novel, we are not even facing a multi-voiced novel either.رمان گنجشکها بهشت را میفهمند مطابق با آموزههای پسامدرنیستی نوشته شده است. توجه به آشفتگی در روایت و به تبع آن زمان داستان، ویژگیهای فراداستانی، ایجاد دور باطل با استفاده از شخصیتهای تاریخی در کنار شخصیتهای داستانی و حضور نویسنده در داستان برای به هم ریختن مرز میان واقعیت و خیال از جمله ویژگیهایی است که این رمان را در زمره رمانهای پسامدرنیستی قرار میدهد. با این همه گاه مواردی در آن دیده میشود که تناسبی با آموزههای پسامدرنیسم ندارد. این مقاله ضمن اشاره به ویژگیهای پسامدرنیستی رمان، به نقد عناصری میپردازد که با این ویژگیها همگن نیستند و نشان میدهد كه استفاده از شیوههای مربوط به این جریان در رمانی که یکی از وظایف اصلی خود را شناساندن شخصیتی قرار میدهد که نمادی از رزمندگان دوران جنگ میتواند باشد، بجا نمینماید؛ زیرا نوع نگاه تفکر پسامدرن به انسان و زندگی با نگاه موجود در رمان همخوانی ندارد. طبیعی است با وجود تأکید همه شخصیتها بر ترسیم شخصیتی آرمانی در رمان و همنوایی و همصدایی آنها، با رمانی چندصدایی نیز روبرو نباشیم.http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/10125