مقاله


کد مقاله : 139607231243428538

عنوان مقاله : تحلیل درون‌مایه‌ها و عناصر زبانی در اشعار طنز غلام¬رضا روحانی

نشریه شماره : 43 فصل زمستان 1395

مشاهده شده : 41

فایل های مقاله : 256 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 روجا ادینه پور باقری rojaadineh@yahoo.com دانشجو دانشجوی دکترا
2 علی اکبر باقری خلیلی aaabagheri@umz.ac.ir دانشیار دکترا
3 احمد غنی‌پور ملکشاه a.ghanipour@umz.ac.ir دانشیار دکترا

چکیده مقاله

طنزهای «غلام¬رضا روحانی» ضمن بازتاب اوضاع اجتماعی ایران در دوره پهلوی اول و اوایل پهلوی دوم، حکایت از هم¬زیستی و هم¬دلی او با توده ‌مردم داشته و از لحاظ زبان¬شناختی و جامعه¬شناختی قابل بررسی است. مقاله حاضر با روشی تحلیلی-توصیفی درصدد است به بررسی مهم¬ترین ‌درون‌مایه‌های طنز در اشعار روحانی، نگرش وی نسبت به موضوعات و مناسبات اجتماعی و چگونگی بازتاب آنها بپردازد. روحانی ضمن طرح دیدگاه¬های انتقادی سیاسی- اجتماعی، برای بازنمود هنری¬تر و تأثیرگذارتر آنها از عناصر و شگردهای زبانی و بیانی مختلف استفاده می¬کند؛ مثلاً با استفاده از باهم¬آیی واژگانی، تضاد معنایی بسترهای مناسبی را برای به چالش¬ کشیدن تبعیض¬ها و تضادهای سیاسی- اجتماعی و ایدئولوژیکی فراهم می¬سازد. وفور واژگان و ترکیبات عامیانه به عنوان ابزاری برای طرح مسائل اجتماعی به زبان مردمی از ویژگی‌های زبانی طنز روحانی است. تشبیه¬بنیاد بودن طنزهای روحانی دال بر این است که تشبیه در تصویر موضوعات اجتماعی و دریافت آنها توسط مردم، قدرت بیشتری دارد. انتقاد از شرایط محیطی همچون آلودگی شهرها و نبود زیرساخت¬های مورد نیاز، واقعه‌ کشف حجاب و جنگ‌جهانی و پیامدهای آن، مشکلات اقتصادی و برخی از موضوعات اجتماعی، مانند غرب‌زدگی، مسائل زنان، بیکاری و وضعیت بغرنج اداری از جمله موضوعاتی است که در طنز روحانی بازتاب یافته‌اند. تحلیل طنزهای شاعر بیانگر کنش اجتماعی وی برای اصلاح، تغییر یا نفی گفتمان‌های موجود محسوب می¬شود. شاعر جز در برخی موارد، همچون پیشرفت و تحصیل و اشتغال زنان و یا حمایت از کالای ملی، غالباً به انتقاد و نفی وضع جامعه می‌پردازد و به دنبال تغییر آنهاست.