مقاله


کد مقاله : 1394060211324325

عنوان مقاله : مطالعۀ سبک‌شناختی وجه‌نمایی در گلستان سعدی در چارچوب دستور نقشگرای نظام‌مند

نشریه شماره : 10 فصل تابستان 1393

مشاهده شده : 1028

فایل های مقاله : 308 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 احمد تمیم‌داری a_tamimdari@yahoo.com استاد دکترا
2 نیره صدری n.sadri1980@gmail.com مربی دانشجوی دکترا

چکیده مقاله

بخش اعظم گلستان سعدی در نوع ادبی تعلیمی از گونۀ اخلاقی است. اشتمال آثار تعلیمی بر باید¬ها و نباید¬های اخلاقی و ارتباط آن با مفهوم اجبار می¬تواند موجب ایجاد لحنی صریح و آمرانه در سخن و در ¬پی آن، سبب انزجار مخاطب و بی¬تأثیر ماندن کلام بر او گردد. این مقاله می¬کوشد تا در محدودۀ¬ مقوله دستوری وجه‌نمایی، در چارچوب زبان¬شناسی نقش¬گرای نظام¬مند و به ¬عنوان مطالعه¬ای سبک‌شناختی، به این پرسش پاسخ دهد که سعدی در گلستان، در تبیین مضامین تعلیمی از چه شگرد¬هایی بهره جسته است که سخنش نه ¬تنها ملال¬انگیز نیست، بلکه در¬ طول تاریخ، موفق به جلب مخاطبان بی¬شماری شده است. در این پژوهش، پس از بیان مسئله، مرور پیشینۀ مطالعات وجه¬نمایی در ایران و معرفی مختصر سبک¬شناسی نقش¬گرا، به توصیف مقولۀ وجه¬نمایی از دیدگاه هلیدی پرداخته¬ایم. پس از آن، نمونه¬هایی از تجزیه و تحلیل سبک-شناختی که در چند متن گزینش¬شده از گلستان بر ¬اساس متغیر وجه¬نمایی صورت گرفته است، به¬ همراه نمودار آمار داده¬ها ارائه شده و سپس تجزیه و تحلیل داده¬ها آمده است و در پایان نیز نتایج و یافته¬های تحقیق ذکر شده است. نتایج آماری این پژوهش حاکی از آن است که در گلستان، در تبیین مضامین تعلیمی، امکاناتی از حوزۀ وجه¬نمایی به ¬کار رفته است که در ¬عین حفظ صبغۀ¬ تعلیمی سخن، کلام را غیر ¬مستقیم می¬سازند و از میزان صراحت بیان می¬کاهند و بر ملایمت لحن سخن و در ¬نتیجه بر تأثیر¬گذاری آن می¬افزایند.