مقاله


کد مقاله : 1394060314504962

عنوان مقاله : تحلیل شعر «خضر کجاست» سرودة تقی پورنامداریان بر مبنای رویکرد بینامتنی

نشریه شماره : 15 فصل بهار 1392

مشاهده شده : 584

فایل های مقاله : 183 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 همایون جمشیدیان homayunjamshidian@yahoo.com دانشیار دکترا

چکیده مقاله

در این مقاله، شعر «خضر کجاست» سرودۀ تقی پورنامداریان، به لحاظ بینامتنی تحلیل می¬شود. هدف از این تحقیق علاوه بر تبیین نسبت تصاویر این شعر با شعر کلاسیک، نشان دادن ارتباط عناصر ژانرهای عرفانی، حماسی، غنایی و چگونگی ترکیب آنها در آفرینش شعر عاشقانۀ معاصر است. واژۀ «خضر»، دلالت‌های عرفانی و اسطوره¬ای را تداعی می¬کند. با توجه به ویژگی¬ خضر که دستگیر گم¬شدگان است، انتظار می¬رود گویندۀ عبارت «خضر کجاست»، در وادی¬های سیر و سلوک سرگردان باشد. چنین دلالت¬هایی در واژگان و عبارت‌هایی چون «ظلمات»، «آب حیات» و «بیابان شب» نیز دیده می¬شود. از سوی دیگر با توجه به مضمون شعر، این پرسش مطرح می¬شود که چگونه اجزای شعر و دلالت‌های معنایی مختلف آن در کنار یکدیگر قرار ¬گرفته است؟ نتایج تحقیق نشان می¬دهد که این شعر در ژانر غنایی و توصیف معشوق زمینی است، اما نشانه¬هایی از دیگر ژانرها در آن دیده می¬شود. راوی شعر همچون قهرمان حماسی، مراحل سختی را برای رسیدن به مقصود پشت سر می¬گذارد، مثلاً از سرزمین تاریکی¬ها می¬گذرد. بندهای چهارگانۀ شعر، تداعی¬گر چهار فصل سال¬اند. این فصل¬ها همچون زمان اساطیری دوری¬اند و سیر خطی ندارند. همگام با گردش این فصول، فراق و وصال شکل می‌گیرد. این شعر حاصل تلاقی و تداعی ژانرهای گوناگونی است که از ناخودآگاه شاعرِ زیسته در آن عوالم فرهنگی، مجال ظهور یافته ¬است. در این مقاله از روش بینامتنی در تحلیل شعر استفاده شده است و با مقایسه و تحلیل عناصر ژانرهای مختلف، نسبت آنها با یکدیگر در ایجاد متنی منسجم و ساختارمند بررسی شده است.