مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری پژوهش زبان و ادبیات فارسی 1735-1030 24 80 2026 9 26 The meaning of alien in the scale of artificial intelligence (Analysis of Saeb by intelligent bots ChatGPT, Gemini, Grok3 and DeepSick) معنای بیگانه در ترازوی هوش مصنوعی (تحلیل¬ بیتی از صائب توسط ربات¬های هوشمند چت¬جی¬پی¬تی، جِمنای، گروک 3 و دیپ¬سیک) fa مصطفی میردار رضایی 2025 5 27 <p>The confrontation with the Indian style began earnestly during the Revival Movement and continued thereafter. One of the reasons for this opposition was the inability of poets to compose poetry in the new manner and the failure of researchers to analyze the unfamiliar meanings, subtle themes, and far-fetched imagery. Artificial intelligence, which has rapidly advanced across various fields of knowledge and technology, sometimes demonstrating capabilities beyond human ability—can it analyze the literary and conceptual aspects of Indian-style poetry, which some researchers have deemed nonsensical and meaningless? This essay, using a descriptive-experimental approach, attempts to examine a verse by Sa'ib Tabrizi, which has been presented in sources as an example of weak, trivial, and meaningless poetry, through four intelligent chatbots: ChatGPT, Gemini, Grok 3, and Deepseek. The goal is to measure the capability of artificial intelligence in analyzing Indian-style poetry and its literary dimensions. The results of this study show that all four chatbots were able to understand and analyze Sa'ib's poetry, unraveling the intricate network of connections and relationships between the components of the verse. This means that, on the scale of artificial intelligence, Indian-style poetry is not merely meaningless fantasies, unnecessary subtleties, or weak and trivial compositions. Instead, it reveals the vast scale of the poets' refined imagination and new dimensions of their poetry.</p> <p>ستیز با سبک هندی بهصورت جدی از زمان نهضت بازگشت آغاز و سپس ادامهدار شد. یکی از سببهای این ضدیت، ناتوانی شاعران در سرایش شعرهایی به سیاق طرز تازه و نیز عجز پژوهشگران از تحلیل معنای بیگانه، مضامین باریک و خیال دور بود. هوش مصنوعی که با سرعتی خیرهکننده توانسته حوزههای مختلف معرفتی و فناوری را درنوردد و گاه تواناییهایی فراتر از توانمندی انسان از خود نشان بدهد، آیا توان تحلیل ادبی و مفهومی شعر سبک هندی، که نزد برخی پژوهشگران به مهمل و بیمعنا بودن معروفاند، را دارد؟ این جستار با شیوهی توصیفی ـ تجربی میکوشد تا بیتی از صائب تبریزی که در منابع بهعنوان نمونهای از اشعار سست، مبتذل و بیمعنا ارائه شدهاست را بهسیلهی چهار ربات هوشمند «چتجیپیتی»، «جِمنای»، «گروک 3» و «دیپسیک» بررسی کند تا مقیاس توانایی هوش مصنوعی را در واکاوی شعر سبک هندی و تحلیل اضلاع ادبی آن محک بزند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که هر چهار ربات مزبور از پسِ فهم و تحلیل شعر صائب برآمده و توانستهاند شبکهی درهمپیچیدهی پیوندها و روابط ترکیبی اجزای کلام را تحلیل کنند. این یعنی در ترازوی هوش مصنوعی، شعر سبک هندی نهتنها خیالبافیهای بدون معنی، و نازککاریهای بیمورد و سست و مبتذل نیست، بلکه مقیاس وسیع قدرت تخیل باریک شاعران آن سبک و نیز ابعاد و اضلاع جدیدی از شعرهای آنان نیز آشکار خواهد شد.</p>

http://literature.ihss.ac.ir/ar/Article/Download/50405